پروتکل اردینالز (Ordinals) چیست؟ بررسی جامع نحوه عملکرد، مزایا و معامله NFT با اردینالز بیت کوین

بسیاری از کاربران وقتی برای اولین بار با مفاهیمی مثل حکاکی روی ساتوشی‌ها روبه‌رو می‌شوند، در میان انبوهی از اصطلاحات ناآشنا سردرگم می‌مانند. تصور کنید قصد دارید اولین اثر هنری خود را در شبکه بیت کوین خریداری کنید، اما نمی‌دانید که کیف پول‌های رایج شما اصلا قادر به تشخیص این دارایی‌های جدید نیستند و ممکن است با یک انتقال اشتباه، دارایی ارزشمند خود را به عنوان کارمزد شبکه از دست بدهید. در این مقاله، تمام این پیچیدگی‌های فنی را کنار می‌زنیم و با بررسی دقیق نحوه عملکرد اردینالز، صفر تا صد مدیریت، خرید و مینت کردن این دارایی‌ها را به صورت کاربردی و قدم‌به‌قدم آموزش می‌دهیم.

پروتکل اردینالز چیست و چه تغییری در شبکه بیت کوین ایجاد کرده است؟

تا همین چند وقت پیش، شبکه‌ی بیت کوین (Bitcoin Network) تنها یک کاربرد اصلی داشت ارسال و دریافت پول. در این شبکه خبری از تصاویر دیجیتال، قراردادهای پیچیده یا دارایی‌های هنری نبود. اما معرفی پروتکل اردینالز همه چیز را تغییر داد.

پروتکل اردینالز روشی خلاقانه است که به کاربران اجازه می‌دهد اطلاعات اضافه‌ای مانند متن، تصویر، صدا یا حتی ویدیو را مستقیما روی زنجیره‌ی اصلی بیت کوین ذخیره کنند. برای درک بهتر این موضوع، تصور کنید یک اسکناس هزار تومانی دارید. این اسکناس در حالت عادی فقط برای خرید کردن استفاده می‌شود، اما اگر یک هنرمند معروف روی آن نقاشی بکشد و آن را امضا کند، آن اسکناس هزار تومانی دیگر فقط یک پول ساده نیست، بلکه به یک اثر هنری با ارزش و منحصربه‌فرد تبدیل شده است. اردینالز دقیقا همین کار را در دنیای رمزارز انجام می‌دهد و به ما اجازه می‌دهد دارایی‌های دیجیتالی خاصی را روی بستر امن و قدیمی‌ترین شبکه‌ی جهان بسازیم.

آشنایی با مفهوم ساتوشی و سیستم شماره گذاری آن ها

برای درک دقیق‌تر اردینالز، ابتدا باید با کوچک‌ترین عضو خانواده‌ی بیت کوین آشنا شویم. همان‌طور که هر یک متر از صد سانتی‌متر تشکیل شده است، هر یک عدد بیت کوین نیز از صد میلیون واحد بسیار کوچک‌تر به نام ساتوشی (Satoshi) تشکیل می‌شود. ساتوشی‌ها در واقع کوچک‌ترین واحد قابل شمارش در شبکه‌ی بیت کوین هستند.

کاری که پایه‌گذار پروتکل اردینالز انجام داد، ابداع یک سیستم شماره‌گذاری هوشمندانه بود. در این سیستم، به هر ساتوشی بر اساس زمان استخراج و ایجاد شدن آن در شبکه، یک شماره‌ی اختصاصی تعلق می‌گیرد. با این کار، هر ساتوشی هویت مستقل خود را پیدا می‌کند. مثل شماره‌ی سریالی که روی اسکناس‌ها چاپ می‌شود تا هر کدام از دیگری متمایز شوند. این سیستم شماره‌گذاری، پایه‌ی اصلی برای خلق دارایی‌های جدید در این شبکه است.

مفهوم حکاکی یا Inscription روی ساتوشی ها به چه معناست؟

پس از اینکه ساتوشی‌ها شماره‌گذاری شدند و هویت مستقل پیدا کردند، نوبت به مرحله‌ی بعدی یعنی حکاکی (Inscription یا فرآیند ثبت دائمی داده‌ها روی بلاک‌چین) می‌رسد.

حکاکی دقیقا به معنای چسباندن یا نوشتن اطلاعات روی یکی از این ساتوشی‌های شماره‌گذاری شده است. وقتی شما یک تصویر یا یک متن را روی یک ساتوشی حکاکی می‌کنید، آن اطلاعات برای همیشه در تاریخچه‌ی شبکه‌ی بیت کوین ثبت می‌شود. از آنجایی که شبکه‌ی بیت کوین بسیار امن و غیرقابل تغییر است، داده‌ی حکاکی شده‌ی شما هرگز پاک، ویرایش یا دستکاری نخواهد شد. این فرآیند باعث می‌شود که آن ساتوشی خاص، ویژگی‌های یک توکن غیرقابل تعویض (NFT یا دارایی دیجیتال منحصربه‌فرد که نمی‌توان آن را با چیز دیگری جایگزین کرد) را پیدا کند. در اکوسیستم بیت کوین به این نوع دارایی‌های جدید، مصنوعات دیجیتال می‌گویند.

