اندیکاتور حجم معاملات چیست؟ بررسی ماهیت و آموزش استفاده از Volume Indicator

تصور کنید نمودار قیمت، یک مقاومت مهم را شکسته است و شما با اطمینان وارد معامله خرید می‌شوید. چند ساعت بعد، قیمت با شدت ریزش می‌کند و حد ضرر شما فعال می‌شود. در این موقعیت، خطای کار در نادیده گرفتن سوخت اصلی بازار، یعنی حجم معاملات، پنهان شده است؛ جایی که یک شکست قیمتی (Breakout) بدون پشتیبانی خریداران واقعی رخ داده و شما در یک تله صعودی گرفتار شده‌اید. در این مقاله ماهیت اندیکاتور حجم معاملات را باز می‌کنیم و نشان می‌دهیم چگونه میتوان از این اندیکاتور در پلتفرم معاملاتی استفاده کرد.

مبانی حجم معاملات در بازار ارزهای دیجیتال

در دنیای پرنوسان رمزارزها، قیمت به تنهایی تمام داستان را روایت نمی‌کند. بسیاری از معامله‌گران تازه‌کار تنها به بالا و پایین رفتن قیمت‌ها نگاه می‌کنند و بر اساس آن تصمیم می‌گیرند؛ اما برای اینکه یک تحلیل‌گر حرفه‌ای باشید، باید به دنبال نیروی محرکه‌ی پنهان در پشت این قیمت‌ها بگردید. این نیروی محرکه چیزی نیست جز حجم معاملات. درک درست از این مفهوم، اولین قدم برای ورود به سطح بالاتری از معامله‌گری است.

اندیکاتور حجم معاملات یا Volume Indicator چیست؟

اندیکاتور حجم معاملات (ابزاری گرافیکی برای نمایش میزان دقیق خرید و فروش یک دارایی در یک بازه زمانی مشخص) به زبان بسیار ساده نشان می‌دهد که معامله‌گران چقدر به یک ارز دیجیتال در یک قیمت خاص علاقه نشان داده‌اند. این اندیکاتور معمولا به صورت میله‌های عمودی در پایین نمودار قیمت نمایش داده می‌شود.

برای درک بهتر، یک استعاره‌ی ساده را تصور کنید: فرض کنید روند حرکت قیمت مانند یک ماشین در حال حرکت است و حجم معاملات، سوخت یا بنزین این ماشین است. اگر ماشین با سرعت زیاد در حال حرکت باشد اما بنزین کمی در باک آن باقی مانده باشد، خیلی زود متوقف خواهد شد. در بازار رمزارزها نیز همینطور است؛ یک افزایش قیمت سریع بدون پشتوانه‌ی حجم معاملات بالا (نبود سوخت کافی)، به احتمال زیاد یک حرکت موقت است و خیلی زود به پایان می‌رسد. وقتی حجم بالاست، یعنی افراد زیادی در حال خرید و فروش هستند و این یعنی حرکت قیمت اعتبار و قدرت بیشتری دارد.

چرا بررسی حجم معاملات در تحلیل تکنیکال کریپتو ضروری است؟

تحلیل تکنیکال (بررسی تاریخچه‌ی قیمت و نمودارها برای پیش‌بینی آینده‌ی بازار) بدون بررسی حجم معاملات، مانند تلاش برای پرواز با هواپیمایی است که یکی از بال‌هایش کار نمی‌کند. حجم معاملات، قطعه‌ی گمشده‌ی پازل است که به تصمیم‌گیری‌های شما اعتبار می‌بخشد. دلایل اهمیت این موضوع شامل موارد زیر است:

• تایید قدرت روند: وقتی قیمت یک ارز دیجیتال در حال افزایش است و همزمان میله‌های حجم معاملات نیز بلندتر می‌شوند، این یعنی خریداران با قدرت در حال ورود به بازار هستند و روند صعودی سالم و قوی است.
• تشخیص شکست‌های واقعی از جعلی: در بازار سطح مقاومت (محدوده‌ای که قیمت معمولا از آن بالاتر نمی‌رود) وجود دارد. اگر قیمت از این سطح عبور کند اما حجم معاملات پایین باشد، احتمالا با یک تله یا شکست جعلی روبرو هستیم و قیمت زود برمی‌گردد. حجم بالا، تضمینی برای واقعی بودن این شکست است.
• ردیابی پول هوشمند: با استفاده از این اندیکاتور می‌توانید ردپای پول هوشمند (Smart Money: سرمایه‌ی کلان نهادها، صرافی‌ها و سرمایه‌گذاران بسیار بزرگ) را پیدا کنید. خریدهای سنگین این افراد معمولا خود را به شکل میله‌های حجمی بسیار بلند نشان می‌دهد.

