سرعت تراکنش ارز دیجیتال (Transaction Speed) چیست؟ راهنمای انتخاب سریع‌ترین شبکه

در این مقاله، قصد داریم از پشت‌پرده‌ی سرعت پردازش شبکه‌های مختلف پرده‌برداری کنیم. با بررسی عواملی که این تاخیرها را رقم می‌زنند، در نهایت بهترین و سریع‌ترین شبکه‌ها برای انتقال امن و مقرون‌به‌صرفه‌ی دارایی را معرفی خواهیم کرد تا در نقل و انتقالات بعدی، اسیر ترافیک بلاکچین نشوید.

سرعت تراکنش در ارزهای دیجیتال به چه معناست؟

ورود به دنیای رمزارزها گاهی شبیه به سفر به یک کشور جدید با زبانی کاملا متفاوت است. یکی از اولین و مهم‌ترین مفاهیمی که در این سفر با آن روبرو می‌شوید، مسئله‌ی سرعت تراکنش است. وقتی می‌خواهید دارایی خود را از یک کیف پول به کیف پول دیگری منتقل کنید، متوجه می‌شوید که این انتقال همیشه در یک چشم به هم زدن انجام نمی‌شود.

سرعت تراکنش در ساده‌ترین تعریف، به مدت زمانی اشاره دارد که طول می‌کشد تا درخواست انتقال شما در شبکه‌ی بلاکچین (یک دفتر کل دیجیتال و توزیع شده که اطلاعات تمام نقل و انتقالات در آن ثبت می‌شود) بررسی و تایید شده و به مقصد برسد. برای درک بهتر این موضوع، بیایید قدم به قدم به درون این ساختار نگاهی بیندازیم.

درک مفهوم تراکنش در شبکه‌های بلاکچینی به زبان ساده

برای اینکه بدانیم سرعت تراکنش دقیقا چیست، اول باید بدانیم خود تراکنش چگونه کار می‌کند. در سیستم بانکی سنتی، وقتی شما پولی برای دوستتان می‌فرستید، بانک به عنوان یک واسطه‌ی مرکزی موجودی حساب شما را کم کرده و به حساب دوستتان اضافه می‌کند. اما در دنیای ارزهای دیجیتال، هیچ بانک یا مدیر مرکزی وجود ندارد.

تراکنش در شبکه‌ی بلاکچین، در واقع یک پیام دیجیتالی است که به تمام شبکه مخابره می‌شود. این پیام می‌گوید: من می‌خواهم این مقدار ارز دیجیتال را به این آدرس بفرستم. از آنجایی که رئیس مرکزی وجود ندارد، این پیام باید توسط هزاران کامپیوتر مستقل در سراسر جهان که به آن‌ها ماینر یا اعتبارسنج (افراد یا سیستم‌هایی که وظیفه‌ی بررسی امنیت و تایید درستی نقل و انتقالات را بر عهده دارند) می‌گویند، بررسی شود. سرعت تراکنش دقیقا به این بستگی دارد که این کامپیوترها با چه سرعتی می‌توانند با هم به توافق برسند و پیام شما را در دفتر کل ثبت کنند.

تفاوت سرعت پردازش با زمان تایید نهایی تراکنش

یکی از اشتباهات رایج در میان کاربران تازه‌کار، یکی دانستن دو مفهوم بسیار مهم است که در عمل با هم تفاوت دارند. برای درک بهتر این موضوع، می‌توانیم انتقال رمزارز را به فرآیند خرید یک خانه‌ی جدید تشبیه کنیم:

• سرعت پردازش (Processing Speed): زمانی است که شما قولنامه‌ی خانه را در بنگاه امضا می‌کنید. در این مرحله، درخواست انتقال شما وارد شبکه شده و توسط اعتبارسنج‌ها دیده شده است. در صرافی‌ها یا کیف پول‌ها، این همان لحظه‌ای است که وضعیت انتقال شما روی حالت در حال انتظار (Pending) قرار می‌گیرد.
• زمان تایید نهایی (Time to Finality): زمانی است که سند رسمی و قطعی خانه در دفترخانه به نام شما ثبت می‌شود و دیگر کسی نمی‌تواند آن را باطل کند. در شبکه‌ی بلاکچین، زمان تایید نهایی به لحظه‌ای گفته می‌شود که تراکنش شما به قدری عمیق در بلاک‌های شبکه ثبت شده است که دیگر تحت هیچ شرایطی امکان لغو، تغییر یا بازگشت آن وجود ندارد.

بنابراین، وقتی یک شبکه ادعا می‌کند سرعت بالایی دارد، باید دقت کنیم که آیا منظور سرعت پردازش اولیه است یا زمان تایید نهایی و غیرقابل برگشت شدن دارایی.

معیار TPS یا تراکنش بر ثانیه چیست و چگونه محاسبه می‌شود؟

اگر بخواهیم قدرت شبکه‌های مختلف را با هم مقایسه کنیم، به یک خط‌کش استاندارد نیاز داریم. این خط‌کش در دنیای رمزارزها، معیار تی پی اس یا TPS (مخفف عبارت Transactions Per Second به معنای تعداد تراکنش پردازش شده در هر ثانیه) نام دارد.

