سابستریت چیست؟ بررسی فریم‌ورک ساخت بلاک چین ارز دیجیتال Substrate

تصور کنید یک تیم برنامه‌نویسی ایده درخشانی برای یک پروژه جدید در دنیای وب ۳ (Web3) دارد. آن‌ها به جای تمرکز روی منطق اصلی و نوآوری پروژه خود، مجبورند ماه‌ها وقت صرف برنامه‌نویسی لایه‌های پایه، تامین امنیت شبکه و طراحی الگوریتم‌های اجماع کنند. این دقیقاً همان دره‌ای است که بسیاری از پروژه‌های خوش‌بینانه در آن سقوط می‌کنند؛ بودجه‌ها تمام می‌شود، زمان به هدر می‌رود و محصول نهایی پیش از رسیدن به بازار شکست می‌خورد. در این مقاله از کیف پول من، ساختار سابستریت را بررسی می‌کنیم و نشان می‌دهیم که چگونه این کیت ابزار با پالت‌ها (Pallets) و ماژول‌های آماده خود، روند توسعه را از چند سال به چند هفته کاهش می‌دهد و چرا پروژه‌های بزرگ به جای کدنویسی از صفر، به سراغ این فناوری می‌روند.

سابستریت (Substrate) در ارز دیجیتال چیست؟

برای درک بهتر سابستریت، بیایید از یک مثال ساده شروع کنیم. تصور کنید می‌خواهید یک خانه‌ی جدید بسازید. برای این کار دو راه پیش رو دارید: راه اول این است که خودتان به معدن بروید، سنگ استخراج کنید، آجر بپزید و سیمان درست کنید تا در نهایت بتوانید دیوارهای خانه‌ی خود را بالا ببرید. این کار به شدت زمان‌بر، پرهزینه و طاقت‌فرسا است. راه دوم این است که از مصالح استاندارد و اسکلت‌های پیش‌ساخته استفاده کنید و تمام تمرکزتان را روی معماری و طراحی داخلی خانه‌ی خود بگذارید.

سابستریت در دنیای ارزهای دیجیتال دقیقا نقش همین مصالح و اسکلت‌های پیش‌ساخته را بازی می‌کند. در واقع، سابستریت یک فریم‌ورک (چهارچوب نرم‌افزاری پایه‌ای) قدرتمند و انعطاف‌پذیر است که توسط شرکت پریتی تکنولوژی توسعه یافته است. هدف اصلی این ابزار، کمک به برنامه‌نویسان برای ساخت سریع و آسان شبکه‌های بلاک چین (دفتر کل توزیع‌شده و غیرمتمرکز) است.

در گذشته، اگر یک تیم توسعه‌دهنده می‌خواست یک پروژه‌ی جدید با بلاک چین اختصاصی خودش بسازد، باید ماه‌ها و حتی سال‌ها زمان صرف می‌کرد تا کدهای پایه، سیستم‌های ارتباطی بین نودها (کامپیوترهای متصل به شبکه که وظیفه‌ی تایید و ذخیره‌ی اطلاعات را دارند) و الگوریتم‌های اجماع (مکانیزم توافق بین اعضای شبکه برای تایید تراکنش‌های مالی) را از صفر بنویسد. اما سابستریت این مسیر را به طور کامل تغییر داده است. استفاده از این کیت توسعه‌ی نرم‌افزاری برای ساخت یک پروژه‌ی کریپتویی، مزایای پایه‌ای زیر را به همراه دارد:

• صرفه‌جویی عظیم در زمان: کدهای پیچیده و زیرساختی از قبل نوشته شده‌اند و توسعه‌دهنده فقط آن‌ها را مانند قطعات پازل کنار هم می‌چیند.
• انعطاف‌پذیری بی‌نظیر: شما مجبور نیستید از یک ساختار ثابت و خشک استفاده کنید. درست مانند قطعات خانه‌سازی لگو، می‌توانید ویژگی‌های دلخواهتان را به شبکه‌ی خود اضافه کنید یا بخش‌های غیرضروری را بردارید.
• تمرکز بر روی نوآوری: تیم‌های برنامه‌نویسی به جای درگیر شدن با خطاهای کدهای پایه، تمام انرژی و بودجه‌ی خود را روی منطق اصلی و ویژگی‌های منحصربه‌فرد پروژه‌ی خود متمرکز می‌کنند.