تفاوت حجم معاملات در صرافی‌های متمرکز و حجم معاملات درون شبکه‌ای (On-chain)

یکی از ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد دنیای رمزارزها این است که ما با دو نوع دیتای مختلف برای حجم مواجه هستیم که درک تفاوت آن‌ها برای تحلیل دقیق‌تر بسیار مهم است.

ابتدا باید بدانیم صرافی متمرکز (پلتفرم‌های واسطه مثل بایننس یا صرافی‌های داخلی که دارایی‌ها را مدیریت می‌کنند) چگونه کار می‌کند. وقتی شما در این پلتفرم‌ها بیت‌کوین می‌خرید، این تراکنش فقط در دفتر کل همان صرافی ثبت می‌شود و مستقیما روی شبکه‌ی اصلی بیت‌کوین نمی‌رود. بنابراین، اندیکاتور حجمی که در نمودار یک صرافی خاص می‌بینید، فقط نشان‌دهنده‌ی میزان خرید و فروش کاربران همان پلتفرم است. از آنجایی که بازار کریپتو پراکنده است، این عدد تمام واقعیت بازار نیست، اما معمولا نمونه‌ی خوبی برای تشخیص وضعیت کلی است.

در مقابل، داده‌های درون شبکه‌ای (تراکنش‌هایی که مستقیما و به صورت شفاف روی خود بلاک‌چین ثبت می‌شوند) وجود دارند. حجم On-chain به ما نشان می‌دهد که واقعا چه مقدار ارز دیجیتال در حال جابجایی بین کیف پول‌های شبکه‌ی اصلی است. بررسی این حجم به شما کمک می‌کند تا رفتار سرمایه‌گذاران بلندمدت و جابجایی‌های عظیم خارج از صرافی‌ها را زیر نظر بگیرید و دیدگاه عمیق‌تری نسبت به سلامت کلی شبکه‌ی یک ارز دیجیتال پیدا کنید.

آموزش گام‌به‌گام استفاده از اندیکاتور حجم در پلتفرم معاملاتی

اکنون که با مفاهیم نظری و اهمیت حجم معاملات آشنا شدیم، زمان آن رسیده است که این دانش را به مرحله‌ی عمل برسانیم. برای اینکه بتوانید میزان خرید و فروش‌ها را بررسی کنید، باید یاد بگیرید که چگونه ابزار سنجش حجم را روی نمودار قیمت فعال و شخصی‌سازی کنید. در این بخش، تمام مراحل را به زبان بسیار ساده و در پلتفرم تریدینگ ویو (TradingView: محبوب‌ترین وب‌سایت و پلتفرم اینترنتی برای مشاهده و تحلیل نمودار بازارهای مالی) با هم مرور می‌کنیم.

نحوه جستجو و اضافه کردن اندیکاتور Volume به نمودار

اضافه کردن اندیکاتور حجم معاملات به نمودار بسیار ساده است و تنها در چند ثانیه انجام می‌شود. تصور کنید نمودار قیمت مانند صفحه‌ی کیلومترشمار ماشین است و ما می‌خواهیم آمپر سوخت را هم به این صفحه اضافه کنیم تا دید کاملی داشته باشیم. برای این کار کافی است مراحل زیر را به ترتیب انجام دهید:

• وارد سایت تریدینگ ویو شوید و صفحه‌ی نمودار ارز دیجیتال مورد نظر خود (مثلا نمودار بیت کوین به دلار) را باز کنید.
• در نوار ابزار بالای صفحه، روی گزینه‌ی Indicators (اندیکاتورها: ابزارهای محاسباتی و نموداری که به تحلیل بهتر بازار و پیش‌بینی قیمت کمک می‌کنند) کلیک کنید.
• در پنجره‌ی بازشده، در کادر جستجو کلمه‌ی Volume را تایپ کنید.
• از میان گزینه‌های نمایش داده شده، روی گزینه‌ی Volume (که معمولا زیر شاخه‌ی Technicals قرار دارد) یک بار کلیک کنید.