برای درک TPS، یک اتوبان عوارضی را تصور کنید. تعداد ماشین‌هایی که می‌توانند در یک ثانیه از گیت‌های عوارضی عبور کنند، همان TPS شبکه‌ی اتوبان است. هرچه تعداد گیت‌ها بیشتر و متصدی‌ها سریع‌تر باشند، ماشین‌های بیشتری عبور می‌کنند و ترافیک کمتر می‌شود. محاسبه‌ی TPS در شبکه‌های بلاکچینی به چند عامل فنی بستگی دارد:

• اندازه‌ی بلاک (Block Size): هر بلاک در شبکه مانند یک واگن قطار است که داده‌های تراکنش‌ها را درون خود حمل می‌کند. هرچه این واگن بزرگ‌تر باشد، تراکنش‌های بیشتری در آن جا می‌گیرند.
• اندازه‌ی هر تراکنش: حجم داده‌ای که هر درخواست انتقال در شبکه‌ی مورد نظر اشغال می‌کند.
• زمان ساخته شدن بلاک (Block Time): مدت زمانی که طول می‌کشد تا یک واگن جدید ساخته شده و به قطار متصل شود.

با تقسیم کردن تعداد تراکنش‌های جای‌گرفته در یک بلاک بر زمان ساخته شدن آن، می‌توانیم به عدد TPS برسیم. به عنوان مثال، اگر یک بلاک بتواند 2000 تراکنش را در خود جای دهد و ساخت آن 10 ثانیه زمان ببرد، شبکه‌ی مورد نظر دارای سرعت 200 TPS است.

چرا سرعت شبکه بلاکچین برای کاربران حیاتی است؟

شاید در نگاه اول، چند دقیقه انتظار برای تایید یک انتقال مالی در دنیای دیجیتال موضوع چندان مهمی به نظر نرسد. اما در دنیای پرشتاب رمزارزها، زمان فقط طلا نیست؛ بلکه خود سرمایه‌ی شماست! برای درک بهتر این موضوع، دوران اینترنت دایل‌آپ (Dial-up) را به خاطر بیاورید؛ قطعا نمی‌توانستیم با آن سرعت پایین، ویدیوهای آنلاین تماشا کنیم یا تماس‌های تصویری روان برقرار کنیم. شبکه‌های بلاکچینی (دفتر کل توزیع‌شده‌ی دیجیتال که اطلاعات تراکنش‌ها را ثبت می‌کند) نیز دقیقا همین شرایط را دارند. اگر سرعت پردازش اطلاعات در آن‌ها پایین باشد، استفاده از آن‌ها بسیار محدود می‌شود و نمی‌توانند در زندگی واقعی ما کاربردی باشند. بیایید با هم بررسی کنیم که چرا سرعت بالا تا این حد برای کاربران اهمیت دارد.

کاربرد سرعت بالا در پرداخت‌های روزمره و خریدهای خرد

تصور کنید وارد یک کافه شده‌اید و می‌خواهید هزینه‌ی یک فنجان قهوه را با ارز دیجیتال پرداخت کنید. اگر شبکه‌ی انتخابی شما کند باشد، ممکن است مجبور شوید ده تا سی دقیقه در کنار صندوق‌دار منتظر بمانید تا تراکنش شما تایید شود! قطعا هیچ‌کس چنین تجربه‌ی ناخوشایندی را دوست ندارد.

برای اینکه ارزهای دیجیتال بتوانند جایگزین پول‌های رایج (فیات یا همان پول‌های دولتی مثل ریال و دلار) شوند و در خریدهای روزمره‌ی ما نقش داشته باشند، باید بتوانند در کسری از ثانیه پرداخت‌ها را نهایی کنند. شبکه‌های پرسرعت به ما این امکان را می‌دهند که دقیقا مانند کشیدن کارت بانکی در دستگاه کارت‌خوان، بدون هیچ‌گونه اتلاف وقت خریدهای خرد و روزمره‌ی خود را انجام دهیم و از یک سیستم مالی نوین لذت ببریم.

نقش سرعت در جلوگیری از ضرر ناشی از نوسانات لحظه‌ای بازار

بازار ارزهای دیجیتال به داشتن نوسانات (Volatility یا تغییرات شدید و سریع قیمت‌ها) معروف است. در این بازار، قیمت‌ها ممکن است در عرض چند ثانیه چندین درصد رشد کنند یا افت شدیدی داشته باشند. در چنین شرایطی، سرعت تراکنش نقش یک ناجی را برای سرمایه‌ی شما بازی می‌کند.

فرض کنید بازار دچار ریزش شده است و شما تصمیم می‌گیرید فورا دارایی خود را بفروشید تا از ضرر بیشتر جلوگیری کنید. اگر شبکه‌ی شما کند باشد، تا زمانی که درخواست شما پردازش شود، ممکن است قیمت دارایی شما بسیار پایین‌تر آمده باشد. معامله‌گران به این اتفاق لغزش قیمت (Slippage یا تفاوت قیمت در لحظه‌ی درخواست با قیمت در لحظه‌ی انجام معامله) می‌گویند. یک شبکه‌ی پرسرعت به شما کمک می‌کند تا:

• دقیقا در همان قیمتی که مدنظرتان است خرید یا فروش خود را نهایی کنید.
• در مواقع بحرانی، دارایی خود را به سرعت به استیبل کوین‌ها (ارزهای باثبات مثل تتر که قیمتشان همیشه ثابت است) تبدیل کنید.
• از فرصت‌های طلایی بازار که گاهی فقط چند دقیقه دوام دارند، بیشترین بهره را ببرید.

