تفاوت بیت کوین و اتریوم به زبان ساده: کدام یک برای شروع مناسب‌تر است؟

در این مقاله، ساختار، کاربردها و ریسک‌های این دو شبکه را به زبانی ساده بررسی می‌کنیم تا در نهایت بتوانید سبد سرمایه‌گذاری خود را بر اساس منطق و اهداف مالیتان بچینید.

آشنایی اولیه با دو غول بازار رمزارزها، بیت کوین و اتریوم

وقتی قدم در دنیای پرهیاهوی رمزارزها می‌گذارید، احتمالا اولین نام‌هایی که به گوشتان می‌خورد، بیت کوین و اتریوم است. این دو ارز دیجیتال، بیشترین سهم از سرمایه‌ی بازار را به خود اختصاص داده‌اند و مانند دو ستون اصلی، بنای این اقتصاد نوین را نگه داشته‌اند. برای اینکه بتوانید مسیر سرمایه‌گذاری خود را به درستی انتخاب کنید، در گام اول باید بدانید که این دو شبکه‌ی قدرتمند چه هستند و هر کدام با چه هدفی خلق شده‌اند.

بیت کوین پادشاه ارزهای دیجیتال و طلای نسل جدید

بیت کوین اولین ارز دیجیتال موفق دنیا است که در سال 2009 متولد شد. هدف اصلی از ساخت بیت کوین، ایجاد یک سیستم مالی غیرمتمرکز (سیستمی که هیچ شخص، شرکت، بانک یا دولتی آن را کنترل نمی‌کند و کاملا مستقل است) بود تا مردم بتوانند بدون نیاز به واسطه‌ها، برای یکدیگر پول ارسال کنند.

شاید بپرسید چرا به بیت کوین لقب طلای دیجیتال را داده‌اند؟ طلا در دنیای واقعی ارزشمند است چون کمیاب است، استخراج آن زحمت زیادی دارد و در طول زمان ارزش خود را حفظ می‌کند. بیت کوین هم دقیقا همین ویژگی‌ها را در دنیای دیجیتال دارد. تعداد کل بیت کوین‌هایی که تا به حال وجود خواهد داشت، به 21 میلیون عدد محدود شده است. این عرضه‌ی محدود باعث می‌شود که بیت کوین در برابر تورم و چاپ بی‌رویه‌ی پول مقاوم باشد.

به طور خلاصه، مهم‌ترین کاربردها و ویژگی‌های شبکه‌ی بیت کوین عبارتند از:

• انتقال مستقیم سرمایه: شما می‌توانید دارایی خود را مستقیما و بدون نیاز به تایید هیچ بانکی، در هر ساعت از شبانه‌روز به هر نقطه‌ای از جهان بفرستید.
• حفظ ارزش پول در بلندمدت: به دلیل محدودیت در تولید، بسیاری از سرمایه‌گذاران از بیت کوین به عنوان سپری برای حفظ ارزش پس‌اندازهای خود در برابر تورم استفاده می‌کنند.
• امنیت بسیار بالا: شبکه‌ی بیت کوین توسط هزاران کامپیوتر در سراسر جهان ایمن و تایید می‌شود و نفوذ به آن تقریبا غیرممکن است.

اتریوم کامپیوتر جهانی و بستر برنامه‌های غیرمتمرکز

اگر بیت کوین را معادل یک گاوصندوق امن و طلای دیجیتال در نظر بگیریم، اتریوم را باید شبیه به یک سیستم‌عامل جهانی (مانند سیستم‌عامل اندروید یا ویندوز) بدانیم؛ با این تفاوت مهم که متعلق به هیچ شرکتی نیست. اتریوم در سال 2015 با این ایده‌ی جذاب به وجود آمد که تکنولوژی بلاک چین (دفتر کل دیجیتال و توزیع‌شده که اطلاعات به صورت شفاف و امن در آن ثبت می‌شود) فقط برای جابه‌جایی پول نیست و می‌توان کارهای بسیار بزرگ‌تری با آن انجام داد.

اتریوم مفهومی انقلابی به نام قرارداد هوشمند (کدهای برنامه‌نویسی که شرایط یک توافق را به صورت خودکار و بدون نیاز به واسطه اجرا می‌کنند) را به دنیا معرفی کرد. برای مثال، تصور کنید می‌خواهید خانه‌ای را اجاره کنید. در حالت عادی به یک بنگاه معاملات نیاز دارید تا قرارداد را تنظیم کند، اما با قرارداد هوشمند اتریوم، به محض اینکه شما مبلغ توافق‌شده را واریز کنید، کلید دیجیتال یا دسترسی‌های لازم به صورت خودکار به شما منتقل می‌شود و هیچ نیازی به شخص سوم یا پرداخت کمیسیون نیست.