به همین سادگی! حالا اگر پنجره‌ی جستجو را ببندید، مشاهده می‌کنید که در قسمت پایینی نمودار شما، یک سری میله‌ی عمودی سبز و قرمز اضافه شده است. این میله‌ها همان حجم معاملات هستند و ارتفاع هر میله، میزان معامله‌ی انجام‌شده در آن کندل قیمتی را نشان می‌دهد.

آموزش تنظیمات حرفه‌ای و شخصی‌سازی ظاهر میله‌های حجم

حالت پیش‌فرض اندیکاتور حجم برای شروع خوب است، اما برای یک تحلیل‌گر حرفه‌ای کافی نیست. ما می‌توانیم ظاهر این میله‌ها را تغییر دهیم و یک ابزار کمکی بسیار مهم به آن اضافه کنیم. برای ورود به بخش تنظیمات، کافی است موس خود را روی نام کلمه‌ی Vol در گوشه‌ی بالای سمت چپ نمودار حجم ببرید و روی نماد چرخ‌دنده یا همان Settings کلیک کنید.

در پنجره‌ی تنظیمات، با دو بخش اصلی سروکار داریم که بهتر است آن‌ها را به شکل زیر شخصی‌سازی کنید:

• بخش ورودی‌ها (Inputs): در این قسمت گزینه‌ای به نام Volume MA وجود دارد. این عبارت مخفف میانگین متحرک حجم (Moving Average: خطی پویا که میانگین حجم معاملات را در چند روز گذشته محاسبه و رسم می‌کند تا روند کلی را بهتر نشان دهد) است. حتما تیک این گزینه را فعال کنید. همچنین عدد بخش Length را روی 20 بگذارید. این کار باعث می‌شود یک خط راهنما روی میله‌های حجم رسم شود که میانگین حجم ۲۰ روز گذشته را نشان می‌دهد و به شما کمک می‌کند تا خیلی سریع بفهمید حجم امروز بالاتر از حد میانگین بوده است یا پایین‌تر از آن.

• بخش ظاهر (Style): در این زبانه می‌توانید رنگ میله‌های صعودی و نزولی را به دلخواه خود تغییر دهید یا شفافیت (Opacity) رنگ‌ها را تنظیم کنید تا نمودار شما شلوغ و خسته‌کننده به نظر نرسد. همچنین می‌توانید رنگ و ضخامت خط میانگین متحرک (Volume MA) را مشخص کنید تا به وضوح روی میله‌های حجم دیده شود.

استفاده از فیلتر حجم معاملات یا Screener برای یافتن ارزهای مستعد رشد

در بازار ارزهای دیجیتال هزاران توکن و رمزارز مختلف وجود دارد. بررسی تک‌تک این نمودارها برای پیدا کردن ارزی که امروز حجم معاملات بالایی داشته، کاری غیرممکن و بسیار زمان‌بر است. در اینجا است که ابزار اسکرینر (Screener یا غربالگر: یک موتور جستجوی هوشمند در پلتفرم‌های معاملاتی که ارزها را بر اساس فیلترهای دلخواه شما مثل حجم یا رشد قیمت جدا و لیست می‌کند) به کمک ما می‌آید.

استفاده از اسکرینر مانند این است که به جای گشتن در تمام مغازه‌های یک شهر بزرگ، به یک راهنما بگویید فقط مغازه‌هایی را به شما نشان دهد که همین امروز شلوغ‌ترین مشتریان را داشته‌اند! برای پیداکردن ارزهای مستعد رشد با کمک فیلتر حجم در تریدینگ ویو، مراحل زیر را طی کنید:

• در صفحه‌ی اصلی تریدینگ ویو، از منوی بالای صفحه گزینه‌ی Products و سپس Crypto Screener را انتخاب کنید.
• در صفحه‌ی بازشده، روی دکمه‌ی Filters در گوشه‌ی بالای جدول کلیک کنید تا پنجره‌ی تنظیمات فیلترها باز شود.
• در بخش جستجوی فیلترها، کلمه‌ی Volume را تایپ کنید.
• حالا می‌توانید شرط‌های دلخواه خود را تعیین کنید. برای مثال، می‌توانید فیلتر را طوری تنظیم کنید که فقط ارزهایی نمایش داده شوند که حجم معاملات ۲۴ ساعت گذشته‌ی آن‌ها بیش از ۵۰ میلیون دلار بوده است، یا ارزهایی که حجم معاملات امروز آن‌ها بسیار بیشتر از میانگین دوره‌ی قبل بوده است (گزینه‌ی Volume Change یا Volume Unusual).