اهمیت زیرساخت سریع برای توسعه برنامه‌های غیرمتمرکز و دیفای

برای اینکه پتانسیل واقعی بلاکچین را درک کنیم، باید با دو کلمه‌ی مهم آشنا شویم:

• برنامه‌های غیرمتمرکز (DApps) اپلیکیشن‌هایی که بدون نیاز به سرور مرکزی و مستقیما روی بلاکچین اجرا می‌شوند
• دیفای (DeFi) سیستم‌های مالی غیرمتمرکز که خدماتی مثل وام‌دهی و تبادل ارز را بدون واسطه‌ی بانکی انجام می‌دهند.

این برنامه‌ها و سیستم‌های مالی برای فعالیت درست، به پردازش هزاران درخواست در لحظه نیاز دارند. سیستم دیفای را مانند یک شعبه‌ی بانک دیجیتال بسیار شلوغ تصور کنید که در آن هزاران نفر به طور همزمان می‌خواهند وام بگیرند، پول واریز کنند یا ارزهایشان را به هم تبدیل کنند. اگر زیرساخت شبکه‌ی بلاکچین کند باشد، مشکلات زیر به وجود می‌آیند:

• هزینه‌ی کارمزدها به دلیل شلوغی شبکه سر به فلک می‌کشد و استفاده از خدمات دیگر منطقی نخواهد بود.
• برنامه‌ها دچار کندی شدید شده و تجربه‌ی کاربری بسیار خسته‌کننده‌ای رقم می‌زنند.
• قراردادهای هوشمند (کدهای برنامه‌نویسی شده‌ای که به صورت خودکار شرایط یک توافق مالی را اجرا می‌کنند) ممکن است در زمان مقرر و با قیمت‌های درست عمل نکنند و سیستم مالی دچار اختلال شود.

به همین دلیل است که توسعه‌دهندگان همیشه به دنبال شبکه‌هایی با توان پردازشی بالا هستند تا بتوانند نسل آینده‌ی اینترنت و خدمات مالی ایمن و سریع را روی آن‌ها بنا کنند.

چه عواملی بر سرعت تراکنش ارزهای دیجیتال تاثیر می‌گذارند؟

تا به اینجا متوجه شدیم که سرعت تراکنش در دنیای رمزارز چقدر حیاتی است. اما سوال مهم این است که چه چیزی این سرعت را کم یا زیاد می‌کند؟ چرا گاهی اوقات انتقال یک ارز در چند ثانیه انجام می‌شود و گاهی باید ساعت‌ها برای تایید همان ارز منتظر بمانیم؟ سرعت در شبکه‌های بلاکچینی شبیه به سرعت یک ماشین در جاده است؛ نوع موتور ماشین، کیفیت جاده و البته میزان ترافیک عبوری، همگی روی زمان رسیدن شما به مقصد تاثیر دارند. در این بخش، چهار عامل اصلی و تعیین‌کننده‌ی سرعت در این دنیای دیجیتال را با زبانی ساده بررسی می‌کنیم.

تاثیر شلوغی شبکه و ترافیک لحظه‌ای کاربران

اولین و ملموس‌ترین عاملی که سرعت تراکنش شما را تعیین می‌کند، میزان شلوغی شبکه‌ی انتخابی در همان لحظه است. شبکه‌ی بلاکچین را مانند یک اتوبان بزرگ در نظر بگیرید. هر شبکه در هر ثانیه ظرفیت محدودی برای عبور ماشین‌ها (تراکنش‌ها) دارد. وقتی بازار آرام است، ماشین‌ها به راحتی و با بالاترین سرعت از اتوبان عبور می‌کنند.

اما در زمان‌هایی که بازار دچار نوسان شدید می‌شود یا یک رویداد مهم رخ می‌دهد، ناگهان هزاران کاربر به طور همزمان تصمیم به خرید و فروش ارز دیجیتال یا انتقال دارایی می‌گیرند. در این شرایط، درخواست‌های انتقال وارد یک اتاق انتظار مجازی به نام ممپول (Mempool یا استخر تراکنش‌های تایید نشده، محلی که درخواست‌ها منتظر می‌مانند تا وارد بلاک‌ها شوند) می‌شوند. وقتی حجم ورودی به ممپول از ظرفیت پردازشی شبکه بیشتر شود، ترافیک سنگینی شکل می‌گیرد و تراکنش شما باید در صف طولانی منتظر بماند تا نوبتش فرا برسد.

نقش کارمزدها در اولویت‌بندی ماینرها و اعتبارسنج‌ها

وقتی در صف شلوغ شبکه‌ی بلاکچین گیر می‌افتید، راهی برای جلو زدن از بقیه وجود دارد و آن پرداخت هزینه‌ی بیشتر است! در شبکه‌های ارز دیجیتال، افرادی به نام ماینر (Miner یا کسانی که با دستگاه‌های خود امنیت شبکه را تامین می‌کنند) و اعتبارسنج وجود دارند. وظیفه‌ی آن‌ها جمع‌آوری تراکنش‌ها از اتاق انتظار، بررسی صحت آن‌ها و قرار دادنشان در بلاک‌های جدید است.

این افراد برای انجام این کار پاداش می‌گیرند که بخش عمده‌ای از این پاداش، همان کارمزد شبکه (Gas Fee یا هزینه‌ای که شما برای انجام تراکنش به شبکه می‌پردازید) است. از آنجایی که فضا در هر بلاک محدود است، ماینرها همیشه اولویت را به تراکنش‌هایی می‌دهند که کارمزد بالاتری پیشنهاد داده‌اند.

