آربیتراژور به چه معناست؟ بررسی استراتژی‌ها، ابزارها و ریسک‌های پنهان برای Arbitrageur

در این مقاله از کیف پول من، مکانیسم عملیاتی و استراتژی‌های درآمدزایی آربیتراژورها را بررسی می‌کنیم و نشان می‌دهیم این افراد چگونه با استفاده از جعبه‌ابزاری شامل الگوریتم‌های معاملات با فرکانس بالا (HFT) و ربات‌های معامله‌گر (Trading Bots)، بر چالش زمان و کارمزد غلبه می‌کنند. در ادامه، با بررسی سناریوهای واقعی در بازار جهانی رمزارزها و بازارهای داخلی (مانند حباب قیمتی سکه امامی)، مسیر گام‌به‌گام یک عملیات آربیتراژ موفق و تکنیک‌های مدیریت ریسک آن‌ها را در اختیار شما قرار می‌دهیم تا تفاوت رویکرد این شکارچیان فرصت را با تریدرهای روزانه به‌طور عمیق درک کنید.

آربیتراژور (Arbitrageur) کیست؟

تصور کنید در یک بازار محلی قدم می‌زنید و متوجه می‌شوید که یک فروشنده، سیب‌های تازه‌ای را با قیمت ارزان می‌فروشد. در همان حال، می‌دانید که در بازار مجاور، خریدارانی هستند که حاضرند برای همان سیب‌ها پول بیشتری پرداخت کنند. اگر شما سیب‌ها را از بازار اول بخرید و بلافاصله در بازار دوم بفروشید، بدون اینکه نیازی به انبار کردن یا پیش‌بینی قیمت سیب در آینده داشته باشید، سود قطعی کسب کرده‌اید. در دنیای بازارهای مالی و رمزارزها، به شخصی که دقیقا همین کار را با دارایی‌های دیجیتال یا سنتی انجام می‌دهد، آربیتراژور می‌گویند.

آربیتراژور فرد یا نهادی است که به دنبال یافتن ناکارآمدی‌های بازار (Market Inefficiencies: زمانی که یک دارایی در دو بازار مختلف با قیمت‌های متفاوتی عرضه می‌شود) می‌گردد. هدف اصلی او این است که یک دارایی مشخص را در بازاری که قیمت پایین‌تری دارد خریداری کرده و در همان لحظه، در بازار دیگری که قیمت بالاتری دارد به فروش برساند. سود او در واقع همان فاصله‌ی قیمتی میان این دو بازار است.

ویژگی‌های اصلی یک آربیتراژور در یک نگاه

برای درک بهتر این مفهوم، بد نیست نگاهی به خصوصیات برجسته‌ی یک آربیتراژور بیندازیم. این افراد برای موفقیت در کار خود به مهارت‌ها و ابزارهای خاصی نیاز دارند:

• سرعت عمل بالا: آربیتراژورها زمان زیادی برای تصمیم‌گیری ندارند. اختلاف قیمت‌ها در بازارهای مالی گاهی تنها چند ثانیه یا حتی کسری از ثانیه دوام می‌آورند. بنابراین، واکنش سریع یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های آن‌هاست.
• فرار از ریسک‌های جهت‌دار: برعکس بسیاری از فعالان بازار، آربیتراژورها علاقه‌ای به پیش‌بینی آینده‌ی بازار ندارند. برای آن‌ها مهم نیست که قیمت دارایی فردا بالا می‌رود یا پایین؛ آن‌ها فقط روی سود قطعی در لحظه‌ی حال تمرکز می‌کنند.
• تکیه بر تکنولوژی و اتوماسیون: از آنجایی که انسان نمی‌تواند در کسری از ثانیه قیمت‌ها را در ده‌ها صرافی مختلف بررسی کند، آربیتراژورهای حرفه‌ای از ربات‌های معامله‌گر (Trading Bots: نرم‌افزارهایی که بر اساس دستورالعمل‌های از پیش تعیین شده، به صورت خودکار خرید و فروش می‌کنند) استفاده می‌کنند.
• محاسبه‌گر دقیق هزینه‌ها: یک آربیتراژور موفق همیشه هزینه‌های جانبی مانند کارمزد شبکه (Network Fee: هزینه‌ای که بابت پردازش و تایید تراکنش در بلاک‌چین پرداخت می‌شود) را قبل از انجام معامله محاسبه می‌کند تا مطمئن شود سود نهایی او از بین نمی‌رود.

تفاوت رویکرد آربیتراژور با سرمایه‌گذاران سنتی و تریدرهای روزانه

برای اینکه جایگاه آربیتراژورها را بهتر درک کنیم، باید روش کار آن‌ها را با دو گروه اصلی دیگر در بازار مقایسه کنیم. تفاوت‌های بنیادینی در نگاه این سه گروه به بازار وجود دارد.