ویژگی‌های برجسته‌ی شبکه‌ی اتریوم شامل موارد زیر است:

• بستر ساخت نرم‌افزار: برنامه‌نویسان می‌توانند اپلیکیشن‌های مالی، بازی‌ها و شبکه‌های اجتماعی خود را روی این پلتفرم بسازند، به طوری که هیچ شرکت یا دولتی نتواند آن‌ها را سانسور یا متوقف کند.
• ارز دیجیتال اتر: شبکه‌ی اتریوم برای فعالیت خود به سوخت نیاز دارد. این سوخت، همان ارز دیجیتال اختصاصی این شبکه است که با نام اتر شناخته می‌شود و ما در بازار خرید و فروش اتریوم می‌کنیم.
• پایه‌گذار دنیای جدید اقتصاد: اتریوم زیرساخت اصلی بسیاری از نوآوری‌های مدرن مانند آثار هنری دیجیتال و سیستم‌های وام‌دهی بدون دخالت بانک است.

تفاوت بنیادین بیت کوین و اتریوم در چیست؟

برای درک تفاوت‌های این دو شبکه، باید به ریشه‌ی آن‌ها برگردیم. تصور کنید در حال مقایسه‌ی یک ماشین حساب بسیار پیشرفته و یک گوشی هوشمند هستید. ماشین حساب برای انجام یک کار مشخص (محاسبات دقیق) طراحی شده و آن کار را به بی‌نقص‌ترین شکل ممکن انجام می‌دهد. اما گوشی هوشمند بستر و محیطی است که می‌توانید هزاران برنامه‌ی مختلف را روی آن نصب کنید. در دنیای رمزارزها، بیت کوین همان ماشین حساب قدرتمند و اتریوم همان گوشی هوشمند است. هر دو از تکنولوژی بلاکچین استفاده می‌کنند، اما مسیر و هدف نهایی آن‌ها کاملا از یکدیگر متمایز است.

فلسفه پیدایش بیت کوین ایجاد پول الکترونیک بدون واسطه بانکی

بیت کوین در سال ۲۰۰۸ و درست در زمان بحران مالی بزرگ جهان معرفی شد. خالق ناشناس آن با نام مستعار ساتوشی ناکاموتو، یک هدف بسیار روشن و مشخص داشت: ساخت یک سیستم پولی همتا به همتا (Peer-to-Peer یا ارتباط و انتقال مستقیم بین دو نفر بدون نیاز به هیچ گونه واسطه یا نهاد مرکزی).

تا پیش از ظهور شبکه‌ی بیت کوین، ما برای انتقال ارزش و پول در بستر اینترنت، همیشه به یک نهاد مورد اعتماد مانند بانک‌ها یا شبکه‌های پرداخت جهانی نیاز داشتیم. این واسطه‌ها برای خدمات خود کارمزد می‌گرفتند، تراکنش‌ها را نظارت می‌کردند و در صورت نیاز می‌توانستند حساب اشخاص را مسدود یا تراکنشی را لغو کنند.

فلسفه‌ی اصلی پیدایش بیت کوین، بازگرداندن قدرت کنترل پول به دست خود مردم بود. این شبکه طراحی شد تا به عنوان یک جایگزین مستقل، امن و بدون مرز برای سیستم بانکی سنتی عمل کند. مهم‌ترین دستاوردهای این فلسفه عبارتند از:

• تراکنش‌های بدون سانسور: در شبکه‌ی بیت کوین، هیچ دولت یا بانکی نمی‌تواند مانع از ارسال یا دریافت پول توسط شما شود.
• استقلال مالی: شما بانکدار خودتان هستید و دارایی شما در کیف پولتان به طور کامل تحت کنترل شخص شماست.
• شفافیت همگانی: تمام تراکنش‌ها در یک دفتر کل عمومی ثبت می‌شوند و تاریخچه‌ی انتقال هر سکه برای همه قابل بررسی است، در حالی که هویت افراد پنهان می‌ماند.

هدف خلق اتریوم ایجاد اینترنت غیرمتمرکز و حذف شرکت‌های واسط

چند سال بعد از موفقیت بیت کوین، یک برنامه‌نویس جوان به نام ویتالیک بوترین به این نتیجه رسید که تکنولوژی بلاکچین پتانسیل‌های بسیار بیشتری از یک سیستم پرداخت ساده دارد. ایده‌ی او این بود که اگر می‌توانیم پول را بدون واسطه منتقل کنیم، چرا نتوانیم قراردادها، بازی‌ها و نرم‌افزارها را هم بدون دخالت شرکت‌ها اجرا کنیم؟

هدف اتریوم، تبدیل شدن به یک کامپیوتر جهانی و پایه‌گذاری نسل جدیدی از اینترنت است؛ اینترنتی که در آن برای انجام کارها نیازی به اعتماد کردن به شرکت‌های غول‌پیکر فناوری نیست. اتریوم این کار را با فراهم کردن بستر ساخت برنامه‌های غیرمتمرکز (DApps یا اپلیکیشن‌هایی که روی شبکه‌ی بلاکچین اجرا می‌شوند و هیچ سرور مرکزی یا مالک واحدی ندارند) انجام می‌دهد.

