فومو (FOMO) چیست؟ ریشهیابی ترس از دست دادن فرصتها
برای ورود هوشمندانه به دنیای رمزارزها، قبل از هر چیز باید با احساسات و تلههای روانی این بازار آشنا شویم. یکی از قدرتمندترین و رایجترین این احساسات، «فومو» است که در ادامه به طور کامل آن را کالبدشکافی میکنیم.
معنی فومو به زبان ساده: فراتر از یک اصطلاح در بازارهای مالی
"فومو" یا FOMO مخفف عبارت انگلیسی "Fear Of Missing Out" است که به فارسی میتوان آن را «ترس از دست دادن فرصت» ترجمه کرد. این حس، یک هیجان قدرتمند و کاملاً انسانی است که احتمالاً بارها در زندگی آن را تجربه کردهاید، حتی اگر نامش را نمیدانستید.
تصور کنید تمام دوستانتان در شبکههای اجتماعی از یک سریال جدید صحبت میکنند و شما هنوز آن را ندیدهاید. آن حسِ نگرانی از اینکه از بحثها و لذت مشترک آنها جا ماندهاید، دقیقاً ریشهی فومو است. حالا همین احساس را به دنیای پرسرعت بازارهای مالی بیاورید. وقتی میشنوید که قیمت بیت کوین در حال افزایش است یا یک ارز دیجیتال کمتر شناختهشده در یک هفته سود زیادی داده است، فومو همان صدایی در ذهن شماست که میگوید: «عجله کن! همه در حال سود کردن هستند و تو جا ماندهای!».
این ترس، شما را به سمت تصمیمهای عجولانه و هیجانی، مانند خرید ارز دیجیتال در اوج قیمت و بدون تحقیق کافی، سوق میدهد.
چرا از نظر روانشناسی دچار فومو میشویم؟ (نقش مغز و احساسات)
تجربهی فومو یک ضعف شخصیتی نیست، بلکه یک واکنش طبیعی مغز ماست که ریشه در روانشناسی تکاملی انسان دارد. هزاران سال پیش، همراهی با قبیله و تقلید از رفتار جمعی برای بقا ضروری بود. مغز ما هنوز هم تا حدی با همان سازوکار کار میکند و دو عامل اصلی، فومو را در ما تقویت میکند:
- تایید اجتماعی (Social Proof): ما به صورت ناخودآگاه تمایل داریم کاری را انجام دهیم که افراد زیادی در حال انجام آن هستند. وقتی میبینیم هزاران نفر در حال خرید دوج کوین هستند، مغز ما این سیگنال را دریافت میکند که حتماً خبر مهمی است و ما هم باید به آن جریان بپیوندیم.
- ترس از پشیمانی (Fear of Regret): دردِ پشیمان شدن از یک فرصتِ از دست رفته، گاهی از دردِ یک ضرر واقعی شدیدتر است. مغز ما برای جلوگیری از این حس پشیمانی، ما را وادار به اقدام فوری میکند، حتی اگر آن اقدام منطقی نباشد.
این دو عامل دست به دست هم میدهند تا در شرایط حساس بازار، احساسات بر منطق ما غلبه کند.
فومو فقط مخصوص ارز دیجیتال نیست: نمونههایی از فومو در زندگی روزمره
برای اینکه بهتر درک کنید فومو چقدر در زندگی ما ریشه دارد، کافی است به اطراف خود نگاه کنید. این پدیده محدود به نمودار بیت کوین یا بازارهای مالی نیست.
- تخفیفهای محدود: فروشگاهها با اعلام «فقط تا امشب» یا «تعداد محدود»، حس فومو را در ما فعال میکنند تا قبل از تمام شدن فرصت، خرید کنیم، حتی اگر به آن کالا نیازی نداشته باشیم.
- صفهای طولانی: وقتی صفی طولانی مقابل یک رستوران یا کافه میبینیم، ناخودآگاه تصور میکنیم که حتماً کیفیت فوقالعادهای دارد و برای اینکه از دیگران عقب نمانیم، ترغیب میشویم آن را امتحان کنیم.
