بیت‌کوین صعود کرد اما ماینرها شکست خوردند؛ تغییر بزرگ در بازار کریپتو

بازگشت بیت‌کوین از اواسط ماه اوت، کل بازار ارزهای دیجیتال را به دو گروه برندگان و بازندگان تقسیم کرده است. از ۱۷ اوت تاکنون، قیمت بیت‌کوین تقریباً ۲۲ درصد افزایش یافته است. شرکت‌های مرتبط با صرافی‌ها و استیبل‌کوین‌ها نیز عملکرد مشابهی داشته‌اند، اما وضعیت برای شرکت‌های استخراج‌کننده بیت‌کوین متفاوت بوده است.

بر اساس تحلیل بخش داده و بینش‌های The Block در تاریخ ۹ سپتامبر، در میان تمام شرکت‌های استخراج بیت‌کوین، تنها شرکت Canaan توانسته عملکردی بهتر از بیت‌کوین ثبت کند. ۱۰ شرکت استخراج‌کننده دیگر و شرکت‌های نزدیک به این حوزه، به‌طور میانگین تنها ۱.۸ درصد سود کسب کرده‌اند؛ یعنی عملکرد آن‌ها ۲۰.۲ واحد درصد پایین‌تر از رشد ۲۲ درصدی بیت‌کوین بوده است.

این شکاف بزرگ‌تر از چیزی است که در نگاه اول به نظر می‌رسد. طبق محاسبات Cryptopolitan، یک شرکت استخراج‌کننده متوسط تنها توانسته ۸.۲ درصد از رشد بیت‌کوین را جذب کند؛ چراکه در برابر رشد ۲۲ درصدی بیت‌کوین، فقط ۱.۸ درصد بازدهی داشته است. برای سرمایه‌گذارانی که پیش‌تر ماینرها را گزینه‌ای اهرمی برای سرمایه‌گذاری روی بیت‌کوین می‌دانستند، این رابطه اکنون ضعیف‌تر شده است.

بیشترین فاصله عملکردی کجاست؟

در میان بزرگ‌ترین بازماندگان از این رشد، شرکت‌های استخراجی قرار دارند که تمرکز زیادی روی هوش مصنوعی (AI) و پردازش‌های محاسباتی سنگین (HPC) گذاشته‌اند. شرکت‌های Core Scientific و TeraWulf به‌ترتیب ۲۷ و ۲۴ درصد از عملکرد بیت‌کوین عقب مانده‌اند.

این تغییر مسیر، نحوه ارزش‌گذاری ماینرها در بازار را نیز تغییر داده است. بر اساس برآوردهای Visible Alpha از سوی S&P Global Market Intelligence، انتظار می‌رود بخش HPC در سال ۲۰۲۶ حدود ۷۱ درصد از درآمد شرکت‌های IREN و Core Scientific و ۷۰ درصد از درآمد TeraWulf را تشکیل دهد.

با این حال، ورود به حوزه هوش مصنوعی ریسک‌های جدیدی به همراه دارد. طبق گزارشی از CNBC درباره رشد سهام شرکت‌های کریپتویی در اواخر ژوئیه، در شرایطی که شرکت‌هایی مانند Coinbase، BitGo و Figure رشد کردند، سهام Cipher Mining حدود ۸ درصد، Riot Platforms حدود ۵ درصد و MARA Holdings حدود ۳ درصد کاهش یافتند.

مایکل دونوان، تحلیلگر Compass Point، معتقد است توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی نیازمند تأمین مالی است؛ اما این کار باید بدون رقیق شدن شدید سهامداران یا استفاده از بدهی‌های پرهزینه انجام شود.

اقتصاد استخراج همچنان تحت فشار است

اقتصاد استخراج بیت‌کوین در ماه اوت بهبود یافت، اما هنوز فاصله زیادی با شرایط مطلوب دارد.

طبق گزارش Luxor’s August Hashrate Lookback، قیمت بیت‌کوین در ماه اوت ۲۴.۵ درصد افزایش یافت و قیمت هش دلاری (USD hash price) نیز ۲۴.۴ درصد رشد کرد و از ۳۱.۶۳ دلار به ۳۹.۳۳ دلار به ازای هر PH/s/day رسید.

مشکل اینجاست که این رشد از سطح بسیار پایینی آغاز شده بود. میانگین قیمت هش در ماه اوت تنها ۳۴.۶۳ دلار بود که همچنان ۳۲ درصد کمتر از میانگین ماهانه سال ۲۰۲۵ یعنی ۵۰.۶۸ دلار است.