برای روشن‌تر شدن موضوع، شبکه‌های اجتماعی یا فروشگاه‌های اپلیکیشن فعلی را در نظر بگیرید. در این پلتفرم‌ها، شرکت مالک می‌تواند حساب کاربری شما را حذف کند، برنامه‌ی شما را از فروشگاه پاک کند یا اطلاعات شما را بفروشد. اما یک برنامه‌ی غیرمتمرکز که بر بستر اتریوم ساخته شده باشد، متعلق به هیچ شرکتی نیست. قوانین آن توسط کدهای برنامه‌نویسی تغییرناپذیر اجرا می‌شود و هیچ‌کس نمی‌تواند آن را به سلیقه‌ی خود دستکاری کند.

به طور خلاصه، اهداف بنیادین شبکه‌ی اتریوم شامل موارد زیر است:

• حذف انحصار شرکت‌ها: ایجاد بستری آزاد برای توسعه‌دهندگان تا برنامه‌ها و ایده‌های خود را بدون ترس از تحریم یا سانسور منتشر کنند.
• اجرای خودکار توافق‌ها: فراهم کردن زیرساختی امن برای قراردادهایی که پس از ایجاد، به صورت خودکار و بدون نیاز به دخالت انسان یا قانون‌گذار اجرا می‌شوند.
• خلق سرویس‌های مالی جدید: ساخت بستری برای صرافی‌های مستقل، سیستم‌های وام‌دهی و بیمه که تمام مراحل آن‌ها بدون دخالت نهادهای سنتی انجام می‌شود.

مقایسه فنی و ساختاری دو بلاکچین (به زبان ساده)

حالا که با اهداف کلی این دو شبکه آشنا شدیم، وقت آن است که کاپوت این دو ماشین را بالا بزنیم و نگاهی به موتور آن‌ها بیندازیم. در این بخش می‌بینیم که چرا بیت کوین شبیه به یک گاوصندوق فوق‌امنیتی است و اتریوم شبیه به یک کارخانه‌ی عظیم و پرسر و صدا عمل می‌کند.

مکانیسم تایید تراکنش‌ها تفاوت اثبات کار (PoW) و اثبات سهام (PoS)

در سیستم‌های بانکی، کارمند بانک مسئول تایید تراکنش‌های شماست. اما در دنیای رمزارزها که بانکی وجود ندارد، شبکه‌ها باید روشی برای تایید درستی تراکنش‌ها داشته باشند تا کسی نتواند پول تقلبی خرج کند. بیت کوین و اتریوم در این زمینه دو مسیر کاملا متفاوت را انتخاب کرده‌اند:

• شبکه‌ی بیت کوین از روش اثبات کار (مکانیسمی که در آن دستگاه‌های کامپیوتری قدرتمند با مصرف برق، معادلات ریاضی را برای تایید تراکنش‌ها حل می‌کنند) استفاده می‌کند. در این روش که به آن ماینینگ یا استخراج هم می‌گویند، هزاران دستگاه در سراسر دنیا با هم رقابت می‌کنند. امنیت این روش بی‌نظیر است، اما مصرف انرژی بسیار بالایی دارد.
• شبکه‌ی اتریوم در ابتدا مشابه بیت کوین بود، اما اخیرا به سیستم اثبات سهام (روشی که در آن افراد به جای مصرف برق، مقداری از ارز خود را در شبکه قفل یا سپرده‌گذاری (استیکینگ ارز دیجیتال) می‌کنند تا حق تایید تراکنش‌ها را به دست آورند) مهاجرت کرده است. در این سیستم، مصرف انرژی بیش از 99 درصد کاهش یافته است و امنیت شبکه توسط سرمایه‌ی افراد تامین می‌شود، نه با دستگاه‌های پرمصرف استخراج.

زبان برنامه‌نویسی و قابلیت اجرای قرارداد هوشمند

همان‌طور که پیش‌تر اشاره کردیم، این دو شبکه برای کارهای متفاوتی ساخته شده‌اند و این تفاوت به وضوح در زبان برنامه‌نویسی آن‌ها دیده می‌شود.