به زبان ساده، سابستریت به برنامه‌نویسان اجازه می‌دهد چرخ را دوباره اختراع نکنند. این ابزار جامع، تمام قطعات استاندارد و ایمن را در اختیار توسعه‌دهندگان قرار می‌دهد تا بتوانند شبکه‌ی غیرمتمرکز اختصاصی خود را با کمترین دردسر خلق کنند و ایده‌های نوآورانه‌ی خود را سریع‌تر به بازار عرضه کنند.

تاریخچه سابستریت؛ توسعه‌دهنده این فریم‌ورک قدرتمند کیست؟

برای آشنایی با ریشه‌ی سابستریت، باید به سراغ یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های دنیای ارزهای دیجیتال یعنی گاوین وود بروید. گاوین وود یکی از بنیان‌گذاران اصلی شبکه‌ی اتریوم (بزرگ‌ترین پلتفرم برای اجرای قراردادهای هوشمند یا کدهای برنامه‌نویسی که بدون نیاز به واسطه و به صورت خودکار اجرا می‌شوند) بود. با این حال، او پس از مدتی تصمیم گرفت اتریوم را ترک کند، زیرا ایده‌ی بسیار بزرگ‌تری در سر داشت.

هدف اصلی گاوین وود، ساخت پایه‌های وب 3 (نسل سوم اینترنت که کنترل اطلاعات و دارایی‌ها را به جای شرکت‌های بزرگ، به دست خود کاربران می‌سپارد) بود. او برای تحقق این رویا، یک شرکت توسعه‌ی نرم‌افزار به نام پریتی تکنولوژی را تاسیس کرد. تیم متخصصان در این شرکت، کار روی پروژه‌ی عظیمی به نام پولکادات (شبکه‌ای پیشرفته برای اتصال و ارتباط بلاک چین‌های مختلف با یکدیگر) را آغاز کردند. درست در مسیر ساخت همین پروژه‌ی بزرگ بود که ایده‌ی سابستریت شکل گرفت.

تیم برنامه‌نویسی پریتی تکنولوژی در زمان نوشتن کدهای شبکه‌ی پولکادات، متوجه یک نکته‌ی بسیار مهم شد. آن‌ها دیدند که در حال نوشتن کدهای زیرساختی و امنیتی بسیار پیچیده‌ای هستند که هر پروژه‌ی بلاک چینی دیگری نیز در آینده برای شروع به آن‌ها نیاز خواهد داشت.

برای درک بهتر، فرض کنید یک سرآشپز ماهر در حال پختن یک کیک عروسی بسیار خاص و چند طبقه است. او در حین کار متوجه می‌شود خمیری که برای پایه‌ی کیک آماده کرده، آن‌قدر کامل و بی‌نقص است که می‌توان از آن برای پختن ده‌ها نوع شیرینی و کیک متفاوت استفاده کرد. بنابراین، تصمیم می‌گیرد دستور پخت این خمیر پایه را به عنوان یک محصول جداگانه و آماده در اختیار سایر قنادها قرار دهد تا آن‌ها نیازی به طی کردن مراحل سخت تهیه‌ی خمیر نداشته باشند.

توسعه‌دهندگان در شرکت پریتی تکنولوژی نیز دقیقا همین رویکرد را در پیش گرفتند. آن‌ها بخش‌های پایه‌ای، حیاتی و مشترک کدهای بلاک چین را جدا کردند و آن را به شکل یک کیت ابزار مستقل به نام سابستریت به دنیای رمزارزها ارائه دادند. اگر بخواهیم مسیر تکامل این فناوری را مرور کنیم، می‌توانیم آن را در چند نقطه‌ی عطف زیر خلاصه کنیم:

• درک محدودیت‌های نسل‌های قبل: گاوین وود متوجه شد که شبکه‌های قدیمی‌تر با مشکل مقیاس‌پذیری (توانایی پردازش تعداد بالای تراکنش‌ها در زمان کوتاه با کارمزد پایین) مواجه هستند و برای حل این مشکل باید شبکه‌های مختلف بتوانند با هم در ارتباط باشند.
• تاسیس هسته‌ی مرکزی: ایجاد شرکت پریتی تکنولوژی برای ساخت ابزارهای قدرتمندی که توسعه‌ی شبکه‌های جدید را آسان‌تر می‌کنند.
• تولد در دل یک پروژه‌ی بزرگ: سابستریت در ابتدا تنها ابزاری برای خلق شبکه‌ی پولکادات بود، اما به دلیل معماری فوق‌العاده قوی و ماژولار خود، به یک محصول کاملا مستقل تبدیل شد که امروزه در اختیار همه‌ی برنامه‌نویسان جهان قرار دارد.

به این ترتیب، فریم‌ورکی که در ابتدا برای حل نیازهای داخلی یک شرکت نوشته شده بود، با چشم‌انداز گاوین وود و تلاش تیم پریتی تکنولوژی، به یکی از مهم‌ترین ستون‌های توسعه‌ی بلاک چین‌های مدرن تبدیل شد.

سابستریت چگونه کار می‌کند؟ بررسی ساختار یک کیت بلاک چینی

برای اینکه متوجه شویم این فناوری دقیقا چطور کار می‌کند، باید به معماری هوشمندانه‌ی آن نگاهی بیندازیم. سابستریت مانند یک خودروی مدرن طراحی شده است که از دو بخش اصلی تشکیل می‌شود. بخش اول، هسته‌ی مرکزی است. این بخش مسئول کارهای سنگین، تکراری و فنی است که در تمام بلاک چین‌ها وجود دارد؛ مانند ارتباط بین کامپیوترها، ذخیره‌سازی اطلاعات و هماهنگی بین اعضا. توسعه‌دهنده نیازی نیست نگران این بخش باشد، زیرا سابستریت آن را به صورت آماده و بهینه‌سازی شده در اختیارش قرار می‌دهد.

بخش دوم، زمان اجرا یا همان Runtime (بخشی از سیستم که قوانین و منطق اصلی بلاک چین را اجرا می‌کند) است. اینجا همان جایی است که جادوی اصلی اتفاق می‌افتد. توسعه‌دهنده در این بخش تعیین می‌کند که این بلاک چین قرار است چه کاری انجام دهد، قوانین تراکنش‌ها چیست و اقتصاد آن چگونه می‌چرخد.

نکته‌ی جالب اینجاست که سابستریت از یک فناوری پیشرفته به نام وب‌اسمبلی (WebAssembly یا WASM، استانداردی که اجازه می‌دهد کدهای پیچیده با سرعت بالا در مرورگرها و بلاک چین‌ها اجرا شوند) استفاده می‌کند. این فناوری باعث می‌شود که بخش منطقی بلاک چین بتواند جدا از هسته‌ی اصلی کار کند و حتی بدون نیاز به توقف شبکه، به‌روزرسانی شود.

پالت (Pallet) در سابستریت چیست؟

اگر سابستریت را یک جعبه‌ی بزرگ لگو در نظر بگیریم، پالت‌ها همان قطعات کوچک و رنگارنگ لگو هستند که داخل جعبه قرار دارند. در دنیای فنی، به این قطعات ماژول گفته می‌شود، اما نام اختصاصی آن‌ها در اکوسیستم سابستریت، پالت است.

هر پالت یک وظیفه‌ی مشخص و از پیش تعریف شده دارد. توسعه‌دهندگان به جای اینکه کدنویسی را از صفحه‌ی سفید شروع کنند، به کتابخانه‌ی سابستریت مراجعه کرده و پالت‌های مورد نیازشان را انتخاب می‌کنند. بیایید چند نمونه از این قطعات لگو را بررسی کنیم:

• پالت موجودی (Balances): این قطعه مسئول مدیریت حساب‌های کاربران و مقدار دارایی آن‌هاست.
• پالت حاکمیت (Governance): این قطعه امکان رای‌گیری و تصمیم‌گیری غیرمتمرکز را به شبکه اضافه می‌کند.
• پالت استیکینگ (Staking): اگر بخواهید کاربران با قفل کردن دارایی خود سود دریافت کنند، این قطعه را به سازه‌ی خود اضافه می‌کنید.