چرا اردینالز یک نوآوری مهم در اکوسیستم بیت کوین محسوب می‌شود؟

ورود اردینالز به دنیای کریپتو سروصدای زیادی به پا کرد و دلیل این هیجان، نوآوری‌های مهمی بود که به همراه داشت. اما چرا این اتفاق تا این حد اهمیت دارد؟ در ادامه به چند دلیل کلیدی اشاره می‌کنیم:

• خلق ارزش جدید روی یک شبکه‌ی قدیمی: شبکه‌ی بیت کوین سال‌ها فقط به عنوان پول کاربرد داشت. اردینالز نشان داد که می‌توان از امنیت بی‌نظیر این شبکه برای حفظ آثار هنری و داده‌های ارزشمند دیجیتال نیز استفاده کرد.
• عدم نیاز به لایه‌های جانبی: در سایر شبکه‌ها مانند اتریوم، برای ساخت دارایی‌های دیجیتال به قرارداد هوشمند (Smart Contract) نیاز است. اما در اردینالز، اطلاعات مستقیما روی خود بلاک‌چین اصلی ذخیره می‌شوند.
• جاودانگی اطلاعات: فایل‌هایی که با پروتکل اردینالز ثبت می‌شوند، به طور کامل درون خود شبکه‌ی بیت کوین قرار می‌گیرند. این یعنی تا زمانی که شبکه‌ی بیت کوین زنده است، آن فایل‌ها نیز بدون تغییر باقی می‌مانند و وابستگی به سرورهای خارجی ندارند.
• جذب کاربران و توسعه‌دهندگان جدید: این نوآوری باعث شد تا هنرمندان، برنامه‌نویسان و علاقه‌مندان به دنیای هنر دیجیتال که پیش از این فقط در شبکه‌های دیگر فعال بودند، حالا به سمت شبکه‌ی بیت کوین سرازیر شوند و جان تازه‌ای به اکوسیستم آن ببخشند.

پروتکل Ordinal بیت کوین دقیقا چگونه کار می‌کند؟

حالا که متوجه شدیم اردینالز چه تغییری ایجاد کرده است، شاید بپرسید این سیستم از نظر فنی چگونه عمل می‌کند؟ حقیقت این است که پایه‌گذار این پروتکل، کد جدیدی به هسته‌ی اصلی بیت کوین اضافه نکرده است. بلکه او با هوشمندی کامل، از قابلیت‌های پنهان در به‌روزرسانی‌های قبلی شبکه استفاده کرد. برای درک بهتر، تصور کنید گوشی موبایل شما یک قابلیت مخفی برای عکاسی حرفه‌ای داشته و شما بعد از سال‌ها، با ترکیب چند تنظیمات ساده، آن را کشف کرده‌اید! اردینالز دقیقا حاصل ترکیب دو به‌روزرسانی بزرگ در تاریخچه‌ی بیت کوین است که در ادامه آن‌ها را بررسی می‌کنیم.

نقش حیاتی آپدیت Taproot در پیدایش اردینالز

در سال ۲۰۲۱، شبکه‌ی بیت کوین یک به‌روزرسانی بسیار مهم به نام تپروت (Taproot یا ارتقای نرم‌افزاری شبکه برای افزایش حریم خصوصی و کارایی تراکنش‌ها) را تجربه کرد. هدف اصلی تپروت این بود که تراکنش‌های پیچیده را ساده‌تر و حریم خصوصی کاربران را بیشتر کند.

اما تپروت یک ویژگی جذاب دیگر هم داشت: این آپدیت محدودیت‌های سخت‌گیرانه برای حجم داده‌ها را برداشت. پیش از تپروت، شما فقط می‌توانستید اطلاعات بسیار کمی در حد چند خط متن ساده را در یک تراکنش جای دهید. اما تپروت مانند یک صندوقچه‌ی بزرگ عمل کرد که به کاربران اجازه می‌داد فایل‌های حجیم‌تری مثل تصاویر، کدهای برنامه‌نویسی و فایل‌های صوتی را درون تراکنش‌های خود جاسازی کنند. بدون این صندوقچه‌ی بزرگ، خلق دارایی‌های تصویری و هنری روی بیت کوین عملا غیرممکن بود.

تاثیر ارتقای SegWit بر کاهش هزینه های ثبت داده

چند سال قبل از تپروت، یعنی در سال ۲۰۱۷، به‌روزرسانی دیگری به نام سگویت (SegWit یا جداسازی امضاهای دیجیتال برای باز کردن فضای تراکنش‌ها) روی شبکه‌ی بیت کوین اعمال شده بود. مشکل شبکه در آن زمان، شلوغی بیش از حد و کارمزدهای بالا بود.