با اعمال این فیلتر، تریدینگ ویو در چند ثانیه تمام بازار را اسکن می‌کند و یک لیست کوتاه از ارزهایی که نقدینگی و پول جدید به آن‌ها وارد شده است را در اختیار شما می‌گذارد. حالا می‌توانید با تمرکز و دقت بسیار بیشتری، این لیست کوتاه را بررسی کرده و بهترین فرصت‌های معاملاتی را پیدا کنید.

ترکیب اندیکاتور حجم با سایر ابزارهای تحلیل تکنیکال

هیچ تحلیل‌گر حرفه‌ای در دنیای رمزارز، فقط با نگاه کردن به یک اندیکاتور وارد معامله نمی‌شود. تکیه بر یک ابزار واحد، مانند تکیه بر شهادت یک شاهد در دادگاه است؛ برای رسیدن به اطمینان بالا در تحلیل خود، شما به شواهد و تاییدهای بیشتری نیاز دارید. در این بخش، یاد می‌گیریم که چطور اندیکاتور حجم را با ابزارهای دیگر ترکیب کنیم تا درصد موفقیت معاملات خود را به شکل چشمگیری افزایش دهیم.

تایید شکست سطوح مقاومت و حمایت با حجم معاملات (تایید Breakout)

اصطلاح Breakout (شکست یا عبور پرقدرت قیمت از یک سطح حمایتی یا مقاومتی کلیدی در نمودار) زمانی رخ می‌دهد که قیمت بالاخره پس از روزها یا هفته‌ها تلاش، موفق می‌شود از یک سقف یا کف قیمتی مهم عبور کند. این لحظه برای معامله‌گران بسیار حساس است؛ زیرا معمولا پس از شکست، یک حرکت سریع و بزرگ در قیمت رمزارز اتفاق می‌افتد.

اما چگونه بفهمیم این شکست واقعی است یا قرار است در یک تله‌ی معاملاتی گرفتار شویم؟ پاسخ در حجم معاملات نهفته است:

• شکست واقعی: اگر قیمت سطح مقاومت را به سمت بالا بشکند و همزمان میله‌ی حجم بسیار بلند و بزرگتر از میانگین روزهای گذشته باشد، این یک شکست واقعی است. این حجم بالا نشان می‌دهد که خریداران بزرگ با پول‌های کلان پشت این حرکت هستند و از رشد بیشتر قیمت حمایت می‌کنند.
• شکست جعلی: اگر قیمت از مقاومت عبور کند اما میله‌ی حجم کوچک و ناچیز باشد، این حرکت فاقد اعتبار است و احتمالا قیمت به زودی به محدوده‌ی قبلی خود بازمی‌گردد و اصطلاحا ریزش می‌کند.

تشخیص نقاط ورود پول هوشمند در نواحی کلیدی حمایت

نواحی حمایتی، محدوده‌هایی روی چارت هستند که در گذشته قیمت با برخورد به آن‌ها دوباره رشد کرده است. وقتی قیمت پس از یک ریزش طولانی دوباره به این ناحیه نزدیک می‌شود، تمام چشم‌ها به رفتار خریداران دوخته می‌شود تا نشانه‌های بازگشت بازار را پیدا کنند.

برای ردیابی ورود پول هوشمند در این نواحی، به دنبال وقوع همزمان دو نشانه باشید:

• قیمت به محدوده‌ی حمایتی مهم برخورد می‌کند و یک کندل با سایه‌ی پایینی بلند (کندلی که نشان می‌دهد قیمت ابتدا پایین رفته اما خریداران با قدرت آن را بالا کشیده‌اند) ایجاد می‌کند.
• اندیکاتور حجم، یک میله‌ی به شدت بلند و غیرعادی را ثبت می‌کند که بسیار بزرگتر از روزهای قبل است.

این حجم فوق‌العاده بالا در کف قیمتی، نشانه‌ی جذب سنگین فروش‌ها توسط خریداران بزرگ است. آن‌ها در سکوت در حال جمع‌آوری رمزارزها هستند و این افزایش حجم، ردپای غیرقابل انکار آن‌ها است که به شما سیگنال خرید می‌دهد.