سرمایه‌گذاران سنتی معمولاً دیدگاهی بلندمدت دارند. آن‌ها یک دارایی را پس از بررسی‌های فراوان خریداری می‌کنند و به استراتژی هولد (HODL: نگهداری طولانی‌مدت یک دارایی دیجیتال بدون توجه به نوسانات کوتاه‌مدت) پایبند می‌مانند. آن‌ها امیدوارند که ارزش سرمایه‌ی اولیه در طول ماه‌ها یا سال‌ها افزایش یابد.

تریدرهای روزانه (Day Traders) از سوی دیگر، به صورت مداوم نمودارها را تحلیل می‌کنند تا جهت حرکت قیمت را در ساعت‌ها یا روزهای آینده حدس بزنند. آن‌ها ممکن است با استفاده از ابزارهایی مانند اهرم (Leverage: پولی که معامله‌گر از صرافی قرض می‌گیرد تا با سرمایه‌ی بیشتری معامله کند) سعی در افزایش سود خود از نوسانات داشته باشند، که این کار ریسک بسیار بالایی به همراه دارد.

اما آربیتراژورهای ارز دیجیتال در دنیای کاملا متفاوتی سیر می‌کنند. رویکرد آن‌ها بر مبنای تحلیل نمودارها یا پیش‌بینی آینده نیست. آربیتراژور تنها فاصله‌ی قیمتی یک ارز در دو نقطه مختلف را شکار می‌کند. او دارایی را در لحظه می‌خرد و می‌فروشد و هیچ گونه وابستگی احساسی یا زمانی به نگهداری آن دارایی ندارد. این استراتژی باعث می‌شود که آربیتراژورها کمترین میزان استرس را نسبت به روند کلی بازار تجربه کنند.

یک Arbitrageur دقیقا چه کاری انجام می‌دهد؟

برای درک مکانیسم سودآوری آربیتراژ، باید بازارها را مانند فروشگاه‌های بزرگی تصور کنیم که در نقاط مختلف یک شهر قرار دارند. گاهی اوقات، به دلیل تفاوت در میزان تقاضای مشتریان یا زمان به‌روزرسانی اطلاعات، قیمت یک محصول مشترک در این فروشگاه‌ها با هم فرق می‌کند.

کاری که یک آربیتراژور انجام می‌دهد، اسکن کردن مداوم این فروشگاه‌ها برای پیدا کردن همین اختلاف‌های قیمتی است. او محصول را از فروشگاهی که ارزان‌تر می‌فروشد می‌خرد و در همان لحظه به فروشگاهی که خریداران حاضرند پول بیشتری برای آن بپردازند، می‌فروشد. در دنیای رمزارزها و بازارهای مالی، این محصولات همان سکه‌های دیجیتال یا سهام شرکت‌ها هستند.

اصل بنیادین آربیتراژ: خرید در ارزان‌ترین نقطه، فروش همزمان در گران‌ترین نقطه

پایه و اساس کار در این روش معاملاتی، یک قانون بسیار ساده اما قدرتمند است: جستجو برای یافتن ارزان‌ترین نقطه‌ی بازار و فروش بی‌درنگ در گران‌ترین نقطه‌ی ممکن.

بیایید این موضوع را با یک مثال ملموس بررسی کنیم. فرض کنید قیمت اتریوم در یک صرافی بین‌المللی 10 دلار است، اما در همان لحظه، در یک صرافی دیگر به دلیل تقاضای زیاد خریداران، قیمت به 11 دلار رسیده است. به این اختلاف قیمت در بازارهای مالی اسپرد (Spread: تفاوت بین قیمت خرید و فروش یک دارایی) می‌گویند. آربیتراژور در این موقعیت دقیقا چگونه عمل می‌کند؟ او به سرعت اقدام به خرید اتریوم از صرافی اول می‌کند. سپس در کسری از ثانیه، همان ارز را در صرافی دوم با قیمت بالاتر می‌فروشد.

نکته‌ی بسیار مهم این است که در این روش، معامله‌گر روی آینده‌ی بازار شرط‌بندی نمی‌کند. برای او هیچ اهمیتی ندارد که قیمت فردا به صد هزار دلار می‌رسد یا به سوی صفر شدن سقوط می‌کند؛ سود او تنها از فاصله‌ی قیمتی موجود در همان لحظه تامین می‌شود و نیازی به پیش‌بینی آینده ندارد.