سگویت برای حل این مشکل یک راهکار خلاقانه ارائه داد: اطلاعات هر تراکنش را به دو بخش تقسیم کرد. بخش اول شامل اطلاعات اصلی مثل فرستنده و گیرنده، و بخش دوم شامل اطلاعات جانبی یا اصطلاحا داده‌ی شاهد (Witness Data یا بخشی از تراکنش که تاییدیه و امضاها را نگه می‌دارد) بود.

نکته‌ی طلایی ماجرا اینجاست که سگویت برای تشویق کاربران، هزینه‌ی ذخیره‌سازی اطلاعات در بخش داده‌ی شاهد را بسیار ارزان‌تر از بخش اصلی تراکنش تعیین کرد. بنابراین، پروتکل اردینالز از این تخفیف ویژه استفاده می‌کند تا داده‌های سنگین مانند عکس‌ها را با هزینه‌ای معقول و منطقی در بخش جانبی تراکنش‌ها ذخیره کند. در واقع، سگویت ثبت داده‌های بزرگ را از نظر اقتصادی به‌صرفه کرد.

فرآیند اتصال داده های متنی و تصویری به یک ساتوشی خاص

اکنون که با نقش تپروت و سگویت آشنا شدیم، بیایید ببینیم فرآیند وصل کردن یک عکس یا متن به یک ساتوشی دقیقا چگونه انجام می‌شود. این مسیر شامل سه مرحله‌ی ساده و جذاب است:

• ردیابی و انتخاب ساتوشی: ابتدا سیستم شماره‌گذاری اردینالز، ساتوشی‌ها را بر اساس زمان تولیدشان مرتب می‌کند و یک ساتوشی خاص را برای میزبانی از فایل ما انتخاب می‌کند.
• جاسازی فایل در تراکنش: در مرحله‌ی بعد، فایل مورد نظر ما به کمک فضای بزرگی که آپدیت تپروت فراهم کرده، وارد بخش داده‌ی شاهد تراکنش می‌شود تا از تخفیف هزینه‌ی سگویت نیز بهره‌مند گردد.
• ارسال و ثبت ابدی: در نهایت، تراکنش انجام می‌شود و آن ساتوشی خاص به همراه فایل پیوست شده به آن، وارد شبکه‌ی بیت کوین می‌شود.

از این لحظه به بعد، تصویر یا متن ما به طور دائمی به آن ساتوشی گره خورده است. نتیجه‌ی این فرآیند، تولد یک دارایی دیجیتال جدید و منحصربه‌فرد روی امن‌ترین شبکه‌ی جهان است که هیچ‌کس نمی‌تواند آن را پاک یا دستکاری کند.

تفاوت اردینالز بیت کوین با NFT های معمولی اتریوم در چیست؟

وقتی صحبت از دارایی‌های دیجیتال می‌شود، بسیاری از کاربران بلافاصله به یاد شبکه‌ی اتریوم می‌افتند که سال‌ها خانه‌ی اصلی این دارایی‌ها بوده است. اما پروتکل اردینالز یک مسیر کاملا متفاوت را در پیش گرفته است. برای اینکه بهتر متوجه این تفاوت بشویم، بیایید این دو مدل را مثل دو روش متفاوت برای نگهداری از یک سند مهم تصور کنیم.

روش شبکه‌ی اتریوم مثل این است که سند خود را در یک گاوصندوق خارج از شهر بگذارید و فقط کلید و آدرس آن را در جیب داشته باشید. اما روش شبکه‌ی بیت کوین مثل این است که خود سند را همیشه در امن‌ترین جیب لباس خود نگه دارید! در ادامه این تفاوت‌های ساختاری را با جزئیات بیشتری بررسی می‌کنیم.

محل ذخیره سازی اطلاعات: درون زنجیره ای On-chain در برابر برون زنجیره ای Off-chain

مهم‌ترین تفاوت میان این دو فناوری، محل قرارگیری فایل‌ها است.

• در شبکه‌ی بیت کوین، تمام اطلاعات یک تصویر یا متن به طور کامل و مستقیم روی خود شبکه قرار می‌گیرد (On-chain یا ذخیره‌سازی اطلاعات به طور کامل روی خود بلاک‌چین). این یعنی فایل شما دقیقا لابه‌لای تراکنش‌های بیت کوین زندگی می‌کند.
• اما در شبکه‌هایی مانند اتریوم، به دلیل محدودیت‌های فضا و هزینه‌ی بالای ذخیره‌سازی، معمولا خود فایل تصویر در شبکه‌ی اصلی ذخیره نمی‌شود. در عوض، فایل در یک سرور خارجی یا فضای ابری قرار می‌گیرد و تنها یک آدرس اینترنتی که به آن سرور اشاره می‌کند، روی شبکه‌ی اتریوم ثبت می‌شود (Off-chain یا ذخیره‌سازی اطلاعات در سرورهای خارج از شبکه‌ی اصلی).