- شبکههای اجتماعی: دیدن تصاویر تعطیلات، موفقیتها یا دورهمیهای دیگران در اینستاگرام میتواند این حس را ایجاد کند که زندگی ما به اندازهی کافی هیجانانگیز نیست و ما از تجربیات مهمی جا ماندهایم.
بنابراین، فومو یک احساس فراگیر است. اما وقتی این حس با پول و سرمایهی ما گره میخورد، میتواند پیامدهای بسیار جدیتری داشته باشد. شناخت آن، اولین قدم برای مدیریت کردنش است.
چرا بازار ارز دیجیتال، زمین بازی اصلی فومو است؟
همانطور که دیدیم، فومو یک احساس انسانی و همهگیر است. اما این حس در هیچ کجا به اندازهی دنیای رمزارزها قدرتمند و تاثیرگذار نیست. بازار ارز دیجیتال مانند یک گلخانه برای رشد و تقویت فومو عمل میکند و دلایل مشخصی برای این موضوع وجود دارد.
دلایل قدرت گرفتن فومو در دنیای کریپتو
محیط بازار کریپتو دارای ویژگیهای منحصربهفردی است که آن را به بستری ایدهآل برای ایجاد ترس از دست دادن فرصتها تبدیل میکند.
- نوسانات شدید و سودهای نجومی
بازارهای مالی سنتی مانند بورس، معمولاً نوسانات محدودی در طول یک روز دارند. اما در دنیای رمزارز، کاملاً طبیعی است که قیمت ارزهای دیجیتال در عرض چند ساعت یا چند روز، دهها یا حتی صدها درصد رشد کند. این رشدهای انفجاری که به آنها «پامپ» (Pump) هم گفته میشود، داستانهایی از سودهای یکشبه میسازند. وقتی یک سرمایهگذار میبیند که فردی با یک معاملهی کوچک به سودی باورنکردنی رسیده است، این ترس در او ایجاد میشود که از این فرصتهای طلایی جا مانده است و همین موضوع، او را به سمت تصمیمگیریهای هیجانی سوق میدهد.
- نقش شبکههای اجتماعی و اینفلوئنسرها
بازار کریپتو به شدت تحت تاثیر شبکههای اجتماعی مانند توییتر (ایکس) و تلگرام است. یک توییت از یک فرد مشهور یا ایجاد یک موج تبلیغاتی (که به آن Hype گفته میشود) در یک گروه تلگرامی، میتواند باعث رشد ناگهانی قیمت شیبا یا هر ارز دیگری شود. اینفلوئنسرها با به اشتراک گذاشتن سودهای خود و سیگنال دادن برای خرید یک ارز، حس فوریت و اضطرار را در دنبالکنندگان خود ایجاد میکنند. در چنین فضایی، فرد احساس میکند که همه از یک «راز» باخبرند و اگر سریع اقدام نکند، از بقیه عقب خواهد ماند.
- ماهیت ۲۴ ساعته و بدون توقف بازار
برخلاف بازارهای سهام که ساعت کاری مشخصی دارند و در آخر هفتهها تعطیل هستند، بازار ارز دیجیتال هرگز نمیخوابد. این بازار ۲۴ ساعته و ۷ روز هفته فعال است. این ویژگی باعث ایجاد یک فشار روانی دائمی میشود. سرمایهگذار همیشه این نگرانی را دارد که ممکن است در حالی که خواب است یا به کارهای روزمرهی خود مشغول است، یک فرصت بزرگ را از دست بدهد. این ماهیت بیوقفه، نیاز به چک کردن مداوم قیمتها را تشدید کرده و فرد را در چرخهی بیپایان فومو گرفتار میکند.