• زبان برنامه‌نویسی بیت کوین عمدا بسیار ساده و محدود طراحی شده است. ساتوشی ناکاموتو این کار را کرد تا شبکه در برابر هک شدن بی‌نهایت مقاوم باشد. یک قفل ساده اما بسیار محکم را در نظر بگیرید؛ از آنجا که پیچیدگی خاصی ندارد، پیدا کردن نقطه‌ی ضعف در آن تقریبا غیر ممکن است. این سادگی باعث می‌شود شبکه‌ی بیت کوین بستر مناسبی برای ساخت برنامه‌های پیچیده نباشد.
• در مقابل، شبکه‌ی اتریوم از زبانی به نام سالیدیتی استفاده می‌کند. این زبان انعطاف‌پذیری فوق‌العاده‌ای دارد و به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهد قراردادهای هوشمند (کدهای برنامه‌نویسی که شرایط یک قرارداد را به صورت خودکار و بدون نیاز به واسطه اجرا می‌کنند) را روی آن پیاده‌سازی کنند. این یعنی شما می‌توانید هر برنامه‌ی مالی، بازی یا فروشگاهی را روی اتریوم بسازید. البته این انعطاف‌پذیری یک هزینه‌ی پنهان هم دارد؛ کدهای پیچیده‌تر، احتمال وجود باگ‌ها و خطاهای نرم‌افزاری را بیشتر می‌کنند.

سرعت تایید تراکنش‌ها و چالش مقیاس‌پذیری در هر دو شبکه

یکی از چالش‌های بزرگ در دنیای بلاکچین، مسئله‌ی مقیاس‌ پذیری (توانایی شبکه برای پردازش تعداد زیادی تراکنش در یک زمان کوتاه بدون افت کیفیت یا توقف سیستم) است. اگر بخواهیم این شبکه‌ها را جایگزین ویزا کارت یا مسترکارت کنیم، باید سرعت بالایی داشته باشند.

• سرعت در بیت کوین: این شبکه معمولا می‌تواند حدود 7 تراکنش را در هر ثانیه پردازش کند. این سرعت برای یک سیستم پرداخت جهانی بسیار کند است، اما اولویت اصلی بیت کوین همیشه بالاترین سطح امنیت بوده است، نه سرعت.
• سرعت در اتریوم: شبکه‌ی اتریوم در حالت عادی حدود 15 تا 30 تراکنش در ثانیه را پردازش می‌کند. با توجه به اینکه هزاران برنامه‌ی مختلف روی اتریوم در حال کار هستند، این سرعت باعث ایجاد ترافیک سنگین می‌شود. اتریوم به شدت در حال توسعه‌ی راه‌حل‌های جانبی است تا بتواند این سرعت را در آینده به هزاران تراکنش در ثانیه برساند.

مقایسه هزینه‌ها بررسی کارمزد شبکه (Gas Fee) در بیت کوین و اتریوم

برای اینکه تراکنش شما در این شبکه‌ها ثبت شود، باید هزینه‌ای پرداخت کنید تا انگیزه‌ای برای تایید کنندگان شبکه ایجاد شود. این بخش یکی از دغدغه‌های اصلی کاربران است.

• کارمزد در شبکه‌ی بیت کوین بر اساس شلوغی شبکه و حجم اطلاعات تراکنش شما محاسبه می‌شود. اگر شبکه خلوت باشد، با مبلغ بسیار کمی می‌توانید میلیون‌ها دلار را جابه‌جا کنید.
• اما در شبکه‌ی اتریوم، داستان کمی متفاوت است. در این شبکه به کارمزدها گس فی (هزینه‌ی سوخت شبکه که برای انجام هر کاری، از انتقال ساده تا اجرای برنامه‌های پیچیده، باید پرداخت شود) می‌گویند. وقتی ترافیک شبکه بالا می‌رود و همه می‌خواهند به طور همزمان از برنامه‌های اتریوم استفاده کنند، گس فی به شدت گران می‌شود. گاهی اوقات برای یک تراکنش کوچک 50 دلاری، مجبور می‌شوید 20 دلار کارمزد پرداخت کنید! این موضوع یکی از نقاط ضعف فعلی اتریوم به شمار می‌رود.

سیاست پولی و محدودیت عرضه 21 میلیون بیت کوین در برابر مکانیزم توکن‌سوزی اتریوم

سیاست پولی تعیین می‌کند که چه مقدار از یک ارز در بازار وجود خواهد داشت و این موضوع تاثیر مستقیمی روی قیمت و ارزش سرمایه‌ی شما دارد. تفاوت این دو ارز در این بخش بسیار جذاب است:

• سیاست ضد تورمی بیت کوین: کدنویسی شبکه‌ی بیت کوین به گونه‌ای است که در نهایت فقط 21 میلیون عدد از این ارز استخراج خواهد شد و حتی یک عدد هم بیشتر تولید نمی‌شود. این عرضه‌ی محدود و مشخص، دلیل اصلی شباهت آن به طلا است. با افزایش تقاضا در گذر زمان، چون تعداد بیت کوین‌ها ثابت است، انتظار می‌رود ارزش آن افزایش یابد.
• سیاست پویای اتریوم: شبکه‌ی اتریوم سقف تولید مشخصی ندارد، اما مکانیزمی به نام توکن‌ سوزی (از بین بردن دائمی بخشی از ارزهای در گردش برای کاهش عرضه و کمک به حفظ یا افزایش ارزش آن) را اجرا می‌کند. در این شبکه، بخشی از کارمزدی که کاربران پرداخت می‌کنند، برای همیشه سوزانده و از گردش خارج می‌شود. اگر استفاده از شبکه‌ی اتریوم بسیار زیاد باشد، تعداد اترهای سوزانده شده از اترهای تولید شده بیشتر می‌شود و این ارز کمیاب‌تر می‌گردد. در واقع اتریوم یک اقتصاد منعطف دارد که بر اساس میزان استفاده از شبکه تنظیم می‌شود.

کاربردهای عملی بیت کوین در مقابل اتریوم

تا اینجا متوجه شدیم که موتور محرکه‌ی این دو شبکه با هم تفاوت دارد. اما این تفاوت‌های فنی در دنیای واقعی چه معنایی دارند؟ برای اینکه بهتر متوجه شویم، بیایید کاربردهای عملی هر کدام را در زندگی روزمره‌ی خود بررسی کنیم. در این بخش می‌بینیم که چگونه بیت کوین نقش یک پناهگاه امن مالی را بازی می‌کند و در مقابل، اتریوم شبیه به یک شهر دیجیتال پرجنب‌وجوش است که هر روز سرویس‌های جدیدی در آن ساخته می‌شود.

کاربردهای اصلی بیت کوین ذخیره ارزش در برابر تورم و انتقال امن سرمایه

همان‌طور که پیش‌تر اشاره کردیم، بیت کوین برای پول بودن طراحی شده است، اما نه پولی که هر روز برای خرید یک فنجان قهوه خرج کنید. به دلیل امنیت بسیار بالا و کارمزدهایی که گاهی در زمان شلوغی شبکه افزایش می‌یابند، بیت کوین بیشتر به عنوان یک دارایی برای سرمایه‌گذاری بلندمدت استفاده می‌شود.

کاربردهای اصلی بیت کوین را می‌توان در دو دسته‌ی زیر خلاصه کرد:

• ذخیره‌ی ارزش در برابر تورم: در دنیای اقتصاد سنتی، دولت‌ها می‌توانند با چاپ پول، ارزش دارایی‌های شما را کاهش دهند که به این پدیده تورم می‌گویند. اما شبکه‌ی بیت کوین به گونه‌ای برنامه‌ریزی شده است که هرگز بیشتر از 21 میلیون عدد از آن تولید نخواهد شد. این محدودیت در عرضه، بیت کوین را به یک دارایی ضد تورم تبدیل کرده است که افراد برای حفظ ارزش سرمایه‌ی خود در گذر زمان روی آن حساب باز کرده و اقدام به خرید بیت کوین می‌کنند.
• انتقال پول بدون مرز: فرض کنید می‌خواهید مبلغ زیادی پول را برای یکی از اعضای خانواده‌ی خود در کشور دیگری بفرستید. در سیستم بانکی سنتی، این کار روزها زمان می‌برد و شامل پر کردن فرم‌های طولانی، پاسخ به سوالات مختلف و پرداخت کارمزدهای سنگین به صرافی‌ها و بانک‌های واسط است. اما با بیت کوین، این انتقال سرمایه تنها در عرض چند دقیقه، بدون هیچ محدودیت جغرافیایی و به صورت کاملا امن از گوشی شما به گوشی شخص گیرنده انجام می‌شود.

دنیای گسترده اتریوم امور مالی غیرمتمرکز (DeFi)، توکن‌های غیرمثلی (NFT) و بازی‌های بلاکچینی

در حالی که تمرکز بیت کوین روی حفظ و انتقال پول است، شبکه‌ی اتریوم با استفاده از قراردادهای هوشمند، دروازه‌ی ورود به یک دنیای کاملا جدید را باز کرده است. اتریوم به برنامه‌نویسان اجازه می‌دهد تا کسب‌وکارهایی دیجیتالی بسازند که بدون نیاز به مدیر، کارمند یا شرکت مرکزی فعالیت می‌کنند.