این پالت‌ها در یک بستر نرم‌افزاری به نام فریم (FRAME) قرار دارند که به شما اجازه می‌دهد آن‌ها را به راحتی کنار هم بچینید و بلاک چین مخصوص خودتان را بسازید.

نقش ماژول‌ها در شخصی‌سازی و توسعه شبکه‌های غیرمتمرکز

قدرت واقعی سابستریت در توانایی ترکیب و شخصی‌سازی همین ماژول‌ها یا پالت‌ها نهفته است. در پلتفرم‌های قدیمی‌تر مانند اتریوم، شما مجبور بودید خودتان را با قوانین کلی شبکه سازگار کنید. اما در سابستریت، شما می‌توانید یک شبکه‌ی کاملا اختصاصی طراحی کنید که دقیقا برای نیاز شما ساخته شده است. نقش ماژول‌ها در این فرآیند به دو شکل است:

• انتخاب و ترکیب: شما می‌توانید فقط ماژول‌هایی را انتخاب کنید که واقعا به آن‌ها نیاز دارید. اگر پروژه‌ی شما نیازی به قرارداد هوشمند ندارد، ماژول مربوط به آن را حذف می‌کنید. این کار باعث می‌شود بلاک چین شما بسیار سبک‌تر و سریع‌تر از رقبا باشد.
• خلق ماژول‌های جدید: اگر ایده‌ای دارید که پالت آماده‌ای برای آن وجود ندارد، می‌توانید با استفاده از زبان برنامه‌نویسی راست (Rust، زبانی قدرتمند و امن که سابستریت با آن نوشته شده است) پالت اختصاصی خودتان را بسازید و آن را به مجموعه اضافه کنید.

بنابراین، چه بخواهید یک صرافی غیرمتمرکز بسازید، چه یک بازی بلاک چینی یا یک سیستم احراز هویت، سابستریت به شما اجازه می‌دهد با ترکیب پالت‌های آماده و ماژول‌های اختصاصی خودتان، بهترین و بهینه‌ترین ساختار ممکن را ایجاد کنید.

پولکادات و سابستریت؛ بررسی تفاوت‌ها و ارتباط این دو پلتفرم با یکدیگر

بسیاری از افراد تصور می‌کنند که سابستریت و پولکادات نام‌های مختلف برای یک چیز واحد هستند، یا اینکه برای استفاده از یکی، حتما باید از دیگری هم استفاده کنند. این یک اشتباه رایج است. برای اینکه این موضوع کاملا برایتان روشن شود، بیایید از یک تشبیه ساده استفاده کنیم. رابطه‌ی میان سابستریت و پولکادات، شبیه به رابطه‌ی میان یک «کارخانه‌ی خودروسازی» و یک «شبکه‌ی بزرگراهی» است.

• سابستریت (کارخانه‌ی خودروسازی): ابزاری است که به شما کمک می‌کند ماشین (بلاکچین) اختصاصی خودتان را بسازید. شما در کارخانه‌ی خود می‌توانید مشخص کنید که این ماشین چقدر سرعت داشته باشد، چه رنگی باشد و چه امکاناتی داشته باشد.
• پولکادات (شبکه‌ی بزرگراهی): یک زیرساخت عظیم جاده‌ای است که ماشین‌های مختلف (بلاک چین‌های ساخته شده) می‌توانند وارد آن شوند تا با امنیت بالا حرکت کنند و با یکدیگر در ارتباط باشند.

حالا که این تصویر در ذهن شما شکل گرفت، بیایید تفاوت‌ها و ارتباط دقیق این دو را بررسی کنیم:

• پولکادات خودش فرزند سابستریت است

جالب است بدانید که خود شبکه‌ی پولکادات با استفاده از فریم‌ورک سابستریت ساخته شده است. تیم سازنده با این کار ثابت کرد که سابستریت آن‌قدر قدرتمند است که می‌تواند پیچیده‌ترین و بزرگ‌ترین پروژه‌های جهان را مدیریت کند. در واقع، پولکادات ویترین توانایی‌های سابستریت است.