بنابراین، رابطه‌ی سرعت و کارمزد به این شکل است:

• اگر کارمزد پایینی پیشنهاد دهید، تراکنش شما در انتهای صف می‌ماند و سرعت تایید آن به شدت کند خواهد بود.
• اگر کارمزدی بالاتر از میانگین شبکه بپردازید، ماینرها درخواست شما را در اولویت قرار داده و در سریع‌ترین زمان ممکن آن را پردازش می‌کنند.

تاثیر الگوریتم اجماع: مقایسه اثبات کار با اثبات سهام

هر شبکه‌ی بلاکچین برای اینکه بتواند بدون نیاز به یک مدیر مرکزی کار کند، به یک مجموعه قوانین طلایی نیاز دارد که به آن الگوریتم اجماع (Consensus Algorithm یا روشی که کامپیوترهای سراسر جهان برای تایید اطلاعات با هم به توافق می‌رسند) می‌گویند. نوع این الگوریتم، تاثیر مستقیمی بر سرعت ذاتی شبکه دارد. دو مدل اصلی و پرکاربرد عبارتند از:

• روش اثبات کار (Proof of Work): در این روش قدیمی‌تر که در بیت کوین استفاده می‌شود، ماینرها برای تایید تراکنش‌ها و ساخت بلاک جدید، باید با استفاده از دستگاه‌های قدرتمند، یک معمای پیچیده‌ی ریاضی را حل کنند. این فرآیند حل معما بسیار زمان‌بر و سنگین است؛ به همین دلیل شبکه‌های مبتنی بر اثبات کار معمولا سرعت پردازش پایینی دارند.
• روش اثبات سهام (Proof of Stake): در این روش نوین که در اتریوم و سولانا استفاده می‌شود، نیازی به حل معماهای سخت نیست. در عوض، کاربران مقداری از ارزهای دیجیتال خود را به عنوان وثیقه در شبکه قفل می‌کنند و حق تایید تراکنش‌ها را به دست می‌آورند. چون در این روش نیازی به محاسبات سنگین کامپیوتری نیست، اعتبارسنجی در کسری از ثانیه انجام شده و سرعت شبکه به شکل چشمگیری افزایش می‌یابد.

مقیاس‌پذیری بلاکچین، اندازه بلاک و زمان ساخت آن

آخرین عامل مهم، معماری خود شبکه است که با مفهومی به نام مقیاس‌ پذیری (Scalability یا توانایی سیستم برای پاسخگویی روان به افزایش شدید تعداد کاربران) گره خورده است. سرعت پردازش هر شبکه از نظر فنی به دو تنظیمات پایه‌ای بستگی دارد که مانند ویژگی‌های یک قطار مسافربری عمل می‌کنند:

• اندازه‌ی بلاک (Block Size): هر بلاک در شبکه‌ی بلاک چین مانند یک واگن قطار است که مقدار مشخصی داده (مثلا 1 مگابایت) را در خود جای می‌دهد. هرچه این واگن بزرگ‌تر باشد، تراکنش‌های بیشتری در آن واحد می‌توانند سوار شوند و سرعت کلی تخلیه‌ی صف بالاتر می‌رود.
• زمان ساخت بلاک (Block Time): این مورد نشان می‌دهد که قطار ما هر چند دقیقه یک بار از ایستگاه حرکت می‌کند. به عنوان مثال، ساخت هر بلاک جدید در بیت کوین حدود 10 دقیقه طول می‌کشد، اما این زمان در شبکه‌های جدیدتر به کمتر از چند ثانیه رسیده است.

توسعه‌دهندگان همیشه در تلاشند تا با تغییر این دو عامل، مقیاس‌پذیری شبکه‌ی خود را بالا ببرند تا حتی در شلوغ‌ترین روزهای بازار هم، کاربران تجربه‌ی یک انتقال سریع و بی‌دردسر را داشته باشند.

مقایسه سرعت شبکه‌های محبوب بازار ارزهای دیجیتال

حالا که با عوامل موثر بر سرعت تراکنش‌ها آشنا شدیم، وقت آن است که نگاهی به بازار واقعی بیندازیم. دنیای رمزارزها پر از شبکه‌های مختلف است که هر کدام با هدف خاصی طراحی شده‌اند. برخی از آن‌ها مانند گاوصندوق‌های زرهی بسیار امن اما کند هستند و برخی دیگر مانند قطارهای سریع‌السیر طراحی شده‌اند. در این بخش، سرعت شبکه‌های معروف را با هم مقایسه می‌کنیم تا ببینیم در زمان انتقال دارایی، با چه شرایطی روبرو خواهیم شد.

بررسی سرعت و محدودیت‌های بیت کوین و اتریوم در لایه اول

بیت کوین و اتریوم، دو غول بزرگ بازار، به عنوان شبکه‌های لایه اول (Layer 1 یا همان بلاکچین اصلی و پایه‌ای که تمام تراکنش‌ها مستقیما روی آن ثبت و پردازش می‌شوند) شناخته می‌شوند. این دو شبکه در زمان طراحی، تمرکز اصلی خود را روی امنیت بسیار بالا و غیرمتمرکز بودن قرار دادند و به همین دلیل، مقداری از سرعت را فدا کردند.