مهم‌ترین کاربردهای عملی که بر بستر شبکه‌ی اتریوم شکل گرفته‌اند عبارتند از:

• امور مالی غیر متمرکز یا دیفای (DeFi): دیفای مخفف عبارتی است که به سیستم‌های مالی بدون واسطه اشاره دارد. در پلتفرم‌های دیفای که روی اتریوم ساخته شده‌اند، شما می‌توانید بدون نیاز به مراجعه به بانک، ارائه‌ی ضامن یا کاغذبازی‌های اداری، دارایی خود را قرض بدهید و سود دریافت کنید، یا حتی با وثیقه گذاشتن رمزارزهای خود، وام بگیرید. همه چیز توسط کدهای برنامه‌نویسی و به صورت شبانه‌روزی و کاملا خودکار مدیریت می‌شود.
• توکن‌های غیرمثلی یا ان‌اف‌تی (NFT): ان‌اف‌تی‌ها اسناد مالکیت دیجیتالی هستند که ثابت می‌کنند شما صاحب بی‌چون‌وجرای یک دارایی خاص در فضای اینترنت هستید. این دارایی می‌تواند یک نقاشی دیجیتال، یک قطعه موسیقی یا حتی یک زمین در دنیای مجازی باشد. اتریوم اصلی‌ترین و بزرگ‌ترین بستر برای خرید، فروش و ساخت این دارایی‌های منحصربه‌فرد هنری و کلکسیونی است.
• بازی‌های بلاکچینی: در بازی‌های کامپیوتری سنتی، تمام آیتم‌هایی که با زحمت به دست می‌آورید متعلق به شرکت سازنده‌ی بازی است و اگر حساب کاربری شما به هر دلیلی بسته شود، همه چیز از بین می‌رود. اما در بازی‌های ساخته شده روی شبکه‌ی اتریوم، شمشیرها، لباس‌ها و زمین‌هایی که به دست می‌آورید، در قالب همان توکن‌های غیر مثلی کاملا متعلق به شخص شما هستند. شما حتی می‌توانید این آیتم‌ها را در بازار آزاد به بازیکنان دیگر بفروشید و از بازی کردن خود پول واقعی به دست آورید.

جدول جامع مقایسه بیت کوین و اتریوم در یک نگاه

تا به اینجای کار، با مفاهیم پایه‌ای و تفاوت‌های بنیادین این دو شبکه‌ی قدرتمند آشنا شدیم. برای اینکه تمام این اطلاعات به خوبی در ذهن شما ثبت شود و بتوانید در زمان تصمیم‌گیری یک مرجع سریع داشته باشید، تمام نکات کلیدی را در یک جدول ساده خلاصه‌سازی کرده‌ایم.

این جدول به شما کمک می‌کند تا در یک نگاه متوجه شوید که چرا بیت کوین بیشتر شبیه به یک ذخیره‌ی ارزش امن عمل می‌کند و اتریوم مانند یک کارخانه‌ی تولید تکنولوژی است. فراموش نکنید که برای شروع سرمایه‌گذاری، نیازی نیست حتما یکی را بر دیگری ترجیح دهید؛ بسیاری از سرمایه‌گذاران حرفه‌ای، ترکیبی از هر دو ارز را در سبد دارایی خود نگهداری می‌کنند و به راحتی می‌توانند هر دو را از طریق پلتفرم‌های امن داخلی مانند صرافی کیف پول من تهیه و مدیریت کنند.

ویژگی اصلی	شبکه‌ی بیت کوین (Bitcoin)	شبکه‌ی اتریوم (Ethereum)
سال راه‌اندازی	۲۰۰۹ میلادی	۲۰۱۵ میلادی
خالق یا بنیان‌گذار	شخص یا گروه ناشناس با نام ساتوشی ناکاموتو	برنامه‌نویس جوانی به نام ویتالیک بوترین به همراه تیم توسعه
هدف و کاربرد اصلی	ایجاد سیستم پول الکترونیک بدون واسطه و ذخیره‌ی ارزش در بلندمدت	ایجاد یک کامپیوتر جهانی برای اجرای برنامه‌های غیرمتمرکز و قراردادهای هوشمند
نماد ارز در بازار	BTC	ETH (اتر)
مکانیسم تایید تراکنش‌ها	اثبات کار (استفاده از دستگاه‌های استخراج و مصرف بالای انرژی)	اثبات سهام (سپرده‌گذاری دارایی توسط کاربران و مصرف انرژی بسیار پایین)
محدودیت عرضه (تعداد کل)	محدود به ۲۱ میلیون سکه (خاصیت ضد تورمی مشابه طلا)	بدون سقف ثابت، اما دارای مکانیزم توکن‌سوزی (سوزاندن کارمزدها برای کنترل تورم)
سرعت پردازش تراکنش‌ها	نسبتا پایین (حدود ۷ تراکنش در ثانیه)	متوسط و در حال توسعه (حدود ۱۵ تا ۳۰ تراکنش در ثانیه در حالت عادی)
بستر ساخت و توسعه	محدود و با تمرکز بر حداکثر امنیت (مناسب برای انتقال دارایی)	بسیار انعطاف‌پذیر (مناسب برای ساخت سیستم‌های مالی بدون واسطه و بازی‌های بلاکچینی)