• استقلال در عملکرد

شما می‌توانید با استفاده از سابستریت، یک بلاک چین کامل بسازید و آن را به صورت کاملا مستقل (Solo Chain) اجرا کنید؛ بدون اینکه هیچ کاری به کار پولکادات داشته باشید. درست مثل اینکه ماشینی بسازید و فقط در جاده‌ی شخصی خودتان رانندگی کنید. هیچ اجباری برای اتصال بلاک چین‌های سابستریتی به شبکه‌ی پولکادات وجود ندارد.

• مزیت اتصال به پولکادات

اگرچه اجباری در کار نیست، اما بسیاری از پروژه‌ها ترجیح می‌دهند بلاک چین سابستریتی خود را به پولکادات متصل کنند. این بلاک چین‌های متصل شده، پاراچین (زنجیره‌های موازی که به هسته‌ی اصلی پولکادات وصل می‌شوند) نام دارند. اتصال به پولکادات دو موهبت بزرگ دارد:

• • امنیت مشترک (Shared Security): اگر بلاک چین شما مستقل باشد، باید خودتان امنیت آن را تامین کنید که کار بسیار سخت و پرهزینه‌ای است. اما با اتصال به پولکادات، امنیت شبکه‌ی شما توسط هزاران نود قدرتمند پولکادات تضمین می‌شود.
  • تعامل‌پذیری (Interoperability): این ویژگی به معنای توانایی صحبت کردن و تبادل اطلاعات بین شبکه‌های مختلف است. اگر به پولکادات وصل شوید، بلاک چین شما می‌تواند به راحتی با سایر بلاک چین‌های موجود در این شبکه (مانند اتریوم یا بیت‌کوین که پل زده شده‌اند) داده و دارایی رد و بدل کند.

بنابراین به عنوان جمع‌بندی می‌توان گفت: سابستریت ابزاری برای ساختن است و پولکادات بستری برای متصل کردن و ایمن کردن آنچه ساخته‌اید.

چرا پروژه‌ها به سراغ سابستریت می‌روند؟ بررسی مهم‌ترین مزایا و ویژگی‌ها

شاید برایتان سوال پیش بیاید که با وجود بلاک چین‌های قدرتمندی مثل اتریوم، چرا توسعه‌دهندگان باید زحمت یادگیری یک ابزار جدید مثل سابستریت را به خود بدهند؟ پاسخ در یک کلمه خلاصه می‌شود: «کارایی». سابستریت طراحی شده تا مشکلاتی را حل کند که نسل‌های قبلی بلاک چین سال‌ها با آن دست‌وپنج نرم می‌کردند.

وقتی یک تیم فنی تصمیم می‌گیرد پروژه‌ی خود را روی بستر سابستریت بنا کند، در واقع دارد از یک میان‌بر تکنولوژی استفاده می‌کند که آن‌ها را چندین پله جلوتر از رقبا قرار می‌دهد. بیایید سه دلیل اصلی این انتخاب هوشمندانه را با هم بررسی کنیم.

ارتقای شبکه بدون دردسر و بدون نیاز به فورک (Forkless Upgrades)

یکی از بزرگترین کابوس‌های دنیای ارزهای دیجیتال، فرآیندی به نام هارد فورک (Hard Fork) است. هارد فورک زمانی اتفاق می‌افتد که قوانین یک شبکه تغییر می‌کند و نسخه‌ی جدید با نسخه‌ی قدیمی سازگار نیست؛ این موضوع باعث می‌شود شبکه به دو تکه تقسیم شود و جامعه‌ی کاربری دچار اختلاف و سردرگمی شود (مثل اتفاقی که برای بیت‌کوین و بیت‌کوین کش افتاد). اما سابستریت یک ویژگی جادویی دارد که این مشکل را برای همیشه حل کرده است:

• آپدیت مثل نرم‌افزار گوشی: سابستریت به شبکه اجازه می‌دهد تا خودش را بدون نیاز به توقف یا دوشاخه شدن، به‌روزرسانی کند.
• ذخیره‌ی منطق در بلاک: در این فناوری، منطق و قوانین اجرایی شبکه بخشی از داده‌های ذخیره شده در خود بلاک چین هستند.