تفاوت در تغییرپذیری، جاودانگی و امنیت داده ها

این تفاوت در محل ذخیره‌سازی، یک نتیجه‌ی بسیار مهم در پی دارد. از آنجا که فایل‌های اردینالز کاملا درون شبکه‌ی بیت کوین حکاکی شده‌اند، از امنیت و ماندگاری بی‌نظیر این شبکه بهره می‌برند. به عبارت دیگر، تا زمانی که شبکه‌ی بیت کوین زنده است، تصویر یا داده‌ی شما هم بدون هیچ تغییری باقی می‌ماند و کاملا غیرقابل تغییر است.

در مقابل، دارایی‌های اتریوم ممکن است با یک خطر پنهان مواجه شوند. اگر آن سرور خارجی که تصویر شما را نگه می‌دارد، به هر دلیلی خاموش شود، هک شود یا از کار بیفتد، لینکی که روی شبکه‌ی اتریوم ثبت شده است دیگر به هیچ فایلی ختم نمی‌شود. در این حالت، شما صاحب یک لینک شکسته هستید و تصویر دارایی شما ممکن است برای همیشه ناپدید شود یا حتی توسط سازنده‌ی آن تغییر کند!

مقایسه نیاز به قرارداد هوشمند Smart Contract در اتریوم و بیت کوین

تفاوت بزرگ دیگر در نحوه‌ی ساخت و مدیریت این دارایی‌ها است.

• در شبکه‌ی اتریوم برای ساختن، انتقال و مدیریت توکن‌ها، حتما باید از قراردادهای هوشمند استفاده کرد. قراردادهای هوشمند با وجود تمام مزایایی که دارند، کدهایی هستند که توسط انسان‌ها نوشته می‌شوند و ممکن است دارای خطا یا باگ باشند. اگر یک هکر این خطاها را پیدا کند، می‌تواند به دارایی‌های کاربران و سرمایه‌ی آن‌ها آسیب برساند.
• اما اردینالز برای کار کردن هیچ نیازی به قراردادهای هوشمند جداگانه ندارد. همان‌طور که پیش‌تر گفتیم، اطلاعات به سادگی به یک ساتوشی معمولی چسبانده می‌شوند. بنابراین، انتقال یک اثر هنری در پروتکل اردینالز، درست به سادگی و امنیت انتقال یک بیت کوین معمولی است و خطر هک شدن کدهای جانبی و پیچیده در آن وجود ندارد.

جدول مقایسه سریع اردینالز بیت کوین و NFT های سنتی

برای مرور بهتر مفاهیمی که با هم یاد گرفتیم، جدول زیر یک نمای کلی از تفاوت‌های کلیدی بین این دو فناوری را نشان می‌دهد:

ویژگی مورد بررسی	اردینالز شبکه‌ی بیت کوین	دارایی‌های سنتی (مثل اتریوم)
محل ذخیره‌ی فایل	کاملا درون‌زنجیره‌ای و داخل خود شبکه	اکثرا برون‌زنجیره‌ای و روی سرورهای خارجی
ماندگاری فایل	همیشگی و وابسته به بقای شبکه‌ی بیت کوین	وابسته به فعال بودن سرور میزبان فایل
نیاز به قرارداد هوشمند	ندارد و متکی به قوانین اصلی شبکه است	دارد و متکی به کدهای برنامه‌نویسی شده است
تغییرپذیری اطلاعات	کاملا غیرقابل تغییر و دائمی	در برخی موارد توسط سازنده قابل تغییر است

بررسی تاثیرات پروتکل اوردینالز بر شبکه بیت کوین؛ مزایا و چالش ها

ورود هر تکنولوژی جدیدی به دنیای ما، علاوه بر هیجان و امکانات تازه، چالش‌هایی را هم به همراه دارد. پروتکل اردینالز هم از این قاعده مستثنی نیست. وقتی در خانه‌ی بیت کوین به روی تصاویر و دارایی‌های دیجیتال باز شد، تغییرات بزرگی در این شبکه رخ داد. در این بخش می‌خواهیم مثل یک ترازوی دقیق، کفه‌ی مزایا و چالش‌های این نوآوری را با هم مقایسه کنیم.

افزایش کاربردپذیری و ورود توسعه دهندگان جدید به شبکه

تا پیش از اردینالز، شبکه‌ی بیت کوین بیشتر شبیه به یک گاوصندوق بسیار امن و یک سیستم انتقال پول بود. اما این پروتکل جدید، کاربردپذیری (Utility یا میزان مفید بودن و کاربردهای متنوع یک فناوری) بیت کوین را به شدت افزایش داد و نشان داد که این شبکه می‌تواند میزبان چیزهای بیشتری به جز پول باشد.

این نوآوری باعث شد تا برنامه‌نویسان، هنرمندان و سازندگان دارایی‌های دیجیتال که تا پیش از این فقط در شبکه‌هایی مثل اتریوم یا سولانا فعالیت می‌کردند، به سمت شبکه‌ی بیت کوین سرازیر شوند. ورود این افراد خلاق باعث ساخت کیف پول‌های جدید، بازارهای خرید و فروش تازه و در نهایت، تزریق انرژی و هیجان دوباره به اکوسیستم پیر و باثبات بیت کوین شد.