مثالهای واقعی از فومو در بازار (مانند انفجار دوجکوین یا شیبا اینو)
برای درک بهتر قدرت تخریبگر فومو، هیچ چیز بهتر از بررسی مثالهای واقعی نیست. «میمکوینها» (Meme Coins) بهترین نمونه از داراییهایی هستند که رشد آنها نه بر اساس فناوری یا کاربرد، بلکه صرفاً بر پایهی توجه و هیجانات جمعی بوده است.
- دوجکوین (Dogecoin): این ارز دیجیتال که در ابتدا به عنوان یک شوخی ساخته شده بود، پس از توییتهای حمایتی افراد مشهوری مانند ایلان ماسک، با رشد قیمتی خیرهکننده مواجه شد. نمودار دوج کوین به نمادی از یک رشد انفجاری تبدیل شد. افرادی که حتی نمیدانستند دوجکوین چیست، صرفاً به دلیل ترس از جا ماندن از این موج، اقدام به خرید دوج کوین کردند. بسیاری از آنها در قلهی قیمتی خریدند و با سقوط قیمت، ضررهای سنگینی را تجربه کردند.
- شیبا اینو (Shiba Inu): پس از موفقیت دوجکوین، ارزهای مشابه زیادی ظهور کردند. شیبا اینو که خود را «قاتل دوجکوین» مینامید، توانست موج فوموی بعدی را ایجاد کند. بسیاری از کسانی که از رشد دوجکوین جا مانده بودند، با خود فکر کردند که این بار نباید فرصت را از دست بدهند و برای خرید شیبا هجوم آوردند. این چرخه نشان میدهد که چگونه فومو از یک دارایی به دارایی دیگر منتقل میشود و سرمایهگذاران را در یک بازی هیجانی گرفتار میکند.
این مثالها به خوبی نشان میدهند که چگونه ترکیبی از تبلیغات در شبکههای اجتماعی و نوسانات شدید، میتواند یک «طوفان فومو» به راه بیندازد و سرمایهگذاران را به سمت تصمیماتی بکشاند که در شرایط عادی هرگز آنها را نمیگرفتند.
نشانههای فومو در معاملهگران: آیا شما هم درگیر هستید؟
شناخت فومو اولین قدم برای کنترل آن است. این پدیده مانند یک بیماری خاموش عمل میکند و ممکن است بدون آنکه متوجه شوید، تصمیمات مالی شما را تحت تاثیر قرار دهد. با بررسی موارد زیر میتوانید ببینید که آیا شما هم در دام این ترس گرفتار شدهاید یا خیر.
چک کردن مداوم و وسواسی قیمتها
یکی از اولین و واضحترین نشانهها، چک کردن بیوقفه و وسواسگونهی قیمتهاست. اگر میبینید که در طول روز بارها و بارها، حتی در زمان کار یا استراحت، اپلیکیشن صرافی خود را باز میکنید تا قیمت ارزهای دیجیتال را ببینید، این یک زنگ خطر است. این رفتار نشان میدهد که شما بیش از آنکه بر استراتژی بلندمدت خود متمرکز باشید، درگیر نوسانات لحظهای بازار شدهاید و میترسید که از یک حرکت ناگهانی غافل بمانید.
تصمیمگیری هیجانی بر اساس گفتگوهای دیگران (در توییتر، تلگرام و...)
آیا تا به حال فقط به این دلیل که در یک گروه تلگرامی همه در حال صحبت در مورد خرید تون کوین بودهاند، شما هم برای خرید آن اقدام کردهاید؟ اگر پاسخ مثبت است، شما تحت تاثیر فومو تصمیم گرفتهاید. تصمیمگیری بر اساس هیجانات جمعی در شبکههای اجتماعی، بدون اینکه خودتان پروژه را بررسی کرده باشید، یکی از نشانههای اصلی فومو است. در این حالت، شما تحلیل و منطق را کنار گذاشته و صرفاً از ترس جا ماندن از دیگران، وارد یک معامله میشوید.