این یعنی وقتی توسعه‌دهندگان می‌خواهند ویژگی جدیدی اضافه کنند یا باگی را برطرف کنند، فقط کافی است یک تراکنش به‌روزرسانی به شبکه ارسال کنند. شبکه به صورت خودکار و بدون لحظه‌ای قطعی، خود را به نسخه‌ی جدید ارتقا می‌دهد. این ویژگی باعث می‌شود پروژه‌های مبتنی بر سابستریت همیشه مدرن و امن باقی بمانند.

انعطاف‌پذیری بالا و تسریع روند ساخت شبکه‌های جدید

زمان در دنیای تکنولوژی یعنی پول. ساختن یک بلاک چین از صفر، شبیه به ساختن یک سیستم عامل جدید برای کامپیوتر است؛ کاری که ممکن است سال‌ها طول بکشد و پر از حفره‌های امنیتی باشد. سابستریت این مسیر طولانی را کوتاه می‌کند:

• آزادی عمل مطلق: برخلاف اتریوم که شما مجبورید از قوانین سفت‌وسخت آن پیروی کنید، در سابستریت شما پادشاه شبکه‌ی خودتان هستید. می‌توانید نوع کارمزد، سرعت تولید بلاک و حتی نوع الگوریتم رمزنگاری را خودتان انتخاب کنید.
• استفاده از قطعات آماده: همان‌طور که پیش‌تر گفتیم، وجود ماژول‌های آماده باعث می‌شود تیمی که شاید فقط چند هفته روی پروژه کار کرده، خروجی‌ای داشته باشد که ساخت آن به روش سنتی ماه‌ها زمان می‌برد.

سازگاری کامل با زیرساخت‌های نسل سوم وب (Web3)

دنیای آینده، دنیای وب 3 است؛ جایی که اینترنت کاملا غیرمتمرکز است و داده‌ها در اختیار کاربران قرار دارد. سابستریت دقیقا برای همین آینده طراحی شده است. مهم‌ترین ویژگی سابستریت در این زمینه، قابلیت «تطبیق‌پذیری» یا همان صحبت کردن با سایر بلاک چین‌هاست.

• اتصال به پولکادات: هر پروژه‌ای که با سابستریت ساخته شود، به صورت بومی و پیش‌فرض قابلیت اتصال به شبکه‌ی عظیم پولکادات را دارد. این یعنی پروژه‌ی شما می‌تواند از همان روز اول با صدها پروژه‌ی دیگر در ارتباط باشد.
• پل‌های ارتباطی (Bridges): حتی اگر نخواهید به پولکادات وصل شوید، ساختار سابستریت به گونه‌ای است که می‌توان به راحتی پل‌هایی برای ارتباط با شبکه‌های قدیمی‌تر مثل اتریوم و بیت‌کوین ایجاد کرد.

بنابراین، پروژه‌ها به سراغ سابستریت می‌روند چون نمی‌خواهند در جزیره‌ای متروک و تنها بمانند؛ آن‌ها می‌خواهند بخشی از یک اقیانوس بزرگ و متصل به هم باشند.

مقایسه ساخت بلاک چین با سابستریت در برابر کدنویسی از صفر

برای اینکه ارزش واقعی سابستریت را درک کنید، باید بدانید که در آن سوی میدان چه خبر است. ساختن یک بلاک چین از نقطه صفر، یکی از دشوارترین و پیچیده‌ترین کارهای مهندسی نرم‌افزار در جهان است. اگر سابستریت وجود نداشت، یک تیم توسعه‌دهنده باید با چالش‌های بزرگی دست‌ و پنجه نرم می‌کرد. بیایید این دو روش را با یک مثال ملموس مقایسه کنیم. فرض کنید می‌خواهید یک رستوران تاسیس کنید:

• کدنویسی از صفر: مانند این است که بخواهید رستوران خود را در وسط یک بیابان بی‌آب و علف بسازید. شما مجبورید ابتدا جاده‌کشی کنید، لوله‌کشی آب و برق را انجام دهید، پی‌ریزی ساختمان را انجام دهید و آجر به آجر دیوارها را بالا ببرید. شاید بعد از ۲ سال زحمت شبانه‌روزی، تازه به مرحله‌ای برسید که بتوانید اجاق گاز را روشن کنید. در این روش، ۹۰ درصد انرژی شما صرف زیرساخت می‌شود و تنها ۱۰ درصد برای کیفیت غذا (هدف اصلی) باقی می‌ماند.
• استفاده از سابستریت: مانند این است که یک ساختمان تجاری شیک و مجهز با تمام امکانات آب، برق، تهویه و امنیت را اجاره کنید. شما از روز اول وارد آشپزخانه می‌شوید و تمام تمرکزتان را روی پختن بهترین غذا و جلب رضایت مشتری می‌گذارید. سابستریت تمام زیرساخت‌های فنی و سخت را از قبل برای شما آماده کرده است.

وقتی یک تیم تصمیم می‌گیرد بلاک چین خود را از صفر بنویسد، باید نگران مسائلی مانند الگوریتم اجماع (روش توافق بین اعضای شبکه)، لایه‌ی شبکه (نحوه‌ی اتصال کامپیوترها به هم) و امنیت رمزنگاری باشد. کوچک‌ترین اشتباه در این کدها می‌تواند منجر به هک شدن کل شبکه و از دست رفتن سرمایه‌ی کاربران شود. اما در سابستریت، این بخش‌ها بارها تست شده و توسط بهترین متخصصان جهان ممیزی شده‌اند. برای اینکه تفاوت این دو رویکرد را در یک نگاه متوجه شوید، جدول زیر را برایتان آماده کرده‌ایم:

معیار مقایسه	کدنویسی بلاک چین از صفر (روش سنتی)	استفاده از فریم‌ورک سابستریت (روش مدرن)
زمان لازم برای توسعه	بسیار طولانی (ماه‌ها یا سال‌ها)	بسیار کوتاه (هفته‌ها یا ماه‌ها)
هزینه‌ی فنی و انسانی	نیاز به بودجه‌ی کلان برای استخدام متخصصان کمیاب	هزینه‌ی بسیار کمتر و بهینه‌تر
تمرکز تیم توسعه	درگیر شدن با زیرساخت‌های پیچیده و تکراری	تمرکز کامل روی منطق کسب‌وکار و نوآوری
امنیت شبکه	احتمال بالای وجود باگ و حفره‌های امنیتی ناشناخته	امنیت بالا و اثبات‌شده (تست شده توسط پولکادات)
انعطاف‌پذیری	تغییر دادن ساختار اولیه بسیار دشوار است	به دلیل ساختار ماژولار، تغییرات بسیار آسان است
نحوه‌ی به‌روزرسانی	نیازمند هارد فورک (دوشاخه شدن شبکه) و ریسک بالا	آپدیت بدون دردسر و بدون نیاز به فورک

همان‌طور که در جدول بالا می‌بینید، سابستریت فقط یک ابزار ساده نیست؛ بلکه یک سکوی پرتاب است که ریسک شکست پروژه‌های بلاک چینی را به شدت کاهش می‌دهد و به آن‌ها اجازه می‌دهد به جای اختراع دوباره‌ی چرخ، روی ساختن ماشین‌های سریع‌تر تمرکز کنند.

کاربردهای عملی سابستریت؛ این فناوری چه مشکلاتی را در بازار رمزارزها حل می‌کند؟

تا اینجای مقاله متوجه شدیم که سابستریت مانند یک جعبه ابزار پیشرفته است، اما شاید هنوز برایتان سوال باشد که این ابزار در دنیای واقعی چه گره‌ای از کار ما باز می‌کند؟ آیا واقعا تفاوتی در زندگی من و شما به عنوان کاربر ایجاد می‌کند؟ پاسخ مثبت است. سابستریت آمده است تا مشکلاتی را حل کند که سال‌هاست گریبان‌گیر دنیای کریپتو شده‌اند. برای درک بهتر، بیایید کاربردهای عملی و راه‌حل‌های این فناوری را در سه دسته‌ی اصلی بررسی کنیم.