چالش افزایش کارمزد تراکنش ها و اشغال فضای بلاک

اما این شلوغی و هیجان، هزینه‌هایی هم داشت. تصور کنید یک اتوبوس که تا دیروز فقط مسافران را جابه‌جا می‌کرد، حالا باید بارها و چمدان‌های بسیار بزرگ (همان فایل‌های عکس و متن اردینالز) را هم در خود جای دهد. طبیعتا فضای این اتوبوس سریع‌تر پر می‌شود و جای کمتری برای مسافران عادی باقی می‌ماند.

در شبکه‌ی بیت کوین، به این ظرفیت محدود، فضای بلاک (Block Space یا حجم مجازی و محدودی که برای تایید تراکنش‌ها در هر چند دقیقه وجود دارد) می‌گویند. از آنجایی که فایل‌های اردینالز حجم زیادی از این فضا را اشغال می‌کنند، رقابت برای تایید شدن تراکنش‌ها بالا می‌رود. وقتی رقابت بالا برود، کاربران مجبور می‌شوند کارمزد (Fee) بیشتری پرداخت کنند تا تراکنش آن‌ها زودتر تایید شود. این موضوع باعث شد تا در برخی روزها، هزینه‌ی ارسال پول ساده در شبکه‌ی بیت کوین به شکل چشمگیری افزایش پیدا کند و باعث نارضایتی برخی از کاربران شود.

دیدگاه جامعه کاربری: بررسی نظرات موافقان و مخالفان اردینالز

این تغییرات بزرگ باعث شد تا جامعه‌ی کاربران و طرفداران بیت کوین به دو گروه کاملا متفاوت تقسیم شوند که هر کدام استدلال‌های منطقی خود را دارند:

• مخالفان (طرفداران بیت کوین سنتی): این گروه معتقدند که رسالت اصلی بیت کوین، تبدیل شدن به یک سیستم مالی جهانی و پول بدون واسطه است. آن‌ها فایل‌های اردینالز را نوعی هرزنامه (Spam یا اطلاعات اضافی و بی‌ارزش) می‌دانند که فقط باعث سنگین شدن شبکه و گران شدن کارمزدها می‌شود. از نگاه آن‌ها، شبکه‌ی بیت کوین جای ذخیره‌ی عکس‌ها و بازی‌های دیجیتالی نیست و این کار باعث دور شدن بیت کوین از هدف اولیه‌ی خود می‌شود.
• موافقان (طرفداران نوآوری): در سمت مقابل، گروهی قرار دارند که از این تغییرات با آغوش باز استقبال می‌کنند. آن‌ها معتقدند که افزایش کارمزدها در واقع به نفع استخراج‌کنندگان (Miners) است. از آنجایی که پاداش تولید بیت کوین‌های جدید در آینده به مرور صفر می‌شود، همین کارمزدهای بالای ناشی از اردینالز می‌تواند انگیزه‌ی مالی لازم را برای استخراج‌کنندگان فراهم کند تا همچنان شبکه‌ی ما را امن نگه دارند. به علاوه، آن‌ها باور دارند که بازار آزاد و کاربران باید تصمیم بگیرند که چه چیزی روی شبکه ثبت شود، نه یک گروه خاص و سخت‌گیر.

آشنایی با معروف ترین پروژه ها و توکن های مرتبط با Ordinals

موفقیت پروتکل اردینالز تنها به ثبت چند تصویر ساده محدود نماند؛ بلکه جرقه‌ی یک تحول بزرگ‌تر را در اکوسیستم بیت کوین روشن کرد. توسعه‌دهندگان خیلی زود متوجه شدند که اگر می‌توان متنی کوتاه یا تصویری هنری را روی ساتوشی‌ها حکاکی کرد، می‌توان از همین سازوکار برای ساخت توکن‌های قابل معامله و پروژه‌های نوآورانه هم بهره برد. در این بخش با مهم‌ترین پروژه‌ها، توکن‌ها و مجموعه‌هایی که نام این اکوسیستم را بر سر زبان‌ها انداختند آشنا می‌شویم.

استاندارد توکن سازی BRC-20 چیست و چه ارتباطی با اردینالز دارد؟

تا پیش از این گفتیم که اردینالز بیشتر برای ساخت دارایی‌های غیرقابل تعویض یا همان آثار هنری دیجیتال کاربرد دارد. اما توسعه‌دهنده‌ای ناشناس با نام کاربری دومو، استاندارد جدیدی به نام BRC-20 را معرفی کرد. شاید بپرسید این توکن‌ها چگونه بدون نیاز به قراردادهای هوشمند کار می‌کنند؟ پاسخ بسیار ساده و خلاقانه است:

• به جای قراردادهای پیچیده، قطعه کدهای متنی بسیار کوچکی در قالب فایل‌های متنی استاندارد روی ساتوشی‌ها حکاکی می‌شوند.
• این کدهای متنی شامل اطلاعاتی مثل نام توکن، سقف کل موجودی و دستور جابه‌جایی مقادیر مشخص هستند.
• نرم‌افزارهای مخصوص این متن‌ها را می‌خوانند و موجودی حساب هر کاربر را ثبت و پیگیری می‌کنند.