کارمزد تراکنش‌ها نیز تنها ۰.۷۰ درصد از پاداش بلاک‌ها را تشکیل دادند؛ به این معنا که برای چهاردهمین ماه متوالی، سهم کارمزدها از پاداش استخراج کمتر از یک درصد باقی مانده است.

حتی بازار قراردادهای آتی نیز نوید بهبود سریع شرایط استخراج را نمی‌دهد. قراردادهای Luxor برای بازه سپتامبر تا فوریه، به‌طور میانگین قیمت هش ۳۶.۹۸ دلار را نشان می‌دهند که همچنان حدود ۲۷ درصد پایین‌تر از میانگین سال ۲۰۲۵ است.

بنابراین، حتی اگر بیت‌کوین همچنان روند صعودی خود را حفظ کند، ماینرها برای بهبود حاشیه سود خود همچنان به عواملی مانند افزایش درآمد کارمزدها، کاهش سختی شبکه یا کاهش هزینه برق نیاز دارند.

فروش یک محصول متفاوت

صرافی‌ها و شرکت‌های صادرکننده استیبل‌کوین یک مزیت مهم دارند که ماینرها به‌تدریج آن را از دست می‌دهند: آن‌ها می‌توانند از فعالیت‌هایی درآمد کسب کنند که مستقیماً به تولید بیت‌کوین وابسته نیست.

شرکت Coinbase اعلام کرد که ۸۸ درصد از درآمد خالص سه‌ماهه دوم آن از فعالیت‌هایی خارج از معاملات اسپات بیت‌کوین به دست آمده است. سهم این صرافی از حجم معاملات بازار ارزهای دیجیتال به رکورد ۱۰.۳ درصد رسیده و میانگین موجودی USDC نگهداری‌شده در محصولات آن نیز به ۲۰ میلیارد دلار افزایش یافته است.

برایان آرمسترانگ، مدیرعامل Coinbase، این تغییر را ساده توضیح داد:

کوین بیس (Coinbase) دیگر فقط یک سرمایه‌گذاری روی قیمت بیت‌کوین نیست.

شرکت Circle نیز اعلام کرد که میزان عرضه USDC در پایان سه‌ماهه دوم به ۷۳.۳ میلیارد دلار رسیده که نسبت به سال گذشته ۱۹ درصد افزایش داشته است. این شرکت همچنین ۷۰۱ میلیون دلار درآمد کل و درآمد حاصل از ذخایر ثبت کرده است.

ماینرها نیز تلاش می‌کنند مسیرهای درآمدی خود را متنوع کنند. شرکت CoinShares تخمین زده است که مجموع قراردادهای مرتبط با هوش مصنوعی و پردازش‌های محاسباتی سنگین (HPC) میان شرکت‌های استخراج عمومی از ۷۰ میلیارد دلار فراتر رفته است.

برخی شرکت‌های استخراجی ممکن است تا پایان سال، ۷۰ درصد درآمد خود را از فعالیت‌های مرتبط با هوش مصنوعی به دست آورند. Cryptopolitan این تغییر مسیر را دنبال کرده است؛ از جمله خرید Long Ridge توسط MARA به ارزش ۱.۵ میلیارد دلار و قرارداد ابری ۳.۴ میلیارد دلاری IREN با NVIDIA.

برای بازار گسترده‌تر کریپتو، این تفاوت عملکرد نشان می‌دهد سرمایه‌ها بیشتر به سمت کسب‌وکارهایی حرکت می‌کنند که از معاملات، استیبل‌کوین‌ها و زیرساخت‌های تسویه درآمد کسب می‌کنند؛ در حالی که استخراج بیت‌کوین همچنان به‌عنوان کسب‌وکاری سرمایه‌بر با ریسک‌های مربوط به هزینه انرژی، قیمت کالا و اجرای پروژه‌های هوش مصنوعی دیده می‌شود.

بانک تسویه بین‌المللی (BIS) اشاره کرده است که حدود ۹۸ درصد از ارزش استیبل‌کوین‌ها با دلار آمریکا مرتبط است. با گسترش این زیرساخت‌ها، استیبل‌کوین‌ها می‌توانند نقش ارزهای دیجیتال را در تسویه‌های جهانی مبتنی بر دلار افزایش دهند.