خرید در اوج قیمت (خرید سبز) و فروش در کف قیمت (فروش قرمز)
این مورد، نتیجهی عملی تسلیم شدن در برابر فومو است. یک معاملهگر درگیر فومو، معمولاً زمانی اقدام به خرید میکند که نمودار اتریوم یا هر ارز دیگری کاملاً سبز شده و قیمت به اوج خود رسیده است. او از ترس اینکه رشد بیشتری را از دست بدهد، در گرانترین نقطه ممکن خریدار میشود. برعکس، با شروع روند نزولی و دیدن نمودار قرمز، وحشتزده میشود و از ترس ضرر بیشتر، در پایینترین قیمتها اقدام به فروش ارز دیجیتال میکند. این چرخهی «گران خریدن و ارزان فروختن» دقیقاً نقطهی مقابل یک سرمایهگذاری موفق است.
احساس اضطراب و پشیمانی بعد از نادیده گرفتن یک فرصت
فرض کنید قصد خرید سولانا را داشتهاید اما تردید کردهاید و چند روز بعد، قیمت آن رشد چشمگیری میکند. اگر در این حالت دچار اضطراب شدید، بیخوابی یا حس پشیمانی عمیق میشوید، این نشان میدهد که فومو بر سلامت روان شما نیز تاثیر گذاشته است. برای یک سرمایهگذار منطقی، از دست دادن یک فرصت بخشی طبیعی از بازار است، اما برای فردی که درگیر فومو است، این اتفاق به یک شکست شخصی و یک حسرت بزرگ تبدیل میشود.
سرمایهگذاری بدون تحقیق و صرفاً بر اساس موج ایجاد شده
آخرین و شاید خطرناکترین نشانه، سرمایهگذاری بدون هیچگونه تحقیق شخصی است. وقتی یک ارز دیجیتال جدید مانند همستر کامبت بر سر زبانها میافتد، فردی که دچار فومو است، به جای اینکه بپرسد «این پروژه چیست و چه ارزشی دارد؟»، تنها سوالش این است که «از کجا میتوانم آن را بخرم؟». این یعنی شما استراتژی سرمایهگذاری خود را به دست هیجانات بازار و دیگران سپردهاید که اغلب به نتایج ناخوشایندی منجر میشود.
پیامدهای تسلیم شدن در برابر فومو: از سودهای بادآورده تا ضررهای سنگین
حالا که با نشانههای فومو آشنا شدیم، وقت آن است که به مهمترین سوال پاسخ دهیم: دنبال کردن این حس هیجانی چه عواقبی برای سرمایه و سلامت روان ما دارد؟ اگرچه فومو گاهی میتواند وسوسهانگیز به نظر برسد، اما پیامدهای آن معمولاً بسیار پرهزینه هستند.
خطرات اصلی: چرا فومو معمولاً به ضرر ختم میشود؟
دنبال کردن هیجانات بازار بدون استراتژی، مانند رانندگی با چشمان بسته است. دیر یا زود، نتیجهی آن چیزی جز خسارت نخواهد بود. در ادامه، سه خطر اصلی تسلیم شدن در برابر فومو را بررسی میکنیم.
از دست دادن سرمایه
این واضحترین و دردناکترین نتیجهی فومو است. همانطور که گفتیم، فومو شما را تشویق میکند تا در اوج قیمتها خریدار باشید. تصور کنید نمودار بیت کوین روزهای متوالی سبز است و شما از ترس اینکه سود بیشتری را از دست بدهید، در بالاترین قیمت اقدام به خرید بیت کوین میکنید. اما بازارها همیشه بعد از یک رشد سریع، دچار اصلاح قیمت میشوند. با شروع روند نزولی، شما میمانید و یک دارایی که آن را بسیار گرانتر از ارزش واقعیاش خریدهاید. این چرخه معمولاً به فروش بیت کوین با ضرر ختم میشود و سرمایهی شما را کاهش میدهد.