بنابراین استاندارد BRC-20 مستقیما روی بستر پروتکل اردینالز سوار است و بدون آن امکان حیات ندارد.

ارز دیجیتال ORDI چیست و چه جایگاهی در این اکوسیستم دارد؟

توکن ORDI نخستین ارز دیجیتالی بود که با استفاده از استاندارد BRC-20 روی شبکه‌ی بیت کوین متولد شد. این توکن در واقع یک پروژه‌ی آزمایشی بود تا نشان دهد آیا واقعا می‌توان توکن‌های قابل معامله را با پروتکل اردینالز ساخت یا خیر.

نام این توکن از ابتدای واژه‌ی اردینالز گرفته شده است و سقف تولید آن، دقیقا مانند بیت کوین، به ۲۱ میلیون واحد محدود شد. اگرچه این توکن در ابتدا هیچ کاربرد پیچیده یا برنامه‌ی درآمدزایی خاصی نداشت و صرفا نقش نمادین این نوآوری را ایفا می‌کرد، اما به دلیل جایگاه تاریخی خود به عنوان اولین توکن این بستر، با استقبال بسیار گسترده‌ی بازار و سرمایه‌گذاران مواجه شد و راه را برای ساخت صدها توکن دیگر هموار کرد.

معرفی محبوب ترین کالکشن های هنری ثبت شده روی بیت کوین

جامعه‌ی هنر دیجیتال خیلی سریع متوجه جاودانگی و ارزش بالای ذخیره‌سازی داده‌ها روی شبکه‌ی بیت کوین شد. این موضوع باعث شد مجموعه‌های هنری بسیار محبوبی شکل بگیرند که برخی از شاخص‌ترین آن‌ها عبارتند از:

• بیت کوین پانکس (Bitcoin Punks): نسخه‌ای بازآفرینی‌شده از مجموعه‌ی مشهور و تاریخی کریپتوپانکس در شبکه‌ی اتریوم که به عنوان ادای احترام به اولین آثار هنری کریپتو، روی نخستین ساتوشی‌های شبکه‌ی بیت کوین حکاکی شد.
• اردینال پانکس (Ordinal Punks): یک مجموعه‌ی شامل ۱۰۰ کاراکتر دیجیتال با طراحی پیکسلی که روی نخستین شماره‌های ۶۵۰ ساتوشی اولیه‌ی پروتکل ثبت شدند و به دلیل شماره‌های حکاکی بسیار پایین، ارزش کلکسیونی فوق‌العاده‌ای پیدا کردند.
• تولوافولد (TwelveFold): مجموعه‌ای از آثار هنری مبتنی بر مدل‌های ریاضیاتی و محاسباتی که توسط شرکت مشهور یوگا لبز (خالق مجموعه‌ی معروف میمون‌های کسل) عرضه شد و ورود غول‌های دنیای هنر دیجیتال به بستر بیت کوین را تثبیت کرد.

نگاهی به Frens Protocol و ایده شبکه های اجتماعی غیرمتمرکز

ایده‌ی اردینالز فراتر از توکن‌ها و نقاشی‌های پیکسلی پیش رفت و به سمت ابزارهای اجتماعی حرکت کرد. یکی از این تجربه‌های نو، پروتکل فرنز (چارچوبی نوآورانه برای ساخت شناسه‌های هویتی و شبکه‌های اجتماعی نامتمرکز مبتنی بر داده‌های ثبت‌شده روی بیت کوین) است.

پروتکل فرنز تلاش می‌کند تا به کاربران اجازه دهد پروفایل‌ها، نام‌های کاربری و حلقه‌های دوستی خود را به عنوان داده‌های دائمی روی ساتوشی‌ها حکاکی کنند. مزیت این ایده در این است که هیچ شرکت مرکزی، پلتفرم متمرکز یا ناظر بیرونی توانایی حذف کردن حساب کاربر، مسدودسازی ارتباطات یا تغییر تاریخچه‌ی روابط او را نخواهد داشت؛ چرا که داده‌های هویتی افراد برای همیشه در بستر غیرقابل تحریف شبکه‌ی بیت کوین محفوظ می‌مانند.

راهنمای کاربردی تعامل با اردینالز

اکنون که با دنیای شگفت‌انگیز اردینالز و پروژه‌های جذاب آن آشنا شدیم، وقت آن رسیده است که آستین‌ها را بالا بزنیم و وارد میدان شویم. اگر شما هم دوست دارید یک اثر هنری روی شبکه‌ی بیت کوین داشته باشید یا حتی تصویر دلخواه خودتان را روی این شبکه ثبت کنید، این بخش دقیقا برای شما نوشته شده است. نگران پیچیدگی‌های فنی نباشید؛ با ابزارهای جدیدی که توسعه یافته‌اند، این کار بسیار ساده‌تر از چیزی است که تصور می‌کنید.