سرعت عمل و دقت؛ دو بال پرواز آربیتراژورها در بازارهای پرنوسان

بازار رمزارزها بسیار پرجنب‌وجوش است و قیمت‌ها در آن مدام بالا و پایین می‌شوند. به این حالت نوسان‌پذیری (Volatility: تغییرات سریع و شدید قیمت یک دارایی در یک دوره‌ی زمانی کوتاه) می‌گویند. در چنین بازار پرتلاطمی، فرصت‌های آربیتراژ مانند درخشش یک صاعقه هستند؛ خیلی سریع ظاهر می‌شوند و به همان سرعت از بین می‌روند. به همین دلیل، دو عامل حیاتی برای پرواز و موفقیت آربیتراژورها وجود دارد:

• سرعت واکنش بی‌نظیر: زمانی که یک اختلاف قیمت در دو صرافی ایجاد می‌شود، صدها آربیتراژور دیگر نیز متوجه آن می‌شوند. با ورود آن‌ها و انجام معامله، این اختلاف قیمت به سرعت برطرف شده و قیمت‌ها دوباره برابر می‌شوند. به این ویژگی کارایی بازار (Market Efficiency: سرعت تطبیق بازار با اطلاعات جدید و اصلاح قیمت‌ها) می‌گویند. بنابراین، در این رقابت کسی برنده است و سود می‌برد که زودتر از بقیه دکمه‌ی خرید و فروش را فشار دهد.
• دقت در محاسبه‌ی هزینه‌ها: یک آربیتراژور باید در همان کسری از ثانیه، هزینه‌های جانبی معامله را با دقت ریاضی محاسبه کند. اگر اختلاف قیمت دو صرافی 20 دلار باشد، اما هزینه‌ی انتقال شبکه و کارمزد صرافی‌ها در مجموع 25 دلار بشود، انجام این معامله نه تنها سودی ندارد، بلکه باعث کاهش سرمایه‌ی فرد می‌شود.

جعبه ابزار استراتژی‌ها: آربیتراژورها از چه روش‌هایی استفاده می‌کنند؟

همان‌طور که یک مکانیک برای تعمیر بخش‌های مختلف خودرو به ابزارهای متفاوتی نیاز دارد، یک آربیتراژور نیز برای کسب سود در شرایط گوناگون بازار، از استراتژی‌های مختلفی استفاده می‌کند. بازارها همیشه یکسان رفتار نمی‌کنند و به همین دلیل، شکارچیان اختلاف قیمت باید روش‌های متنوعی را در جعبه‌ی ابزار خود داشته باشند تا بتوانند از هر فرصتی به بهترین شکل استفاده کنند. در ادامه، سه مورد از مهم‌ترین و پرکاربردترین این روش‌ها را با زبانی ساده بررسی می‌کنیم.

آربیتراژ بین‌بازاری (Cross-Market Arbitrage): کسب سود از اختلاف قیمت در صرافی‌های مختلف

این روش، کلاسیک‌ترین و آشناترین شکل آربیتراژ است. آربیتراژ بین‌بازاری زمانی اتفاق می‌افتد که یک دارایی مشترک در دو صرافی (Exchange: پلتفرمی دیجیتال برای خرید و فروش دارایی‌ها) با دو قیمت متفاوت معامله می‌شود. این اختلاف قیمت معمولا به دلیل تفاوت در میزان عرضه و تقاضا در پلتفرم‌های مختلف به وجود می‌آید. این روش به دلیل سادگی در درک، بسیار محبوب است؛ اما برای موفقیت در آن به سرعت عمل بالا و نرم‌افزارهای خودکار نیاز است.

آربیتراژ ادغام (Merger Arbitrage): شکار فرصت‌ها در زمان ترکیب یا خرید شرکت‌ها

این استراتژی بیشتر در بازارهای سهام سنتی کاربرد دارد، اما دانستن آن برای درک ذهنیت آربیتراژورها بسیار مفید است. آربیتراژ ادغام زمانی رخ می‌دهد که یک شرکت بزرگ تصمیم می‌گیرد یک شرکت کوچک‌تر را خریداری کند یا با آن ادغام شود (Merger: فرآیندی که در آن دو شرکت تصمیم می‌گیرند به یک نهاد تجاری واحد تبدیل شوند).

وقتی خبر این ادغام در بازار پخش می‌شود، قیمت سهام شرکت کوچک‌تر معمولا افزایش می‌یابد و به قیمت پیشنهادی شرکت خریدار نزدیک می‌شود، اما دقیقا به آن نمی‌رسد! چرا؟ چون همیشه یک ریسک کوچک وجود دارد که معامله در لحظه‌ی آخر لغو شود.