فرسودگی ذهنی و استرس
تاثیر فومو فقط به کیف پول شما محدود نمیشود؛ سلامت روان شما را نیز هدف قرار میدهد. چک کردن مداوم قیمتها، اضطراب از دست دادن فرصت بعدی و پشیمانی از فرصتهای از دست رفته، به مرور زمان باعث فرسودگی ذهنی (Burnout) و استرس شدید میشود. این فشار روانی، لذت سرمایهگذاری را از بین میبرد و آن را به یک تجربهی فرسایشی و پراسترس تبدیل میکند که بر سایر جنبههای زندگی شما نیز تاثیر منفی میگذارد.
ایجاد عادتهای معاملاتی اشتباه
شاید خطرناکترین پیامد فومو، تاثیر بلندمدت آن بر رفتار معاملاتی شما باشد. فومو، سرمایهگذاری را از یک فعالیت مبتنی بر تحلیل و استراتژی، به یک قمار هیجانی تبدیل میکند. وقتی شما به جای تحقیق در مورد یک پروژه مانند خرید کاردانو، صرفاً بر اساس موج ایجاد شده در بازار تصمیم میگیرید، در حال تقویت یک عادت اشتباه هستید. این عادت باعث میشود که شما همیشه به دنبال سودهای سریع و یکشبه باشید و از اصول مهمی مانند مدیریت ریسک و صبر در سرمایهگذاری غافل شوید.
نیمهی پنهان: آیا فومو میتواند گاهی سودآور باشد؟ (تحلیل ریسکها و فرصتها)
این یک سوال مهم و کمی پیچیده است. آیا ممکن است کسی با دنبال کردن موج فومو به سود برسد؟ پاسخ کوتاه، «بله، اما به ندرت و با ریسک بسیار بالا» است.
گاهی اوقات، افرادی که در همان ابتدای شکلگیری یک موج هیجانی (مثلاً در ساعات اولیه رشد یک میمکوین جدید) وارد میشوند، ممکن است بتوانند قبل از ریزش بازار با سود خارج شوند. اما این کار بیشتر شبیه به یک بختآزمایی است تا یک استراتژی قابل اتکا.
نکتهی کلیدی اینجاست: به ازای هر یک نفری که با این روش به سود میرسد، دهها یا صدها نفر دیگر وجود دارند که در قلهی قیمتی وارد شده و سرمایهی خود را از دست میدهند. تلاش برای «سوار شدن بر موج فومو» یک بازی با حاصل جمع صفر است و معمولاً این سرمایهگذاران تازهکار و هیجانزده هستند که هزینهی سود افراد حرفهای و بازیگران بزرگ بازار را پرداخت میکنند.
بنابراین، حتی اگر داستانهایی از سودهای بادآورده در اثر فومو شنیدید، به یاد داشته باشید که اینها استثنا هستند، نه قاعده. یک سرمایهگذار هوشمند به دنبال شانس و اقبال نیست، بلکه بر اساس یک استراتژی مشخص و مدیریت شده عمل میکند تا در بلندمدت به سودآوری پایدار برسد.
چگونه فومو را کنترل کنیم؟ ۷ راهکار عملی برای سرمایهگذاری هوشمندانه
خبر خوب این است که فومو یک حس غیرقابل کنترل نیست. با داشتن آگاهی و ابزارهای مناسب، میتوانید این احساس را مدیریت کرده و آن را از یک دشمن خطرناک به یک زنگ هشدار برای احتیاط بیشتر تبدیل کنید. کنترل فومو یک مهارت است که هر سرمایهگذار موفقی باید آن را بیاموزد. در ادامه، ۷ راهکار عملی و کلیدی برای این کار را با هم مرور میکنیم.