معرفی کیف پول های سازگار و امن برای مدیریت اردینالز

اولین و مهم‌ترین قدم برای ورود به این فضا، انتخاب یک کیف پول مناسب است. نکته‌ی بسیار مهمی که باید بدانید این است که نمی‌توانید از کیف پول‌های قدیمی و معمولی بیت کوین برای نگهداری اردینالز استفاده کنید. چرا؟ چون کیف پول‌های قدیمی تفاوت بین یک ساتوشی معمولی و یک ساتوشی حکاکی شده (که حاوی یک فایل باارزش است) را متوجه نمی‌شوند. در نتیجه ممکن است کیف پول شما به اشتباه، آن ساتوشی ارزشمند را به عنوان کارمزد تراکنش به شبکه‌ی بیت کوین پرداخت کند و دارایی شما برای همیشه از دست برود! این اتفاق دقیقا مثل این است که یک سکه‌ی عتیقه و گران‌قیمت را به اشتباه برای خرید یک آدامس به فروشنده بدهید.

برای جلوگیری از این فاجعه، باید از کیف پول‌هایی استفاده کنید که از آدرس‌های تپروت (Taproot Addresses یا آدرس‌های جدید شبکه‌ی بیت کوین که با عبارت bc1p شروع می‌شوند) پشتیبانی می‌کنند و قابلیت تشخیص اردینالز را دارند. برخی از بهترین گزینه‌ها عبارتند از:

• یونی‌ست (UniSat): یکی از محبوب‌ترین و کامل‌ترین کیف پول‌ها در این حوزه که به صورت افزونه‌ی مرورگر نصب می‌شود و کار با آن برای کاربران مبتدی بسیار راحت است.
• ایکس‌ورس (Xverse): یک گزینه‌ی عالی و کاربرپسند که هم برای گوشی‌های موبایل و هم برای مرورگر کامپیوتر در دسترس است و رابط کاربری بسیار زیبایی دارد.
• لدر (Leather): این کیف پول که قبلا با نام هیرو (Hiro) شناخته می‌شد، امکانات امنیتی بسیار خوبی برای مدیریت دارایی‌های شبکه‌ی بیت کوین ارائه می‌دهد.

آموزش مراحل خرید و فروش دارایی های اردینالز در بازارهای ثانویه

پس از نصب کیف پول، شاید بخواهید یک دارایی اردینالز بخرید یا بفروشید. این کار در بازارهای ثانویه (Secondary Markets یا پلتفرم‌های آنلاینی که کاربران دارایی‌های دیجیتال خود را پس از تولید اولیه، در آنجا با یکدیگر معامله می‌کنند) انجام می‌شود. پلتفرم‌هایی مانند مجیک ادن (Magic Eden) و بازار اختصاصی یونی‌ست از معروف‌ترین مکان‌ها برای این کار هستند. مراحل خرید بسیار ساده است:

• شارژ کیف پول: ابتدا مقداری بیت کوین معمولی به کیف پول خود واریز کنید تا بتوانید هزینه‌ی خرید دارایی و کارمزد تراکنش در شبکه‌ی بیت کوین را بپردازید.
• اتصال به بازار: وارد سایت یکی از بازارهای معتبر (مثل مجیک ادن) شوید و با کلیک روی گزینه‌ی اتصال، کیف پول خود را به سایت متصل کنید.
• انتخاب دارایی: در میان مجموعه‌های مختلف هنری جستجو کنید و اثر یا توکن مورد نظر خود را انتخاب کنید.
• تایید خرید: روی دکمه‌ی خرید کلیک کرده و تراکنش را در کیف پول خود امضا و تایید (Sign) کنید. پس از تایید شدن تراکنش توسط شبکه‌ی بیت کوین، دارایی مستقیما و به صورت امن به کیف پول شما منتقل می‌شود.

چگونه یک NFT را در شبکه بیت کوین بسازیم و مینت کنیم؟

شاید جذاب‌ترین بخش ماجرا این باشد که خودتان یک تصویر یا متن را روی شبکه‌ی بیت کوین ثبت کنید. به این فرآیند تولید اولیه، مینت کردن (Mint یا فرآیند ضرب و ایجاد یک دارایی دیجیتال جدید روی بلاک‌چین) می‌گویند. در روزهای اول تولد اردینالز، این کار نیازمند دانش برنامه‌نویسی و دانلود کل تاریخچه‌ی شبکه‌ی بیت کوین بود! اما امروزه سایت‌هایی به وجود آمده‌اند که این کار را با چند کلیک برای شما انجام می‌دهند.