در این مرحله، آربیتراژورها وارد میدان می‌شوند. آن‌ها سهام شرکت کوچک‌تر را با این قیمت کمی پایین‌تر می‌خرند و صبر می‌کنند تا قرارداد ادغام نهایی شود. به محض قطعی شدن قرارداد، آن‌ها سود ناشی از این فاصله‌ی قیمتی را به دست می‌آورند. در دنیای رمزارزها نیز گاهی هنگام ترکیب شبکه‌ها یا خرید پروژه‌ها توسط شرکت‌های بزرگ، فرصت‌های مشابهی ایجاد می‌شود.

آربیتراژ مکانی و زمانی: بهره‌گیری از فاصله‌های جغرافیایی و تاخیرهای قیمتی

این روش ترکیبی از هوش جغرافیایی و سرعت تکنولوژی است. گاهی اوقات، یک دارایی در کشورهای مختلف ارزش‌گذاری متفاوتی دارد یا اینکه سیستم‌های کامپیوتری با تاخیر اطلاعات را به‌روزرسانی می‌کنند.

• آربیتراژ مکانی: این حالت زمانی پیش می‌آید که قیمت یک رمزارز در یک منطقه‌ی جغرافیایی خاص با سایر نقاط جهان متفاوت است. یک نمونه‌ی معروف از این پدیده، اتفاقی در بازار کره‌ی جنوبی بود که در آن تقاضا برای بیت‌کوین به شدت بالا رفت و قیمت آن بسیار گران‌تر از بازارهای آمریکا و اروپا شد. آربیتراژورها با خرید بیت کوین از بازارهای ارزان‌تر غربی و فروش در بازار کره‌ی جنوبی سودهای کلانی به دست آوردند.
• آربیتراژ زمانی: این روش بیشتر به دنیای تکنولوژی گره خورده است. گاهی اوقات به دلیل کندی سرورها، یک صرافی اطلاعات قیمتی را چند میلی‌ثانیه دیرتر از بقیه‌ی بازار به‌روزرسانی می‌کند. به این تاخیر در دنیای شبکه، لیتنسی (Latency: مدت زمانی که طول می‌کشد اطلاعات از یک سیستم به سیستم دیگر منتقل شود) می‌گویند. آربیتراژورهای حرفه‌ای با استفاده از اینترنت‌های فوق‌سریع و ربات‌ها، این تاخیرهای زمانی را شناسایی کرده و قبل از اینکه صرافی کندتر قیمت خود را اصلاح کند، معامله‌ی سودآور خود را انجام می‌دهند.

آربیتراژورها در عمل چگونه سود می‌کنند؟

تا اینجا با تئوری کار آشنا شدیم، اما برای درک عمیق‌تر، باید ببینیم این استراتژی در دنیای واقعی و روی مانیتور معامله‌گران چگونه پیاده می‌شود. آربیتراژ در عمل به معنای شکار لحظه‌هاست. در این بخش، با بررسی دو سناریوی ملموس در بازارهای جهانی و داخلی، نشان می‌دهیم که یک آربیتراژور چگونه از اعداد روی صفحه، سود واقعی استخراج می‌کند.

سناریوی اول: نمونه آربیتراژ در بازار جهانی رمزارزها

تصور کنید در حال بررسی قیمت‌ها در دو صرافی بزرگ جهانی هستید. به دلیل تفاوت در حجم معاملات و میزان نقدینگی (Liquidity: سرعت و راحتی تبدیل یک دارایی به پول نقد بدون افت شدید قیمت)، گاهی هماهنگی قیمت‌ها بین دو سیستم مختلف چند ثانیه زمان می‌برد.

فرض کنید قیمت بیت کوین در صرافی اول 65,000 دلار است. همزمان متوجه می‌شوید که در صرافی دوم، به دلیل هجوم خریداران، قیمت بیت‌کوین به 65,150 دلار رسیده است. یک آربیتراژور در این وضعیت به این شکل عمل می‌کند:

• خرید سریع یک بیت‌کوین از صرافی اول با پرداخت 65,000 دلار.
• فروش همزمان همان بیت‌کوین در صرافی دوم با دریافت 65,150 دلار.
• کسب 150 دلار سود ناخالص. البته سود خالص (Net Profit: مبلغی که پس از کسر تمامی هزینه‌ها و مالیات‌ها برای شما باقی می‌ماند) زمانی مشخص می‌شود که کارمزدهای انجام تراکنش را از این 150 دلار کم کنیم.

سناریوی دوم: نمونه آربیتراژ در بازارهای داخلی

این فرصت‌ها فقط محدود به بازارهای بین‌المللی نیست. در بازار مالی ایران نیز فرصت‌های آربیتراژ فراوانی وجود دارد که با کمی دقت می‌توان آن‌ها را شناسایی کرد.