اصل شماره یک: داشتن استراتژی معاملاتی شخصی و پایبندی به آن
استراتژی معاملاتی، نقشهی راه شما در بازار است. این نقشه به شما میگوید که چه زمانی، به چه قیمتی و چرا باید وارد یک معامله یا از آن خارج شوید. قبل از اینکه هیجانات بازار شروع شود، شما باید برای خودتان مشخص کنید:
- نقطهی ورود: در چه قیمتی قصد خرید ارز دیجیتال مورد نظر را دارید؟
- نقطهی خروج (سود): اگر قیمت رشد کرد، در چه نقطهای سود خود را برمیدارید؟
- حد ضرر (Stop-Loss): اگر قیمت برخلاف تحلیل شما حرکت کرد، در چه نقطهای با ضرر کم از معامله خارج میشوید تا از خسارت بیشتر جلوگیری کنید؟
وقتی این قوانین را از قبل برای خودتان نوشته باشید، در لحظات حساس بازار دیگر نیازی به تصمیمگیری هیجانی ندارید؛ فقط کافی است به نقشهی خود پایبند بمانید.
انجام تحقیقات شخصی (DYOR - Do Your Own Research) قبل از هر سرمایهگذاری
این عبارت یکی از مهمترین اصول در دنیای رمزارز است. DYOR یعنی «تحقیقات خودت را انجام بده». هرگز، تاکید میکنیم هرگز، فقط به این دلیل که یک ارز دیجیتال بر سر زبانها افتاده، آن را نخرید. قبل از اینکه برای خرید پولکادات یا هر ارز دیگری اقدام کنید، چند سوال اساسی از خودتان بپرسید:
- این پروژه چه مشکلی را حل میکند؟
- تیم توسعهدهندهی آن چه کسانی هستند؟
- آیا فناوری و کاربرد واقعی دارد یا صرفاً یک موج تبلیغاتی است؟
وقتی با تحقیق و آگاهی یک دارایی را میخرید، به تصمیم خود ایمان بیشتری دارید و با نوسانات کوتاهمدت دچار وحشت نمیشوید.
مدیریت ریسک: هرگز تمام سرمایهی خود را وارد یک موقعیت نکنید
یکی از بزرگترین اشتباهاتی که فومو باعث آن میشود، سرمایهگذاری سنگین و بدون فکر است. قانون طلایی سرمایهگذاری این است: «تمام تخممرغهای خود را در یک سبد نگذارید» سرمایهی خود را بین چند دارایی مختلف تقسیم کنید (سبد سازی یا Diversification). مهمتر از آن، هرگز بیش از میزانی که توانایی از دست دادنش را دارید، وارد یک معاملهی پرریسک نکنید.
محدود کردن استفاده از شبکههای اجتماعی و منابع خبری هیجانی
شبکههای اجتماعی مانند توییتر و تلگرام، موتور اصلی تولید فومو هستند. این به معنی دوری کامل از آنها نیست، بلکه باید هوشمندانه از آنها استفاده کنید. برای خود قوانینی بگذارید:
- اعلانهای (Notifications) کانالهای سیگنال و گروههای عمومی را خاموش کنید.
- اینفلوئنسر هایی که فقط به دنبال ایجاد هیجان هستند را دنبال نکنید.
- به یاد داشته باشید که هدف شما از حضور در این فضا، جمعآوری اطلاعات است، نه گرفتن تصمیم نهایی بر اساس حرف دیگران.
یادگیری از اشتباهات گذشته و ثبت معاملات (داشتن ژورنال معاملاتی)
یک دفترچه یا یک فایل اکسل ساده تهیه کنید و تمام معاملات خود را در آن ثبت کنید. برای هر معامله بنویسید که چرا آن را انجام دادید، در آن لحظه چه احساسی داشتید و نتیجهی آن چه شد. این کار که به آن «ژورنالنویسی معاملاتی» میگویند، به شما کمک میکند تا الگوهای رفتاری خود را بشناسید. به مرور زمان متوجه میشوید که کدام معاملات شما از روی منطق و کدامها تحت تاثیر فومو بودهاند. این بهترین معلم برای شما خواهد بود.
پذیرش واقعیت بازار: شما نمیتوانید از تمام فرصتها استفاده کنید
بازار ارز دیجیتال اقیانوس بیکرانی از فرصتهاست و هیچکس، حتی حرفهایترین معاملهگران، نمیتواند از تمام این فرصتها استفاده کند. همیشه ارزی وجود خواهد داشت که شما نخریدهاید و رشد میکند. این بخشی از واقعیت بازار است. به جای حسرت خوردن برای فرصتهای از دست رفته، روی فرصتهای آینده که با استراتژی شما همخوانی دارند، تمرکز کنید.