شبکه‌ی بیت کوین می‌تواند در هر ثانیه حدود 7 تراکنش را پردازش کند و ساخت هر بلاک جدید در آن حدود 10 دقیقه زمان می‌برد. اتریوم وضعیت بهتری دارد و می‌تواند حدود 15 تا 30 تراکنش در ثانیه پردازش کند. با این حال، در زمان‌هایی که بازار به شدت شلوغ می‌شود، این ظرفیت محدود باعث ایجاد ترافیک سنگین و افزایش شدید کارمزدها در این دو شبکه‌ی محبوب می‌شود.

ظهور شبکه‌های نسل جدید و پرسرعت مانند سولانا، ترون و ریپل

برای حل مشکل کندی شبکه‌های قدیمی، نسل جدیدی از بلاکچین‌ها وارد میدان شدند که تمرکز آن‌ها روی سرعت پردازش بالا و هزینه‌ی بسیار پایین است.

• سولانا یکی از این شبکه‌ها است که با معماری خاص خود می‌تواند هزاران تراکنش را در یک ثانیه پردازش کند و زمان تایید نهایی در آن تنها چند ثانیه طول می‌کشد.
• شبکه‌ی ترون نیز به دلیل سرعت بالا و کارمزد بسیار کم، در بین کاربران ایرانی برای خرید تتر و انتقال آن بسیار محبوب است.
• شبکه‌ی ریپل هم اساسا برای ارتباط با بانک‌ها و موسسات مالی طراحی شده و می‌تواند نقل و انتقالات مالی را در کمتر از پنج ثانیه نهایی کند.

این شبکه‌های نسل جدید، با تغییر دادن قوانین تایید تراکنش، توانسته‌اند ترافیک را به حداقل برسانند و تجربه‌ی کاربری بسیار روان‌تری را ارائه دهند.

جدول مقایسه‌: بررسی همزمان TPS، کارمزد و زمان تایید در شبکه‌های پرکاربرد

برای اینکه بتوانید دید بهتری نسبت به تفاوت این شبکه‌ها داشته باشید، اطلاعات کلی آن‌ها را در جدول زیر خلاصه کرده‌ایم. توجه داشته باشید که این اعداد ممکن است بر اساس شلوغی شبکه در روزهای مختلف، کمی متغیر باشند:

نام شبکه	نماد اختصاری	میانگین تراکنش بر ثانیه (TPS)	زمان تقریبی تایید نهایی	وضعیت کارمزد انتقال
شبکه‌ی بیت کوین	BTC	7	10 تا 60 دقیقه	بالا
شبکه‌ی اتریوم	ETH	15 تا 30	1 تا 5 دقیقه	بالا تا بسیار بالا
شبکه‌ی ترون	TRX	حدود 2000	3 ثانیه	بسیار پایین
شبکه‌ی ریپل	XRP	1500	3 تا 5 ثانیه	بسیار پایین
شبکه‌ی سولانا	SOL	بالای 2000	کمتر از 3 ثانیه	نزدیک به صفر

راهکارهای لایه دوم: چگونه شبکه‌هایی مثل آربیتروم و لایتنینگ سرعت را افزایش می‌دهند؟

همان‌طور که دیدیم، شبکه‌هایی مثل بیت کوین و اتریوم کند هستند، اما به دلیل امنیت فوق‌العاده‌ای که دارند، توسعه‌دهندگان نمی‌خواهند آن‌ها را رها کنند. راه حل این مشکل، استفاده از راهکارهای لایه دوم (Layer 2) است. شبکه‌ی لایه‌ی دوم، یک سیستم و مسیر جداگانه است که روی شبکه‌ی اصلی ساخته می‌شود تا بار ترافیکی آن را کم کند.

تصور کنید یک اتوبان اصلی (لایه اول) بسیار شلوغ است. شهرداری برای حل این مشکل، یک پل روگذر (لایه دوم) روی اتوبان می‌سازد. ماشین‌ها به سرعت و بدون ترافیک از روی پل عبور می‌کنند و در نهایت، فقط آمار تعداد ماشین‌های عبوری به دفتر کنترل اتوبان اصلی داده می‌شود. در دنیای رمزارزها این کار به دو شکل معروف انجام می‌شود:

• شبکه‌ی لایتنینگ (Lightning Network) به عنوان لایه‌ی دوم بیت کوین عمل می‌کند و امکان پرداخت‌های فوری و تقریبا رایگان بیت کوین را برای خریدهای روزمره فراهم می‌کند.
• شبکه‌هایی مثل آربیتروم (Arbitrum) و اپتیمیزم (Optimism) نیز لایه‌ی دوم اتریوم هستند. آن‌ها هزاران تراکنش را به صورت دسته‌ای روی پل روگذر خود پردازش می‌کنند و فقط یک رسید نهایی را به شبکه‌ی اصلی اتریوم می‌فرستند.

با استفاده از این راهکارها، شما می‌توانید امنیت بی‌نظیر شبکه‌های اصلی را به همراه سرعت و هزینه‌ی یک شبکه‌ی فوق‌سریع به صورت همزمان تجربه کنید.

بهترین شبکه‌ها برای انتقال سریع و ارزان پول

حالا که با تئوری سرعت در دنیای رمزارزها آشنا شدیم، وقت آن است که آستین‌ها را بالا بزنیم و ببینیم در دنیای واقعی چطور باید بهترین تصمیم را بگیریم. انتخاب یک شبکه‌ی مناسب برای انتقال دارایی، دقیقا شبیه به انتخاب یک شرکت پستی است. شما باید بر اساس ارزش بسته، زمان رسیدن و هزینه‌ی ارسال، بهترین گزینه را انتخاب کنید. در این بخش، یک راهنمای عملی برای یکی از پرتکرارترین کارهای کاربران، یعنی جابجایی پول نقد دیجیتال، ارائه می‌دهیم.