یکی از بهترین مثال‌ها، بازار فیزیکی طلا و سکه است. گاهی اوقات به دلیل تقاضای هیجانی، سکه‌ی امامی دچار حباب قیمتی (Price Bubble: وضعیتی که قیمت یک دارایی در بازار، به دلیل تقاضای کاذب، بسیار بیشتر از ارزش واقعی و ذاتی آن می‌شود) شدیدی می‌شود، در حالی که سکه‌ی تمام بهار آزادی (طرح قدیم) با حباب بسیار کمتری معامله می‌شود. با وجود اینکه وزن طلای خالص هر دو سکه دقیقا برابر است، آربیتراژورهای حرفه‌ای بازار طلا در این زمان سکه‌ی امامی پرحباب را می‌فروشند و معادل آن سکه‌ی بهار آزادی یا طلای آب‌شده می‌خرند و از این اختلاف قیمت سود می‌برند.

نمونه‌ی دیگر در بازار دیجیتال، معاملات تتر می‌باشد. ممکن است قیمت تتر در یک صرافی همتا به همتا کمی پایین‌تر باشد. شما می‌توانید تتر را از آن پلتفرم خریده و بلافاصله در صرافی دیگری که ممکن است در آن لحظه خریدارانی با قیمت بالاتر داشته باشد، به فروش برسانید و فاصله‌ی این دو عدد را به عنوان سود خود ذخیره کنید.

مسیر گام‌به‌گام یک عملیات آربیتراژ موفق

برای اینکه یک عملیات آربیتراژ از روی کاغذ به یک موفقیت واقعی تبدیل شود، یک چرخه‌ی دقیق و منظم باید طی شود. آربیتراژورها معمولا این چهار مرحله‌ی کلیدی را پشت سر می‌گذارند:

• اسکن و شناسایی: در این مرحله، نرم‌افزارها یا خود معامله‌گر، بازارهای مختلف را به صورت مداوم رصد می‌کنند تا کوچک‌ترین اختلاف قیمت بین دو پلتفرم را پیدا کنند.
• محاسبه‌ی هزینه‌ها در کسری از ثانیه: پیش از هر اقدامی، باید مطمئن شد که سود به دست آمده از اختلاف قیمت، بیشتر از کارمزدهای صرافی و هزینه‌ی انتقال شبکه‌ی بلاک‌چین است.
• اجرای همزمان (Execution): این مهم‌ترین بخش کار است. خرید در بازار ارزان و فروش در بازار گران باید دقیقا در یک لحظه انجام شود تا خطر تغییر ناگهانی قیمت‌ها، معامله‌ی ما را از بین نبرد.
• تسویه‌ی نهایی: در این مرحله، دارایی‌ها جابجا شده و سود حاصل از معامله، به حساب بانکی یا کیف پول دیجیتال (Wallet: نرم‌افزار یا سخت‌افزاری برای نگهداری امن رمزارزها) شما واریز می‌شود.

تاثیر حضور Arbitrageur بر بازار: چرا اقتصاد به آن‌ها نیاز دارد؟

شاید در نگاه اول به نظر برسد که آربیتراژورها فقط به دنبال کسب سود شخصی از بازار هستند و هیچ فایده‌ای برای دیگران ندارند. اما واقعیت این است که بازارهای مالی و دنیای رمزارزها، بدون حضور این افراد به محیطی پر از هرج‌ومرج و قیمت‌های غیرمنطقی تبدیل می‌شود. در حقیقت، اقتصاددان‌ها آربیتراژورها را به عنوان تنظیم‌کنندگان نامرئی بازار می‌شناسند. فعالیت مداوم آن‌ها دو فایده‌ی بسیار مهم برای کل سیستم اقتصادی و کاربران عادی به همراه دارد که در ادامه آن‌ها را بررسی می‌کنیم.

نقش حیاتی در کشف قیمت منصفانه (Price Discovery)

یکی از مهم‌ترین وظایف ناخواسته‌ی آربیتراژورها، کمک به فرآیندی به نام کشف قیمت (Price Discovery: فرآیندی که در آن تعامل مداوم خریداران و فروشندگان باعث مشخص شدن ارزش واقعی و منصفانه‌ی یک دارایی در بازار می‌شود) است.

برای درک این موضوع، دو بازار میوه را در دو سمت یک شهر تصور کنید. اگر در بازار اول، قیمت سیب بسیار ارزان و در بازار دوم بسیار گران باشد، خریداران دچار سردرگمی می‌شوند که قیمت واقعی سیب چقدر است. وقتی آربیتراژورها وارد عمل می‌شوند، سیب‌های ارزان را از بازار اول می‌خرند. این خرید زیاد باعث بالا رفتن تقاضا و در نتیجه، افزایش قیمت در بازار اول می‌شود. همزمان، آن‌ها سیب‌ها را به بازار دوم می‌برند و می‌فروشند. این عرضه‌ی زیاد باعث کاهش قیمت در بازار دوم می‌شود. نتیجه‌ی این کار چیست؟ پس از مدت کوتاهی، قیمت سیب در هر دو بازار به یک عدد منطقی و برابر می‌رسد.