چشم‌انداز سرمایه‌گذاری بیت کوین بخریم یا اتریوم؟

رسیدیم به مهم‌ترین سوالی که ذهن هر سرمایه‌گذار تازه‌واردی را به خود درگیر می‌کند؛ بالاخره کدام یک از این دو ارز برای خرید مناسب‌تر است؟ پاسخ به این سوال، مستقیما به اهداف مالی و میزان تحمل ریسک شما بستگی دارد. ما نمی‌توانیم یک نسخه‌ی یکسان برای همه بپیچیم، اما می‌توانیم با بررسی دقیق مزایا و معایب هر کدام، به شما کمک کنیم تا تصمیمی آگاهانه بگیرید. بیایید با دیدگاه یک سرمایه‌گذار به این دو دارایی نگاه کنیم.

بررسی ریسک و بازده در سرمایه‌گذاری روی بیت کوین (دارایی کم‌نوسان‌تر)

خرید بیت کوین شباهت زیادی به خرید شمش طلا برای پس‌انداز و نگهداری بلندمدت دارد. بیت کوین به عنوان اولین و بزرگترین ارز دیجیتال دنیا، جایگاه خود را به عنوان یک ذخیره‌ی ارزش امن تثبیت کرده است و سرمایه‌گذاران بزرگ نهادی و شرکت‌ها به آن اعتماد زیادی دارند.

در بازارهای مالی مفهومی به نام نوسان قیمتی (تغییرات شدید و سریع قیمت یک دارایی در یک بازه‌ی زمانی کوتاه) وجود دارد. اگرچه کل بازار رمزارزها به طور ذاتی پرنوسان است، اما بیت کوین در مقایسه با سایر ارزها، نوسانات بسیار کمتری دارد. این پایداری نسبی به این معناست که در زمان ریزش و ترس در بازار، سرمایه‌ی شما در بیت کوین افت کمتری را تجربه می‌کند و از امنیت بیشتری برخوردار است.

البته این امنیت بالاتر، به معنای سودهای نجومی در کوتاه‌مدت نیست. از آنجا که حجم پول بسیار عظیمی در شبکه‌ی بیت کوین قرار دارد، احتمال اینکه قیمت آن در مدت کوتاهی چند ده برابر شود، بسیار کم است. به زبان ساده، بیت کوین یک انتخاب کم‌ریسک‌تر برای کسانی است که به دنبال حفظ ارزش پول خود در برابر تورم و کسب سود معقول و پایدار در بلندمدت هستند.

بررسی پتانسیل رشد و ریسک‌های شبکه اتریوم (تکنولوژی‌محور و پرنوسان‌تر)

اگر بیت کوین مثل طلا باشد، سرمایه‌گذاری در شبکه‌ی اتریوم شبیه به خرید سهام یک شرکت تکنولوژی بسیار موفق و در حال رشد است. ارزش اتریوم صرفا به خاطر کمیاب بودن آن نیست، بلکه به طور مستقیم به میزان استفاده از شبکه‌ی آن بستگی دارد. هرچه برنامه‌های مالی و بازی‌های بیشتری روی این بستر ساخته شوند، تقاضا برای خرید ارز آن افزایش می‌یابد.

اتریوم دارای ارزش بازار (کل پولی که توسط سرمایه‌گذاران وارد یک ارز شده و از ضرب قیمت فعلی در تعداد سکه‌های موجود به دست می‌آید) کمتری نسبت به بیت کوین است. این موضوع باعث می‌شود که اتریوم پتانسیل رشد بالاتری داشته باشد و در دوره‌های رونق بازار، سودهای درصدی بیشتری نسبت به بیت کوین نصیب شما کند. اما باید بدانید که این پتانسیل رشد بالا، همواره با ریسک بیشتری هم همراه است.

در دوره‌های موسوم به بازار خرسی (شرایطی که در آن قیمت دارایی‌ها در یک روند نزولی قرار می‌گیرند و ترس و ناامیدی در بازار حاکم است)، معمولا افت قیمت اتریوم شدیدتر از بیت کوین است. همچنین شبکه‌ی اتریوم همواره در حال به‌روزرسانی است و رقبای قدرتمندی دارد که در تلاش برای گرفتن جایگاه آن هستند. بنابراین، سرمایه‌گذاری روی اتریوم نیازمند پذیرش نوسانات بالاتر و صبوری بیشتر است.