برای انتقال تتر و استیبل کوین‌ها کدام شبکه را انتخاب کنیم؟

برای بسیاری از کاربران ایرانی، مهم‌ترین کاربرد ارزهای دیجیتال، انتقال تتر یا سایر استیبل کوین‌ها (ارزهای باثباتی که ارزش آن‌ها همیشه ثابت و معمولا برابر با یک دلار آمریکا است) برای حفظ ارزش سرمایه یا نقل و انتقال مالی است. از آنجایی که تتر روی شبکه‌های مختلفی فعالیت می‌کند، انتخاب مسیر درست می‌تواند هم در زمان و هم در هزینه‌ی شما به شدت صرفه‌جویی کند. در ادامه بهترین گزینه‌ها را بررسی می‌کنیم:

• شبکه‌ی ترون (TRC20): این شبکه در حال حاضر محبوب‌ترین و پرکاربردترین مسیر برای انتقال تتر در میان کاربران است. سرعت پردازش در شبکه‌ی ترون بسیار بالا است و تراکنش شما معمولا در کمتر از یک دقیقه به مقصد می‌رسد. همچنین کارمزد انتقال آن بسیار معقول (حدود یک تا دو دلار) است که برای پرداخت‌های روزمره منطقی به نظر می‌رسد.
• بایننس اسمارت چین (BEP20): این شبکه که توسط صرافی بایننس طراحی شده است، رقیب جدی ترون محسوب می‌شود. هزینه‌ی انتقال در این شبکه معمولا حتی از ترون هم کمتر است و سرعت بسیار بالایی دارد. اگر کیف پول یا صرافی مقصد شما از این شبکه پشتیبانی می‌کند، انتخابی عالی و اقتصادی خواهد بود.
• شبکه‌ی سولانا (Solana): اگر به دنبال سرعت نور و کارمزدی نزدیک به صفر هستید، سولانا یکی از بهترین انتخاب‌ها است. انتقال تتر روی این شبکه در کسری از ثانیه انجام می‌شود. تنها نکته این است که باید مطمئن شوید صرافی مبدا و مقصد شما از دریافت تتر روی شبکه‌ی سولانا پشتیبانی می‌کنند.
• شبکه‌ی اتریوم (ERC20): با وجود اینکه اتریوم شبکه‌ی بسیار معتبر و امنی است، اما برای انتقال‌های خرد و روزمره‌ی تتر اصلا پیشنهاد نمی‌شود. در زمان شلوغی بازار، کارمزد انتقال (Gas Fee یا هزینه‌ای که برای پردازش به شبکه پرداخت می‌کنید) در این شبکه ممکن است به ده‌ها دلار برسد و زمان تایید نیز بسیار طولانی‌تر از سایر گزینه‌ها باشد.

نکات مهم هنگام انتخاب شبکه مبدا و مقصد برای جلوگیری از تاخیر

گاهی اوقات پیش می‌آید که شبکه‌ی بسیار پر سرعتی را انتخاب می‌کنیم، اما باز هم تراکنش ما ساعت‌ها معلق می‌ماند یا بدتر از آن، دارایی ما گم می‌شود. برای اینکه دچار این چالش‌ها نشوید و یک انتقال روان را تجربه کنید، حتما پیش از تایید نهایی، این چند نکته‌ی طلایی را مرور کنید:

• تطابق دقیق شبکه‌ی مبدا و مقصد: این مهم‌ترین قانون در انتقال ارز دیجیتال است. شبکه‌ای که برای ارسال انتخاب می‌کنید، باید دقیقا با شبکه‌ی آدرس گیرنده یکی باشد. برای مثال، اگر تتر خود را از طریق شبکه‌ی ترون می‌فرستید، آدرس مقصد هم حتما باید روی شبکه‌ی ترون (TRC20) ساخته شده باشد. انتخاب شبکه‌های نامرتبط باعث از دست رفتن سرمایه‌ی شما می‌شود.
• بررسی وضعیت سلامت صرافی: گاهی اوقات کندی انتقال هیچ ارتباطی به خود بلاکچین ندارد. صرافی‌ها ممکن است برای بروزرسانی یا تعمیرات موقت، یک شبکه‌ی خاص را از دسترس خارج کنند. همیشه در صفحه‌ی برداشت یا واریز صرافی دقت کنید که وضعیت شبکه‌ی مورد نظر شما در حالت فعال باشد.
• فراموش نکردن تگ یا ممو: برخی از شبکه‌های پرسرعت مانند ریپل یا تون کوین، علاوه بر آدرس کیف پول، به یک شناسه اضافه به نام ممو (Memo یا Destination Tag، یک کد عددی کوتاه که مشخص می‌کند وجه باید به حساب کدام کاربر در صرافی واریز شود) نیاز دارند. وارد نکردن این کد باعث می‌شود پول به درستی به حساب مقصد ننشیند و پیگیری آن در صرافی بسیار زمان‌بر و دشوار باشد.
• توجه به ترافیک لحظه‌ای: قبل از انجام تراکنش‌های حساس، می‌توانید از طریق سایت‌های کاوشگر بلاکچین (Blockchain Explorer یا سایت‌های رسمی شبکه‌ها که وضعیت لحظه‌ای تمام تراکنش‌ها را به صورت شفاف نشان می‌دهند) ترافیک را بررسی کنید. اگر شبکه در آن لحظه ترافیک سنگینی دارد، شاید بهتر باشد انتقال خود را به چند ساعت بعد موکول کنید تا درگیر صف‌های طولانی نشوید.