پلتفرم‌هایی مانند گاما (Gamma.io) یا بخش حکاکی در سایت یونی‌ست بهترین ابزارها برای این کار هستند. برای ساخت اثر خود کافی است این مراحل روان را طی کنید:

• ورود به سایت سازنده: وارد یکی از پلتفرم‌های ذکر شده شوید و گزینه‌ی ساخت یا Inscribe را انتخاب کنید.
• آپلود فایل: عکس، متن یا فایل صوتی خود را در سایت آپلود کنید. به یاد داشته باشید که هرچه حجم فایل شما بیشتر باشد، هزینه‌ی مینت کردن آن در شبکه‌ی بیت کوین گران‌تر خواهد بود؛ پس بهتر است از فایل‌های کم‌حجم استفاده کنید.
• وارد کردن آدرس گیرنده: سایت از شما می‌خواهد آدرس کیف پول خود را وارد کنید تا پس از ساخت، دارایی را به آن آدرس بفرستد. حتما از آدرس تپروت (همان آدرسی که با bc1p شروع می‌شود) در کیف پول خود استفاده کنید.
• پرداخت هزینه: سایت به شما یک فاکتور نشان می‌دهد که شامل کارمزد شبکه‌ی بیت کوین و دستمزد خود پلتفرم است. شما باید این مبلغ را با بیت کوین پرداخت کنید.
• انتظار برای ثبت نهایی: پس از پرداخت، سایت فایل شما را روی یک ساتوشی حکاکی کرده و به کیف پولتان می‌فرستد. این فرآیند ممکن است از چند دقیقه تا چند ساعت (بسته به میزان شلوغی شبکه) زمان ببرد. پس از آن، شما صاحب یک دارایی جاودانه روی شبکه‌ی بیت کوین هستید!

جمع بندی نهایی: آینده پروتکل اردینالز و مسیر پیش روی بیت کوین

به پایان این سفر جذاب در دنیای جدید شبکه‌ی بیت کوین رسیدیم. پروتکل اردینالز نشان داد که قدیمی‌ترین و امن‌ترین بلاک‌چین جهان، هنوز هم می‌تواند ما را شگفت‌زده کند. تا پیش از این نوآوری، بیشتر افراد بیت کوین را تنها به عنوان طلای دیجیتال (Digital Gold یا دارایی امن برای حفظ ارزش سرمایه در طول زمان) می‌شناختند. اما امروز می‌بینیم که این شبکه به بستری برای حفظ دائمی آثار هنری، اسناد مهم و حتی ساخت توکن‌های جدید تبدیل شده است.

اگر بخواهیم مسیر طی شده در این مقاله را به صورت خلاصه مرور کنیم، این نوآوری چند دستاورد کلیدی برای شبکه‌ی بیت کوین به همراه داشته است:

• امنیت بی‌نظیر و جاودانگی: دارایی‌های ثبت شده با پروتکل اردینالز مستقیما درون زنجیره‌ی اصلی بیت کوین قرار می‌گیرند و تا ابد امن و غیرقابل تغییر هستند.
• سادگی در ساختار: برخلاف شبکه‌های دیگر، در اینجا نیازی به کدهای پیچیده و پرخطر نیست و همه چیز به سادگی روی کوچک‌ترین واحد بیت کوین یعنی ساتوشی‌ها حکاکی می‌شود.
• تولد دوباره‌ی اکوسیستم: این پروتکل باعث شد تا موج جدیدی از برنامه‌نویسان، سرمایه‌گذاران و هنرمندان به شبکه‌ی بیت کوین سرازیر شوند و اقتصاد این شبکه را پویاتر کنند.

اما آینده‌ی پروتکل اردینالز و مسیر پیش روی بیت کوین چگونه خواهد بود؟ همان‌طور که پیش‌تر بررسی کردیم، بزرگ‌ترین چالش این فناوری، اشغال فضای شبکه و بالا رفتن کارمزدها است. برای حل این مشکل، توسعه‌دهندگان و متخصصان در حال کار روی راهکارهای لایه دوم (Layer 2 یا شبکه‌های جانبی و کمکی که روی شبکه‌ی اصلی ساخته می‌شوند تا تراکنش‌ها را سریع‌تر و بسیار ارزان‌تر کنند) هستند. این شبکه‌های کمکی می‌توانند در آینده‌ی نزدیک، بار ترافیکی سنگین ناشی از خرید و فروش اردینالز را از دوش شبکه‌ی اصلی بردارند. به این ترتیب، هم علاقه‌مندان به دارایی‌های دیجیتال و هم کاربرانی که فقط قصد انتقال پول دارند، می‌توانند با خیال راحت و هزینه‌ی منطقی از شبکه‌ی بیت کوین استفاده کنند.

در نهایت، اردینالز ثابت کرد که شبکه‌ی بیت کوین یک سیستم خشک و ثابت نیست، بلکه ساختاری زنده و در حال تکامل است. چه جزو طرفداران این دارایی‌های جدید باشید و چه آن‌ها را یک بار اضافی برای شبکه بدانید، نمی‌توان انکار کرد که اردینالز فصل جدید و مهمی در تاریخچه‌ی رمزارزها باز کرده است؛ فصلی که ما تازه در صفحات ابتدایی آن هستیم و قطعا در سال‌های آینده نوآوری‌های هیجان‌انگیزتری را در این مسیر خواهیم دید.