• پایان دادن به مشکل "یک سایز برای همه"

در نسل‌های قدیمی بلاک چین مانند اتریوم، همه مجبور بودند از یک قانون واحد پیروی کنند. فرقی نمی‌کرد شما می‌خواهید یک بازی کامپیوتری ساده بسازید یا یک سیستم بانکی پیچیده؛ همه باید در یک صف می‌ایستادند و کارمزد (هزینه‌ای که بابت پردازش تراکنش به شبکه پرداخت می‌شود) یکسانی می‌دادند. این موضوع باعث می‌شد که اگر شبکه شلوغ شود، هزینه تراکنش یک بازی ساده به شدت بالا برود و عملا غیرقابل استفاده شود. سابستریت این مشکل را با ایده‌ی «بلاک چین‌های اختصاصی» حل کرده است:

• • در حوزه‌ی بازی (GameFi): توسعه‌دهندگان می‌توانند با سابستریت بلاک چینی بسازند که مخصوص بازی است؛ یعنی سرعت بسیار بالا و کارمزد نزدیک به صفر داشته باشد تا بازیکنان اذیت نشوند.
  • در حوزه‌ی مالی (DeFi): می‌توان شبکه‌ای ساخت که فقط برای تراکنش‌های مالی بهینه شده باشد و امنیت را در اولویت اول قرار دهد.

• شکستن دیوارهای بین شبکه‌ها (تعامل‌پذیری)

یکی از بزرگترین مشکلات دنیای رمزارز، جزیره‌ای بودن آن است. یعنی بیت‌کوین راه خودش را می‌رود و اتریوم راه خودش را، و این دو نمی‌توانند با هم صحبت کنند. سابستریت این دیوارها را فرو می‌ریزد. پروژه‌هایی که با سابستریت ساخته می‌شوند، به دلیل ساختار استانداردشان، می‌توانند به راحتی به یکدیگر وصل شوند.

این یعنی در آینده‌ای نزدیک، شما می‌توانید بدون نیاز به صرافی‌های واسطه و دردسرهای تبدیل ارز، دارایی خود را از یک بازی به یک پلتفرم وام‌دهی منتقل کنید. این ویژگی که به آن تعامل‌پذیری (Interoperability) می‌گویند، کلید اصلی پذیرش جهانی رمزارزهاست.

• ایجاد هویت دیجیتال و زنجیره‌ی تامین

کاربرد سابستریت فقط محدود به پول و بازی نیست. شرکت‌ها و دولت‌ها می‌توانند از این فناوری برای موارد زیر استفاده کنند:

• • هویت دیجیتال (Digital Identity): ساخت سیستم‌های احراز هویت که در آن اطلاعات شخصی کاربران (مثل کد ملی یا سوابق پزشکی) به صورت رمزنگاری شده و امن ذخیره می‌شود و فقط با اجازه‌ی خود کاربر قابل دسترسی است.
  • زنجیره‌ی تامین: کارخانه‌ها می‌توانند بلاک چینی بسازند که مسیر حرکت کالا از تولید تا مصرف را ردیابی کند. سابستریت به آن‌ها اجازه می‌دهد این سیستم را دقیقا مطابق با نیازهای کارخانه‌ی خود طراحی کنند، نه اینکه مجبور باشند خودشان را با قوانین سخت‌گیرانه‌ی بلاک چین‌های عمومی وفق دهند.

بنابراین، سابستریت فقط یک ابزار برای برنامه‌نویسان نیست؛ بلکه فناوری‌ای است که باعث می‌شود برنامه‌ها و سرویس‌های دنیای رمزارز، سریع‌تر، ارزان‌تر و کاربردی‌تر به دست من و شما برسند.

منابع:

Tangem

Bitdegree

Coinmarketcap