در صرافی‌های رمزارز نیز دقیقا همین اتفاق می‌افتد. وقتی قیمت بیت‌کوین در یک صرافی دچار افت یا جهش غیرمنطقی می‌شود، آربیتراژورها با خریدهای و فروش‌های سریع خود، قیمت را به سطح جهانی برمی‌گردانند. این کار باعث می‌شود تا کاربران مبتدی، یک رمزارز را با قیمتی بسیار بالاتر از ارزش واقعی آن خریداری نکنند.

تنظیم بازار و کمک به افزایش نقدینگی (Liquidity) صرافی‌ها

دومین تاثیر بسیار مثبت آربیتراژورها، تزریق پول و حجم معامله به بازار است که به آن تامین نقدینگی (Liquidity: میزان راحتی، سرعت و دفعات خرید یا فروش یک دارایی در بازار، بدون اینکه قیمت آن تغییر شدیدی بکند) می‌گویند.

صرافی‌های دیجیتال برای اینکه به خوبی کار کنند، به کاربرانی نیاز دارند که مدام در حال خرید و فروش باشند. آربیتراژورها با انجام هزاران تراکنش در طول روز، نقش موتور محرک بازار را بازی می‌کنند. حضور پررنگ آن‌ها مزایای زیر را برای یک صرافی و کاربران آن به همراه دارد:

• انجام سریع‌تر معاملات: وقتی حجم معاملات بالا باشد، اگر شما به عنوان یک کاربر عادی بخواهید دارایی خود را بفروشید، بلافاصله خریداری برای آن پیدا می‌شود و نیازی نیست ساعت‌ها در صف انتظار بمانید.
• کاهش اختلاف قیمت خرید و فروش: در بازارهای پررونق، فاصله‌ی قیمتی بین پیشنهاد خریداران و فروشندگان عادی کاهش می‌یابد، در نتیجه معامله‌گران با هزینه‌های پنهان کمتری مواجه می‌شوند.
• جلوگیری از دستکاری بازار: وقتی یک صرافی نقدینگی بالایی داشته باشد، افراد سودجو نمی‌توانند با سرمایه‌ی محدود خود، قیمت‌ها را به صورت مصنوعی بالا و پایین کنند و باعث ضرر دیگران شوند.

به طور خلاصه، هر بار که یک آربیتراژور سودی به دست می‌آورد، در ازای آن به سلامت، امنیت و کارایی بازار کمک کرده است. بازار بدون حضور این افراد، مانند یک رودخانه‌ی راکد است، اما آربیتراژورها جریان آب را همیشه تازه و در حرکت نگه می‌دارند.

فناوری و تجهیزات: آربیتراژورهای مدرن از چه ابزارهایی کمک می‌گیرند؟

در گذشته‌های دور، آربیتراژورها ساعت‌ها به مانیتورها یا روزنامه‌های مالی خیره می‌شدند و با تلفن به کارگزاران خود دستور خرید و فروش می‌دادند. اما امروزه قوانین بازی کاملا تغییر کرده است. بازارهای مدرن به ویژه دنیای رمزارز، میدان نبرد ابرکامپیوترها و خطوط اینترنت پرسرعت هستند.

وقتی درباره‌ی تجهیزات یک آربیتراژور حرفه‌ای صحبت می‌کنیم، منظورمان یک لپ‌تاپ معمولی و اینترنت خانگی نیست؛ بلکه پای یک سیستم بسیار پیشرفته در میان است. برای موفقیت در این رقابت نفس‌گیر، آربیتراژورها روی دو بازوی فناوری حساب ویژه‌ای باز می‌کنند که در ادامه به زبان ساده آن‌ها را بررسی می‌کنیم.

نقش حیاتی معاملات با فرکانس بالا (HFT) در شکار فرصت‌های میلی‌ثانیه‌ای

اگر بخواهیم با چشم انسان اختلاف قیمت بین دو صرافی را پیدا کنیم و سپس دکمه‌ی خرید و فروش را فشار دهیم، احتمالا چند ثانیه زمان می‌برد. در بازار امروز، این چند ثانیه معادل یک عمر است! در اینجاست که تکنولوژی معاملات با فرکانس بالا (HFT: استفاده از برنامه‌های کامپیوتری قدرتمند برای اجرای تعداد بسیار زیادی معامله در کسری از ثانیه) وارد میدان می‌شود.