استراتژی سبد سرمایه‌گذاری (پورتفو) چگونه هر دو ارز را در کنار هم داشته باشیم؟

یک قانون طلایی در بازارهای مالی وجود دارد که می‌گوید هرگز همه‌ی تخم‌مرغ‌های خود را در یک سبد نچینید. شما به هیچ وجه مجبور نیستید بین این دو غول بازار فقط یکی را انتخاب کنید و دیگری را کنار بگذارید. بهترین و حرفه‌ای‌ترین رویکرد، ساخت یک پورتفو (سبدی از دارایی‌های مختلف که برای مدیریت و کاهش ریسک، با درصدهای مشخص در کنار هم نگهداری می‌شوند) است.

با تقسیم سرمایه‌ی خود بین این دو ارز، می‌توانید از امنیت و ثبات بیت کوین و همچنین پتانسیل رشد بالای اتریوم به صورت همزمان بهره‌مند شوید. این ترکیب، تعادل بسیار خوبی در سرمایه‌گذاری شما ایجاد می‌کند. برای مثال، یک سرمایه‌گذار محتاط ممکن است 70 درصد از سرمایه‌ی اختصاص داده شده به رمزارزها را به بیت کوین و 30 درصد را به اتریوم اختصاص دهد، در حالی که یک فرد ریسک‌پذیرتر ممکن است این نسبت را 50-50 در نظر بگیرد.

برای اجرای این استراتژی و ساخت سبد سرمایه‌گذاری خود در ایران، مهم‌ترین قدم انتخاب یک بستر امن است. شما می‌توانید به راحتی و با استفاده از ریال، نسبت‌های دلخواه خود از بیت کوین و اتریوم را در پلتفرم‌های معتبر داخلی مانند صرافی کیف پول من خریداری کنید. استفاده از یک صرافی امن ایرانی به شما کمک می‌کند تا بدون نگرانی از تحریم‌های بین‌المللی یا خطر مسدود شدن حساب کاربری، دارایی‌های خود را یکجا مدیریت کنید و با خیالی آسوده، فقط روی آینده‌ی سرمایه‌گذاری خود تمرکز داشته باشید.

جمع‌بندی نهایی و نتیجه‌گیری

به پایان این سفر در دنیای شگفت‌انگیز رمزارزها رسیدیم. همان‌طور که در طول این مقاله با هم بررسی کردیم، بیت کوین و اتریوم با وجود اینکه هر دو بر پایه‌ی تکنولوژی بلاکچین بنا شده‌اند، اما رسالت و هدف کاملا متفاوتی دارند. مقایسه‌ی این دو شبکه‌ی بزرگ، دقیقا مانند مقایسه‌ی یک گاوصندوق فوق‌امنیتی برای نگهداری طلا، با یک شهر هوشمند و در حال توسعه است. هر کدام ارزش‌ها و کاربردهای خاص خود را دارند و نمی‌توان یکی را به طور مطلق برتر از دیگری دانست.

برای اینکه یک تصویر نهایی و روشن در ذهن شما شکل بگیرد، بیایید مهم‌ترین نکات این مسیر آموزشی را با هم مرور کنیم:

• جایگاه بیت کوین: این ارز با عرضه‌ی محدود و امنیت بی‌نظیر خود، طلای نسل جدید است. هدف اصلی آن حفظ ارزش سرمایه‌ی شما در برابر تورم و ایجاد یک سیستم پولی مستقل از بانک‌ها است.
• جایگاه اتریوم: این پلتفرم، یک سیستم‌عامل جهانی برای آینده‌ی اینترنت است. اتریوم به برنامه‌نویسان اجازه می‌دهد تا با استفاده از قراردادهای هوشمند، سیستم‌های مالی جدید، بازی‌ها و آثار هنری دیجیتال را بدون هیچ واسطه‌ای خلق کنند.
• دیدگاه سرمایه‌گذاری: بیت کوین پناهگاه امن‌تری برای پس‌اندازهای بلندمدت است، در حالی که اتریوم یک دارایی تکنولوژی‌محور با پتانسیل رشد و البته نوسانات بیشتر به شمار می‌رود.

در نهایت، راز موفقیت در بازارهای مالی، دوری از تعصب و مدیریت منطقی دارایی است. نیازی نیست خود را به انتخاب فقط یکی از این دو محدود کنید. بهترین رویکرد این است که با تشکیل یک پورتفولیو (سبدی متنوع از دارایی‌های مختلف برای کاهش ریسک و ایجاد تعادل در سرمایه‌گذاری) ترکیبی از هر دو ارز را نگهداری کنید. با این روش، شما هم خیالتان از بابت پایداری بخش اصلی سرمایه‌ی خود راحت است و هم در سودآوری پروژه‌های نوین شبکه‌ی اتریوم شریک خواهید بود.

منابع:

Investopedia

Coinbase

ETrade