ترامپ رسما پایان اتش بس را اعلام کرد؛ نفت از ۸۳ دلار عبور کرد و بیت‌کوین افت کرد

تنش‌های نظامی میان آمریکا و ایران بار دیگر بازارهای جهانی را تحت تأثیر قرار داده است. پس از حملات اخیر به کشتی‌های تجاری در نزدیکی تنگه هرمز، درگیری‌ها وارد مرحله جدیدی شد و واکنش‌های نظامی دو طرف، نگرانی‌ها درباره اختلال در عرضه انرژی و افزایش فشارهای تورمی را افزایش داد.

این درگیری‌ها پس از حمله ایران به چند کشتی تجاری، از جمله یک نفتکش عربستانی و یک کشتی حمل گاز طبیعی مایع قطر، در روزهای ۷ و ۸ ژوئیه شدت گرفت. تهران اعلام کرد این اقدامات در پاسخ به رعایت نشدن مسیرهای کشتیرانی مورد نظر ایران انجام شده است، اما آمریکا این حملات را تهدیدی علیه آزادی کشتیرانی و تجارت جهانی دانست.

در ادامه، فرماندهی مرکزی آمریکا (CENTCOM) مجموعه‌ای از حملات هوایی دقیق را علیه اهدافی در ایران انجام داد. طبق اعلام مقام‌های آمریکایی، بیش از ۱۷۰ هدف شامل سامانه‌های پدافند هوایی، مراکز ذخیره موشک و پهپاد، رادارهای ساحلی و تجهیزات دریایی مرتبط با سپاه پاسداران هدف قرار گرفته‌اند.

ایران نیز در واکنش، مواضع مرتبط با آمریکا در بحرین و کویت را هدف قرار داد. هم‌زمان آمریکا بیش از ۲۰ ناو جنگی را به منطقه اعزام کرده و هر دو طرف در حال ارزیابی گزینه‌های بعدی خود هستند.

تنگه هرمز؛ نقطه حساس بازار انرژی جهان

دونالد ترامپ در جریان نشست ناتو در آنکارا اعلام کرد آتش‌بس میان دو کشور پایان یافته است و هشدار داد ادامه حملات علیه کشتی‌ها می‌تواند با واکنشی شدیدتر از سوی آمریکا همراه شود. با این حال، او همچنان امکان مذاکره را باز گذاشت.

تمرکز اصلی بازارها اکنون بر تنگه هرمز است؛ مسیری که نزدیک به ۲۰ درصد از تجارت جهانی نفت از آن عبور می‌کند. ایران تهدید کرده است که این مسیر را خواهد بست، اما داده‌های کشتیرانی نشان می‌دهد تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد؛ هرچند برخی کشتی‌ها با مسیرهای جایگزین و اسکورت دریایی حرکت می‌کنند.

ابهام درباره وضعیت واقعی تنگه هرمز باعث شده سرمایه‌گذاران ریسک بیشتری برای بازار انرژی در نظر بگیرند. در همین شرایط، قیمت نفت برنت بیش از ۱۰ درصد افزایش یافت و از ۸۳ دلار در هر بشکه عبور کرد. نفت خام وست تگزاس اینترمدیت (WTI) نیز نزدیک به ۲ درصد رشد کرد و به ۷۸.۶۸ دلار رسید.

افزایش قیمت انرژی نگرانی‌ها درباره بازگشت تورم را افزایش داده و می‌تواند تصمیم‌های آینده فدرال رزرو آمریکا درباره نرخ بهره را پیچیده‌تر کند.

واکنش بازارهای مالی؛ فشار فروش بر بیت‌کوین و سهام

افزایش تنش‌های ژئوپلیتیکی باعث شد بازارهای سهام آمریکا روزی منفی را پشت سر بگذارند. شاخص نزدک کامپوزیت با افت ۴۰۸.۴۳ واحدی به ۲۵,۸۷۳.۱۸ واحد رسید و سهام شرکت‌های فناوری بیشترین فشار فروش را تجربه کردند.

شاخص S&P 500 نیز ۶۰.۰۵ واحد کاهش یافت و در سطح ۷,۵۱۵.۳۴ واحد بسته شد. در بازارهای آسیایی نیز پس از پایان معاملات آمریکا، فشار فروش افزایش یافت و سهام شرکت‌های تولیدکننده تراشه در کره جنوبی بیشترین آسیب را دیدند.

بازار ارزهای دیجیتال نیز از این فضای پرریسک در امان نماند. بیت‌کوین روز دوشنبه تا کف ۶۱,۷۵۰ دلار کاهش یافت و در محدوده ۶۱,۹۰۰ تا ۶۲,۰۰۰ دلار معامله شد؛ یعنی حدود ۳ درصد افت روزانه.

برخلاف برخی دیدگاه‌ها که بیت‌کوین را یک دارایی امن در زمان بحران می‌دانند، رفتار اخیر این ارز دیجیتال نشان داد که در شرایط فعلی بیشتر مانند یک دارایی پرریسک و مشابه سهام فناوری حرکت می‌کند. بیت‌کوین همراه با افت بازارهای سهام کاهش یافت و نتوانست نقش پوشش ریسک را ایفا کند.

تلاش امارات برای کاهش وابستگی به هرمز

در کنار تحولات نظامی، امارات متحده عربی در حال سرعت بخشیدن به برنامه‌های خود برای کاهش وابستگی به تنگه هرمز است. مقام‌های این کشور اعلام کرده‌اند هدف نهایی، رسیدن به «وابستگی صفر به هرمز» است.

شرکت DP World در حال بررسی ساخت بندر و پایانه کانتینری جدید در نزدیکی فجیره است؛ منطقه‌ای که امکان انتقال کالا بدون عبور از تنگه هرمز را فراهم می‌کند. همچنین توسعه خطوط لوله، مسیرهای ریلی و جاده‌ای جدید در دستور کار قرار گرفته است.

خط لوله حبشان-فجیره هم‌اکنون حدود ۱.۸ میلیون بشکه نفت در روز را خارج از مسیر تنگه هرمز منتقل می‌کند و امارات قصد دارد ظرفیت‌های جایگزین بیشتری طی یک تا دو سال آینده ایجاد کند.

در حال حاضر، بازارهای جهانی چشم به تحولات نظامی، گزارش‌های نفتی و وضعیت تردد در تنگه هرمز دوخته‌اند. پایان درگیری‌ها یا افزایش مسیرهای جایگزین صادرات انرژی می‌تواند فشار بازار را کاهش دهد، اما ادامه حملات به نفتکش‌ها احتمالاً باعث افزایش بیشتر قیمت نفت و تشدید نگرانی‌های اقتصادی خواهد شد.

* اطلاعات ارائه شده در این مقاله صرفاً برای اهداف اطلاعاتی و آموزشی است و نباید به عنوان مشاوره مالی، سرمایه‌گذاری یا حقوقی تلقی شود. ما توصیه می‌کنیم قبل از انجام هر گونه سرمایه‌گذاری، تحقیقات مستقل انجام دهید و با یک مشاور مالی یا حقوقی مشورت کنید.