سیستم‌های اچ‌اف‌تی مانند شکارچیانی هستند که سرعت واکنش آن‌ها فراتر از درک انسان است. این سیستم‌ها به صورت مستقیم به سرورهای هسته‌ی معاملات صرافی‌ها متصل می‌شوند تا سریع‌ترین اطلاعات قیمتی را دریافت کنند. استفاده از این فناوری مزایای زیر را برای آربیتراژورها به همراه دارد:

• کشف زودهنگام فرصت‌ها: این سیستم‌ها می‌توانند میلیون‌ها داده‌ی قیمتی را در یک چشم بر هم زدن تحلیل کنند و اختلاف قیمت‌های بسیار کوچک را بیابند.
• اجرای برق‌آسا: پس از یافتن فرصت، سفارش‌های خرید و فروش در میلی‌ثانیه (هزارم ثانیه) یا حتی میکروثانیه (میلیونیوم ثانیه) به صرافی ارسال می‌شوند.
• رقابت بر سر سرعت: در این سطح از بازار، رقابت اصلی بر سر دانش مالی نیست، بلکه بر سر داشتن کابل‌های فیبر نوری کوتاه‌تر و سرورهای نزدیک‌تر به صرافی است تا اطلاعات، یک هزارم ثانیه زودتر به مقصد برسند.

اهمیت ربات‌های معامله‌گر (Trading Bots) و الگوریتم‌های هوشمند

حتی با داشتن سریع‌ترین شبکه‌ی اینترنت جهان، یک انسان نمی‌تواند بیست و چهار ساعت شبانه‌روز بیدار بماند و بازار را رصد کند. اینجاست که ربات‌های معامله‌گر (Trading Bots: نرم‌افزارهای برنامه‌نویسی‌شده‌ای که به صورت خودکار و بدون نیاز به دخالت انسان، معاملات را انجام می‌دهند) به عنوان دستیاران خستگی‌ناپذیر آربیتراژورها ظاهر می‌شوند.

این ربات‌ها بر پایه‌ی الگوریتم‌ها (Algorithm: مجموعه‌ای از دستورالعمل‌ها و فرمول‌های ریاضی که به کامپیوتر می‌گوید در چه شرایطی دقیقا چه کاری انجام دهد) کار می‌کنند. شما به عنوان یک آربیتراژور، قوانین خود را برای ربات تعریف می‌کنید. برای مثال به سیستم دستور می‌دهید که اگر اختلاف قیمت بیت‌کوین در صرافی اول و دوم بیشتر از بیست دلار شد و هزینه‌ی انتقال شبکه هم کمتر از پنج دلار بود، فورا عملیات خرید و فروش را اجرا کند. چرا ربات‌ها در استراتژی آربیتراژ بی‌نهایت مهم هستند؟

• فعالیت بدون توقف: بازارهای دیجیتال هیچ‌گاه بسته نمی‌شوند. ربات‌ها در تمام روزهای هفته و در تمام ساعات شبانه‌روز بیدارند و بازارها را اسکن می‌کنند تا هیچ فرصتی از دست نرود.
• محاسبات بی‌نقص هزینه‌ها: ربات‌ها در کسری از ثانیه تمام کارمزدهای پنهان، هزینه‌ی انتقال شبکه و افت قیمتی احتمالی را محاسبه می‌کنند. اگر سود معامله منطقی نباشد، ربات هرگز دکمه‌ی معامله را نمی‌زند.
• حذف احساسات انسانی: ترس از ضرر یا طمع برای سود بیشتر، آفت کار معامله‌گران است. ربات‌ها بدون هیچ‌گونه ترس، استرس یا هیجان، فقط و فقط دستورات منطقی و ریاضی از پیش تعیین شده را اجرا می‌کنند.

در واقع، یک آربیتراژور موفق امروزی، بیشتر از اینکه یک تحلیلگر اقتصادی باشد، مدیر ارکستری است که ربات‌ها و الگوریتم‌های هوشمند خود را رهبری می‌کند.

مدیریت ریسک: آیا کار آربیتراژورها کاملا بدون خطر (Risk-Free) است؟

بسیاری از افراد تازه‌کار تصور می‌کنند که آربیتراژ یک روش جادویی برای چاپ پول بدون هیچ‌گونه ریسکی است. این باور اشتباه معمولا به این دلیل شکل می‌گیرد که آربیتراژورها برخلاف تریدرهای روزانه، نیازی به پیش‌بینی آینده‌ی بازار ندارند. با این حال، در دنیای واقعی بازارهای مالی، سود بدون ریسک وجود ندارد. در واقع، ریسک‌های این روش از جنس تحلیل و پیش‌بینی قیمت فردا نیستند، بلکه از جنس زیرساخت، سرعت و هزینه‌های پنهان هستند. در این بخش، دو مورد از بزرگترین خطراتی که سرمایه‌ی آربیتراژورها را تهدید می‌کند، بررسی می‌کنیم.