استراتژی ترکیب اندیکاتور حجم با شاخص قدرت نسبی RSI

شاخص RSI (شاخص قدرت نسبی که برای سنجش سرعت و تغییرات قیمت و تشخیص نقاط اشباع خرید یا فروش استفاده می‌شود) یکی از محبوب‌ترین اندیکاتورها در میان معامله‌گران است. ترکیب حجم با RSI به شما کمک می‌کند تا برگشت‌های پرقدرت بازار را در بهترین زمان ممکن شکار کنید.

یکی از قوی‌ترین استراتژی‌ها در این بخش، استفاده از واگرایی‌ها است. سناریوی زیر را در نظر بگیرید:

• قیمت در حال ثبت یک سقف جدید روی نمودار است، اما در همان لحظه، خط اندیکاتور RSI سقفی پایین‌تر از سقف قبلی خود ثبت می‌کند که نشانه‌ی خستگی روند صعودی است.
• همزمان با این اتفاق، میله‌های حجم معاملات در حال آب رفتن و کوچک شدن هستند.

این ترکیب، یک هشدار فوق‌العاده قوی برای ریزش قیمت است. ریزش حجم نشان می‌دهد که خریداران دیگر توان و نقدینگی لازم برای بالا بردن قیمت را ندارند و RSI نیز این ضعف را تایید می‌کند. این لحظه، بهترین زمان برای سیو سود (ذخیره کردن سودهای به‌دست‌آمده از یک معامله برای محافظت از سرمایه) یا خروج از بازار است.

استفاده همزمان از حجم و میانگین متحرک (Moving Average) برای فیلتر کردن سیگنال‌های خطا

میانگین متحرک یا Moving Average (ابزاری که نوسانات کوتاه‌مدت قیمت را فیلتر می‌کند تا جهت حرکت اصلی بازار واضح‌تر شود) به تنهایی یک راهنمای عالی برای تشخیص روند است. اما وقتی حجم را به این معادله اضافه می‌کنید، دقت سیگنال‌های شما دوچندان می‌شود.

در این استراتژی، ما از یک میانگین متحرک قیمتی (مثلا میانگین متحرک ۵۰ روزه) روی نمودار قیمت و یک میانگین متحرک حجمی روی اندیکاتور حجم استفاده می‌کنیم. قوانین این استراتژی ساده و کارآمد هستند:

• سیگنال خرید قوی: قیمت باید بالاتر از خط میانگین متحرک ۵۰ روزه تثبیت شود و همزمان، میله‌ی حجم معاملات روزانه نیز بالاتر از خط میانگین متحرک حجمی قرار بگیرد. این یعنی صعود قیمت با استقبال گرم بازار همراه شده است.
• جلوگیری از ورود اشتباه: اگر قیمت خط میانگین متحرک را به سمت بالا قطع کند اما حجم معاملات پایین‌تر از میانگین حجمی خود باشد، نباید وارد معامله شوید؛ زیرا این حرکت صعودی به احتمال زیاد قدرت کافی برای ادامه‌ی مسیر را نخواهد داشت.

نکات طلایی و مدیریت ریسک در معاملات مبتنی بر حجم

تا اینجای کار با جنبه‌های مثبت و قدرتمند اندیکاتور حجم آشنا شدیم و یاد گرفتیم چگونه سوار بر موج سرمایه‌گذاران بزرگ شویم. اما در دنیای بازارهای مالی، هیچ ابزار تحلیلی همیشه و به طور صددرصد درست کار نمی‌کند. معامله‌گران حرفه‌ای می‌دانند که حفظ سرمایه، بسیار مهم‌تر از کسب سود است. در این بخش، به سراغ نکات طلایی و اصول مدیریت ریسک می‌رویم تا در تله‌های بازار گرفتار نشویم.

نحوه تشخیص تله‌های حجمی و شکست‌های جعلی یا Fakeout

یکی از دردناک‌ترین تجربه‌ها برای هر معامله‌گر تازه‌کار، گرفتار شدن در یک شکست جعلی (Fakeout: زمانی که قیمت یک سطح مقاومت یا حمایت مهم را می‌شکند اما به جای ادامه‌ی مسیر، فورا تغییر جهت می‌دهد و معامله‌گران را در ضرر می‌اندازد) است.