اهمیت سرعت تراکنش در صرافی‌های ارز دیجیتال

تا به اینجا بیشتر درباره‌ی سرعت حرکت اطلاعات در جاده‌های بزرگ بلاکچین صحبت کردیم. اما بخش بزرگی از فعالیت کاربران، به ویژه کسانی که به صورت روزانه خرید و فروش می‌کنند، درون صرافی‌های ارز دیجیتال انجام می‌شود. در این فضا، مفهوم سرعت کمی تغییر می‌کند. اینجا دیگر بحث فقط بر سر ماینرها و اندازه‌ی بلاک نیست، بلکه پای سرورها و اینترنت به میان می‌آید. بیایید ببینیم سرعت در دنیای صرافی‌ها چه معنایی دارد و چرا برای حفظ سرمایه‌ی شما حیاتی است.

تفاوت سرعت پردازش داخلی صرافی با سرعت شبکه‌های بلاکچینی

یکی از سوالات پرتکرار کاربران این است که چرا وقتی ارزی را می‌خریم مثل خرید اتریوم، درون صرافی در یک چشم به هم زدن به حسابمان اضافه می‌شود، اما وقتی می‌خواهیم همان ارز را به کیف پول شخصی منتقل کنیم، چند دقیقه یا حتی چند ساعت طول می‌کشد؟

دلیل این موضوع تفاوت بین پردازش داخلی و پردازش روی بلاکچین است. وقتی شما در یک صرافی متمرکز (Centralized Exchange یا پلتفرمی که دارایی‌های شما را در کیف پول‌های امن خود نگهداری کرده و معاملات را در سرورهای داخلی‌اش ثبت می‌کند) معامله می‌کنید، در واقع هیچ ارزی روی شبکه‌ی اصلی جابجا نمی‌شود. صرافی در این حالت مانند یک دفتردار بزرگ عمل می‌کند. وقتی شما ارزی را از کاربر دیگری می‌خرید، صرافی فقط موجودی حساب شما را در پایگاه داده‌ی کامپیوتری خود تغییر می‌دهد. از آنجایی که این کار فقط تغییر چند عدد در یک سرور متمرکز است، در کسری از ثانیه انجام می‌شود. اما وقتی درخواست برداشت می‌دهید، صرافی باید وارد جاده‌ی اصلی شبکه شود و آنجا است که سرعت شما به ترافیک بلاکچین بستگی پیدا می‌کند.

مفهوم تاخیر شبکه یا Latency و تاثیر آن بر ثبت سفارش‌ها

شاید تا به حال تجربه‌ی بازی‌های آنلاین را داشته باشید؛ وقتی اینترنت شما کند است، دکمه‌ی شلیک را فشار می‌دهید اما بازی چند ثانیه بعد واکنش نشان می‌دهد و در این فاصله شما بازنده می‌شوید! در دنیای معامله‌گری، به این فاصله‌ی زمانی حساس، تاخیر شبکه (Latency یا مدت زمانی که طول می‌کشد تا یک بسته داده از سیستم شما به سرور صرافی برسد و پاسخ آن برگردد) می‌گویند.

در بازار پرنوسان رمزارزها، قیمت‌ها در صدم ثانیه تغییر می‌کنند. فرض کنید قیمت بیت کوین در حال بالا رفتن است و شما فورا دکمه‌ی خرید را می‌زنید. اگر تاخیر شبکه‌ی شما زیاد باشد، تا زمانی که درخواستتان از طریق اینترنت به سرور صرافی برسد، ممکن است قیمت بالاتر رفته باشد. این موضوع باعث می‌شود خرید شما در قیمت نامطلوبی انجام شود که قطعا به ضرر سرمایه‌ی شما تمام خواهد شد.

آشنایی با معاملات با فرکانس بالا یا HFT و نیاز به زیرساخت آنی

برای اینکه اهمیت میلی‌ثانیه‌ها را درک کنید، باید با دنیای ربات‌های معامله‌گر آشنا شوید. معاملات با فرکانس بالا (High-Frequency Trading یا نوعی روش معامله که در آن کامپیوترهای قدرتمند در کسری از ثانیه هزاران خرید و فروش انجام می‌دهند) یکی از بخش‌های پیشرفته‌ی بازارهای مالی است.

این ربات‌ها به دنبال سودهای بسیار کوچک اما به تعداد بسیار زیاد هستند. برای یک سیستم معامله‌گر خودکار، حتی یک هزارم ثانیه تاخیر به معنای از دست دادن یک فرصت طلایی است. این برنامه‌ها مستقیما به هسته‌ی پردازشی صرافی متصل می‌شوند تا بدون هیچ واسطه‌ای اطلاعات قیمت را دریافت کرده و سفارشات خود را ثبت کنند. این رقابت سنگین نشان می‌دهد که زیرساخت یک صرافی باید چقدر قدرتمند باشد تا بتواند در لحظه، میلیون‌ها درخواست را بدون قطعی و کندی مدیریت کند.