تمرکز بر اهداف بلندمدت به جای سودهای کوتاهمدت
به جای اینکه به دنبال سودهای یکشبه باشید، دیدگاه خود را بلندمدت کنید. به جای نگاه کردن به قیمت تتر یا نوسانات روزانهی نمودار ترون، روی ارزش و پتانسیل فناوری پروژهها در چند سال آینده تمرکز کنید. سرمایهگذاری بلندمدت در پروژههای معتبر، استرس و هیجانات روزانه را به شدت کاهش میدهد و شما را از گرفتار شدن در دام فومو دور نگه میدارد.
فومو (FOMO) در برابر فاد (FUD): دو روی سکهی احساسات در بازار
در دنیای احساسات بازار ارز دیجیتال، اگر فومو یک روی سکه باشد، روی دیگر آن قطعاً «فاد» است. این دو نیروی قدرتمند، دقیقاً در جهت مخالف هم عمل میکنند، اما هر دو میتوانند به یک اندازه برای سرمایهی شما خطرناک باشند. برای تبدیل شدن به یک سرمایهگذار آگاه، باید هر دو را به خوبی بشناسید.
فاد (FUD) یا "ترس، عدم اطمینان و شک" چیست؟
"فاد" یا FUD مخفف عبارت انگلیسی "Fear, Uncertainty, and Doubt" به معنی «ترس، عدم اطمینان و شک» است. فاد به زبان ساده، به انتشار هدفمند اخبار منفی، شایعات یا اطلاعات گمراهکننده برای ایجاد وحشت در بازار گفته میشود.
هدف از ایجاد فاد، ترساندن سرمایهگذاران و وادار کردن آنها به فروش هیجانی داراییهایشان است. تصور کنید شما پس از تحقیق، اقدام به خرید ریپل کردهاید و به آیندهی آن خوشبین هستید. ناگهان خبری در اینترنت پخش میشود که «دولت آمریکا قصد دارد ریپل را ممنوع کند». این خبر، حتی اگر کاملاً دروغ یا اغراق شده (exaggerated) باشد، در دل شما ترس و شک ایجاد میکند. این ترس باعث میشود که از ترس از دست دادن کل سرمایهی خود، سریعاً اقدام به فروش ریپل کنید، آن هم معمولاً با قیمتی بسیار پایینتر از قیمت خرید.
بازیگران بزرگ یا رقبای یک پروژه، گاهی از فاد به عنوان ابزاری برای پایین آوردن قیمت یک ارز دیجیتال استفاده میکنند تا بتوانند آن را در قیمتهای پایینتر خریداری کنند.
جدول مقایسهی فومو و فاد برای درک بهتر تفاوتها
فومو شما را به خرید هیجانی و فاد شما را به فروش هیجانی ترغیب میکند. هر دو تصمیماتی هستند که بر پایهی احساسات گرفته میشوند، نه منطق و تحلیل. جدول زیر به شما کمک میکند تا این دو مفهوم را بهتر درک کرده و در شرایط واقعی بازار، آنها را از هم تشخیص دهید.
|
ویژگی
|
فومو (FOMO)
|
فاد (FUD)
|
|
احساس اصلی
|
ترس از دست دادن سود
|
ترس از دست دادن سرمایه
|
|
محرک اصلی
|
اخبار مثبت، رشد ناگهانی قیمت، تبلیغات
|
اخبار منفی، شایعات، قوانین جدید
|
|
رفتار نهایی
|
خرید هیجانی در قیمتهای بالا
|
فروش هیجانی در قیمتهای پایین
|
|
نتیجه احتمالی
|
خرید گران و ضرر پس از اصلاح قیمت
|
فروش ارزان و پشیمانی پس از رشد قیمت
|
منابع:
Archax
Finst
Simple swap