تصور کنید قیمت یک ارز پس از هفته‌ها، سقف قبلی خود را می‌شکند. شما با خوشحالی خرید می‌کنید، اما چند ساعت بعد قیمت با شدت سقوط می‌کند. برای اینکه در این تله‌ی حجمی نیفتید، باید به حجم معاملات در لحظه‌ی شکست دقت کنید:

• شکست با حجم پایین: اگر قیمت سطح مهمی را شکست اما میله‌ی حجم در آن لحظه کوتاه بود یا تفاوتی با روزهای گذشته نداشت، این یک هشدار قرمز است. این یعنی فقط گروه کوچکی از معامله‌گران باعث این حرکت شده‌اند و قدرت کافی برای ادامه‌ی مسیر وجود ندارد.
• قانون صبر و تایید: معامله‌گران باتجربه هرگز در لحظه‌ی شکست وارد معامله نمی‌شوند. آن‌ها صبر می‌کنند تا کندل قیمتی بسته شود و مطمئن شوند که این حرکت با یک میله‌ی حجم بسیار بلند و قوی تایید شده است.

تاثیر اخبار و رویدادهای فاندامنتال روی افزایش ناگهانی حجم معاملات

گاهی اوقات در حال بررسی نمودار هستید که ناگهان یک میله‌ی حجم به شدت غول‌پیکر ظاهر می‌شود و قیمت نوسان شدیدی می‌کند. در بسیاری از موارد، دلیل این اتفاق رویدادهای فاندامنتال (تحلیل فاندامنتال: بررسی اخبار مهم، قوانین اقتصادی و اتفاقات واقعی پیرامون یک پروژه‌ی ارز دیجیتال که روی ارزش آن تاثیر می‌گذارند) است.

اخبار مهمی مانند تغییر قوانین در یک کشور یا اعلام یک همکاری بزرگ برای پروژه‌ی رمزارزی، می‌توانند مانند یک طوفان ناگهانی به بازار برخورد کنند. در این شرایط باید به چند نکته‌ی حیاتی توجه کنید:

• احساسات بر منطق غلبه می‌کند: افزایش حجم در لحظه‌ی اعلام اخبار، معمولا ناشی از هیجان، ترس یا طمع عمومی است و لزوما نشان‌دهنده‌ی یک روند اصولی و پایدار نیست.
• صبر کنید تا طوفان آرام شود: ورود به معامله در لحظات اولیه‌ی انتشار خبر بسیار خطرناک است. بهترین کار این است که منتظر بمانید تا گرد و خاک اخبار بنشیند، هیجانات اولیه تخلیه شود و سپس با بررسی حجم معاملات روزهای بعد، مسیر واقعی بازار را تشخیص دهید.

اهمیت تعیین دقیق حد ضرر یا Stop Loss در زمان نوسانات شدید حجمی

افزایش حجم معاملات، شمشیر دولبه است. همان‌طور که می‌تواند سودهای بزرگی به همراه داشته باشد، در صورت تشخیص اشتباه روند، می‌تواند باعث ضررهای سنگینی شود. حجم بالا به معنای نوسان بالا (Volatility: تغییرات سریع، خشن و با دامنه‌ی وسیع قیمت در یک بازه‌ی زمانی کوتاه) است.

در چنین شرایطی، استفاده از حد ضرر (Stop Loss: دستوری که از پیش در صرافی تنظیم می‌کنید تا اگر قیمت به یک عدد خاص رسید، ارز شما به صورت خودکار فروخته شود تا از ضرر بیشتر جلوگیری کنید) از نان شب هم واجب‌تر است.

حد ضرر مانند کیسه‌ی هوای ماشین عمل می‌کند. شما هیچ‌وقت دوست ندارید تصادف کنید، اما اگر این اتفاق افتاد، کیسه‌ی هوا جان شما را نجات می‌دهد. وقتی بر اساس افزایش حجم وارد یک معامله می‌شوید، حتما نقطه‌ی خروج اضطراری خود را کمی پایین‌تر از محدوده‌ی حمایتی تعیین کنید. اگر تحلیل شما اشتباه از آب درآمد و دسته‌ی فروشندگان قوی‌تر بودند، حد ضرر با یک زیان کوچک شما را از بازار خارج می‌کند و سرمایه‌ی اصلی شما برای معاملات بعدی دست‌نخورده باقی می‌ماند.