خطر لغزش قیمت (Slippage) و تاخیر در تایید تراکنش‌های شبکه

یکی از اصلی‌ترین خطراتی که در کمین معامله‌گران نشسته است، پدیده‌ای به نام لغزش قیمت (Slippage: تفاوت بین قیمتی که روی صفحه‌ی نمایش می‌بینید و قیمتی که معامله‌ی شما در عمل و واقعیت با آن انجام می‌شود) است. در بازارهای پرنوسان، قیمت‌ها در کسری از ثانیه تغییر می‌کنند.

تصور کنید شما یک اختلاف قیمت جذاب پیدا کرده‌اید و دکمه‌ی خرید را می‌زنید. اما تا زمانی که دستور شما به سرور صرافی برسد و اجرا شود، قیمت تغییر می‌کند و شما دارایی را گران‌تر از چیزی که فکر می‌کردید می‌خرید. همین تغییر بسیار کوچک می‌تواند تمام سود شما را از بین ببرد و حتی باعث ضرر شود.

عامل خطرناک بعدی، تاخیر در شبکه‌ی بلاک‌چین است. فرض کنید رمزارزی را در صرافی اول خریده‌اید و حالا باید آن را به صرافی دوم منتقل کنید تا با قیمت بالاتر بفروشید. اگر شبکه‌ی آن رمزارز در آن ساعت شلوغ باشد، تایید تراکنش شما ممکن است از چند دقیقه تا چند ساعت طول بکشد. در این مدت زمان طولانی، به احتمال بسیار زیاد قیمت در صرافی دوم افت کرده و با صرافی اول برابر شده است؛ در نتیجه فرصت آربیتراژ کاملا از بین می‌رود و شما می‌مانید و دارایی‌هایی که روی دستتان مانده است.

تاثیر کارمزدها (Fees) بر حاشیه سود آربیتراژورها

کارمزدها قاتلان خاموش در دنیای آربیتراژ هستند. اختلاف قیمتی که روی مانیتور بین دو صرافی پیدا می‌کنید، سود خالص شما نیست. برای اینکه این سود به حساب شما بنشیند، باید از سدهای مختلفی که هر کدام هزینه‌ای دارند، عبور کنید. یک آربیتراژور باید به طور همزمان هزینه‌های زیر را در نظر بگیرد:

• کارمزد معاملات صرافی: هر بار که خریدی انجام می‌دهید یا دارایی خود را می‌فروشید، صرافی درصد مشخصی از مبلغ کل را به عنوان دستمزد خود کسر می‌کند.
• هزینه‌ی برداشت (Withdrawal Fee): زمانی که می‌خواهید رمزارز خود را از صرافی مبدا خارج کنید و به صرافی مقصد بفرستید، صرافی اول مبلغی را برای اجازه‌ی خروج دارایی از شما می‌گیرد.
• کارمزد شبکه‌ی بلاک‌چین (Network Fee): پردازش‌کنندگان شبکه برای اینکه تراکنش انتقال شما را تایید کنند، هزینه‌ای دریافت می‌کنند که در زمان شلوغی شبکه می‌تواند به شدت گران شود.

بیایید یک مثال ساده بزنیم تا این موضوع روشن‌تر شود. فرض کنید شما 100 دلار اختلاف قیمت پیدا کرده‌اید و خوشحال هستید. اما برای انجام این چرخه‌ی خرید، انتقال و فروش، صرافی اول 15 دلار برای کارمزد معامله و برداشت کم می‌کند، شبکه‌ی بلاک‌چین 30 دلار کارمزد انتقال می‌گیرد و صرافی دوم هم 10 دلار برای کارمزد فروش کسر می‌کند.

در این حالت، بیش از نیمی از حاشیه‌ی سود (Margin: تفاوت بین درآمد نهایی حاصل از یک معامله و تمام هزینه‌هایی که برای انجام آن پرداخت شده است) شما تنها صرف پرداخت کارمزدها شده است. به همین دلیل، سیستم‌های پیشرفته‌ی آربیتراژ همیشه قبل از ورود به یک معامله، تمام این هزینه‌ها را با دقت ریاضی محاسبه می‌کنند تا مطمئن شوند سود نهایی ارزش این فرآیند را دارد.

منابع:

365Financialanalyst

Bajajfinserv

Investopedia