معامله‌گران چگونه می‌توانند از بالاترین سرعت در اجرای سفارشات بهره‌مند شوند؟

اگر شما هم یک معامله‌گر هستید و می‌خواهید از نوسانات سریع بازار جا نمانید، می‌توانید با رعایت چند نکته‌ی ساده، سرعت اجرای سفارشات خود را به حداکثر برسانید:

• استفاده از اینترنت پایدار و ابزارهای مناسب: داشتن یک اینترنت با پینگ (Ping یا واحد اندازه‌گیری تاخیر در اتصال اینترنت) پایین، بسیار مهم‌تر از داشتن اینترنت با سرعت دانلود بالا است. برخی معامله‌گران حرفه‌ای از سرورهای مجازی اختصاصی استفاده می‌کنند که از نظر موقعیت جغرافیایی به سرورهای صرافی نزدیک‌تر هستند تا مسافت انتقال داده کمتر شود.
• استفاده از سفارش‌های محدود: به جای استفاده از سفارش بازاری (Market Order یا خریدی که به صرافی می‌گوید ارز را به هر قیمتی که در همین لحظه موجود است برایم بخر)، از سفارش محدود (Limit Order یا سفارشی که در آن شما قیمت دقیق و دلخواه خود را برای معامله تعیین می‌کنید) استفاده کنید. با این کار، حتی اگر اینترنت شما دچار کندی شود، معامله‌ی شما هرگز در قیمتی بالاتر از حد انتظارتان انجام نخواهد شد.
• دوری از زمان‌های شلوغی غیرعادی: در زمان انتشار اخبار مهم اقتصادی، ترافیک ورود به صرافی‌ها به شدت بالا می‌رود و سرورها ممکن است دچار کندی شوند. اگر ابزار حرفه‌ای ندارید، تلاش برای معامله‌ی دستی در این ثانیه‌های پرالتهاب، ریسک بالایی دارد.
• استفاده از رابط برنامه‌نویسی: اگر دانش فنی دارید، می‌توانید به جای کار با وب‌سایت یا اپلیکیشن موبایل صرافی، از اتصال ای‌پی‌آی (API یا پلی دیجیتال که به نرم‌افزارها اجازه می‌دهد مستقیما و سریع‌تر با سرورهای صرافی صحبت کنند) استفاده کنید. این روش، کندی‌های مربوط به بارگذاری صفحات وب را به طور کامل حذف می‌کند.

جمع‌بندی: آینده مقیاس‌پذیری و سرعت در دنیای کریپتو

سفر ما در دنیای سرعت شبکه‌های دیجیتال به پایان رسید. اگر بخواهیم تمام این مفاهیم را در یک تصویر خلاصه کنیم، دنیای ارزهای دیجیتال هنوز در دوران نوجوانی خود به سر می‌برد. درست مانند روزهای ابتدایی اینترنت که بارگذاری یک صفحه‌ی وب ساده زمان زیادی می‌برد، بلاکچین‌ها نیز در حال حاضر با چالش‌های سرعت و ترافیک دست و پنجه نرم می‌کنند. اما همان‌طور که اینترنت دایل‌آپ جای خود را به شبکه‌های پرسرعت و فیبر نوری داد، شبکه‌های رمزارزی نیز با سرعت بالایی در حال تکامل و پیشرفت هستند.

در حال حاضر، مسئله‌ی مقیاس‌پذیری (Scalability یا توانایی یک سیستم برای پردازش روان و ارزان میلیون‌ها تراکنش همزمان در زمان اوج شلوغی کاربران) مهم‌ترین دغدغه‌ی مهندسان این حوزه است. آینده‌ی سرعت در دنیای کریپتو بسیار روشن است و توسعه‌دهندگان در حال ساخت مسیرهای جدیدی هستند که به احتمال زیاد شامل پیشرفت‌های زیر خواهد بود:

• رشد چشمگیر راهکارهای لایه‌ی دوم: شبکه‌های کمکی که روی بلاکچین‌های اصلی ساخته می‌شوند، به زودی به قدری گسترده و امن می‌شوند که تقریبا تمام پرداخت‌های روزمره و نقل و انتقالات خرد روی آن‌ها و با سرعت نور انجام خواهد شد.
• بروزرسانی پیوسته‌ی شبکه‌های مادر: پروژه‌های بزرگ دائما در حال ارتقای ساختار خود هستند تا بتوانند تراکنش‌های بیشتری را در هر بلاک جای دهند و هزینه‌ی استفاده از شبکه‌ی خود را برای کاربران عادی به حداقل برسانند.
• ارتباط یکپارچه‌ی بلاکچین‌ها: فناوری‌های نوینی در حال توسعه هستند که اجازه می‌دهند شبکه‌های کاملا متفاوت، به طور مستقیم، آنی و بدون قطعی با هم ارتباط برقرار کرده و دارایی‌ها را مبادله کنند.

در نهایت، آگاهی از نحوه‌ی کارکرد شبکه‌ها، زمان تایید نهایی و میزان کارمزدها، ابزار قدرتمند شما برای فعالیت آگاهانه در این بازار است. با یادگیری این مفاهیم و انتخاب شبکه‌ی مناسب برای هر انتقال، نه تنها از سرمایه‌ی خود در برابر نوسانات محافظت می‌کنید، بلکه تجربه‌ی شیرین‌تر، سریع‌تر و بی‌دغدغه‌تری از حضور در دنیای اقتصاد دیجیتال خواهید داشت.

منابع:

Changenow.io

Traders Of Crypto

Amboss Tech