لیدو دائو چیست؟ بررسی پلتفرم استیکینگ نقدشونده اتریوم و ارز LDO به زبان ساده

تصور کنید اتریوم‌های ارزشمندتان را برای دریافت سود سالانه در یک شبکه قفل کرده‌اید. ناگهان بازار دچار نوسان شدیدی می‌شود یا فرصت سرمایه‌گذاری بی‌نظیری در یک پلتفرم دیفای دیگر پیش می‌آید. در این شرایط، سرمایه شما کاملا از دسترس خارج است و تنها کاری که می‌توانید انجام دهید، تماشای از دست رفتن فرصت‌های طلایی یا افت ارزش دارایی‌تان در روزهای قرمز بازار است. در این مقاله، قرار است بررسی کنیم که لیدو دائو چگونه با معرفی مفهوم «لیکویید استیکینگ» این بن‌بست را می‌شکند. قدم‌به‌قدم با نحوه عملکرد پلتفرم، کاربرد دقیق توکن‌های LDO و stETH و همچنین چالش‌های امنیتی آن آشنا می‌شویم تا بتوانید با دیدی روشن‌تر، مسیر سرمایه‌گذاری خود را مدیریت کنید.

پلتفرم لیدو دائو (Lido DAO) و ساختار کلی آن

دنیای رمزارزها پر از پروژه‌های خلاقانه است، اما لیدو دائو یکی از آن پروژه‌هایی است که با یک ایده‌ی هوشمندانه، مشکل بزرگی را برای سرمایه‌گذاران حل کرده است. برای درک بهتر این پروژه، ابتدا باید با ساختار و هدف اصلی آن آشنا شویم.

پلتفرم لیدو دائو چیست و چه هدفی دارد؟

لیدو دائو یک پلتفرم نرم‌افزاری در دنیای رمزارزها است که به شما اجازه می‌دهد از دارایی‌های دیجیتال خود سود کسب کنید، بدون اینکه دسترسی به آن‌ها را از دست بدهید. کلمه‌ی دائو در زبان انگلیسی مخفف DAO (سازمان خودگردان غیرمتمرکز، یعنی سازمانی که مدیرعامل یا شرکت مرکزی ندارد و توسط مجموعه‌ای از کاربران و کدهای برنامه‌نویسی اداره می‌شود) است.
هدف اصلی شبکه‌ی لیدو، ساده‌سازی و بهبود فرآیندی به نام استیکینگ (Staking یا قفل کردن دارایی‌های دیجیتال در یک شبکه برای کمک به امنیت آن و دریافت پاداش) است. در حالت عادی، وقتی شما ارزهای خود را استیک می‌کنید، سرمایه‌ی شما قفل می‌شود و دیگر نمی‌توانید آن را خرید و فروش کنید یا به جای دیگری انتقال دهید. این شرایط دقیقا شبیه به زمانی است که پول خود را در یک سپرده‌ی بلندمدت بانکی می‌گذارید و بانک به شما اجازه نمی‌دهد تا پایان قرارداد به پولتان دست بزنید.
پلتفرم لیدو دائو این مشکل را با روشی به نام لیکویید استیکینگ (Liquid Staking یا استیکینگ شناور و نقدپذیر) حل کرده است. هدف لیدو این است که شما بتوانید ارزهای خود را استیک کنید و سود بگیرید، اما در همان لحظه یک ارز جایگزین یا به اصطلاح یک رسید دیجیتال از لیدو دریافت کنید. با این رسید، شما می‌توانید به راحتی در بازارهای دیگر فعالیت کنید و سرمایه‌ی خود را همیشه در گردش نگه دارید.

تاریخچه پیدایش و معرفی بنیان‌گذاران لیدو

داستان پیدایش لیدو به دسامبر سال ۲۰۲۰ برمی‌گردد. در آن زمان، شبکه‌ی اتریوم در حال آماده شدن برای یک تغییر بزرگ بود و قصد داشت به جای استفاده از دستگاه‌های استخراج پرمصرف، به سمت سیستم اثبات سهام (Proof of Stake یا سیستمی که در آن کاربران با قفل کردن سرمایه‌ی خود به جای استفاده از ماینرها تراکنش‌ها را تایید می‌کنند) حرکت کند. اما یک مشکل بزرگ وجود داشت، برای مشارکت مستقیم در تامین امنیت اتریوم و دریافت پاداش، هر کاربر باید دقیقا ۳۲ واحد اتریوم را قفل می‌کرد. این مبلغ برای بسیاری از افراد عادی بسیار گران بود و از طرفی، این سرمایه‌ی بزرگ باید برای مدت‌ها قفل و از دسترس خارج می‌ماند.
در اینجا بود که گروهی از توسعه‌دهندگان خلاق به نام‌های کنستانتین لوماشوک و واسیلی شاپووالوف وارد میدان شدند. آن‌ها با همراهی چند متخصص دیگر، پروژه‌ی لیدو را پایه‌گذاری کردند تا این محدودیت‌های سخت‌گیرانه را از بین ببرند. ایده‌ی آن‌ها به قدری کاربردی بود که به سرعت توانستند حمایت مالی بزرگ‌ترین شرکت‌های سرمایه‌گذاری کریپتو را به دست آورند و لیدو را به یک پلتفرم قدرتمند و معتبر تبدیل کنند.

جایگاه لیدو در اکوسیستم اتریوم و امور مالی غیرمتمرکز (DeFi)

امروزه لیدو دائو صرفا یک پروژه‌ی معمولی نیست، بلکه یکی از ستون‌های اصلی دیفای (DeFi مخفف امور مالی غیرمتمرکز، یعنی سیستم‌هایی که خدمات مالی مثل وام‌دهی و سپرده‌گذاری را بدون نیاز به بانک‌ها و واسطه‌ها ارائه می‌دهند) محسوب می‌شود. جایگاه لیدو در شبکه‌ی اتریوم به قدری مهم است که بخش بسیار بزرگی از تمام اتریوم‌های استیک شده در جهان، از طریق این پلتفرم مدیریت می‌شود. دلایل اصلی این جایگاه قدرتمند و محبوبیت بی‌نظیر لیدو را می‌توان در موارد زیر خلاصه کرد:

• کاهش سد ورود برای کاربران عادی: لیدو به افراد اجازه می‌دهد حتی با کسری از یک اتریوم در فرآیند استیکینگ شرکت کنند و دیگر نیازی به داشتن ۳۲ اتریوم کامل نیست.
• آزادسازی سرمایه‌های قفل شده: همان‌طور که گفتیم، توکن‌های رسیدی که لیدو به کاربران می‌دهد، مانند پول نقد در دنیای دیفای قابل استفاده هستند. شما می‌توانید این توکن‌ها را در پلتفرم‌های دیگر وثیقه بگذارید یا با آن‌ها معامله کنید تا سود مضاعف به دست آورید.
• کمک به امنیت و پویایی شبکه‌ی اتریوم: با آسان‌تر شدن فرآیند استیکینگ، افراد بیشتری تمایل پیدا می‌کنند تا سرمایه‌ی خود را وارد شبکه کنند. این مشارکت عمومی، باعث افزایش امنیت کلی شبکه‌ی اتریوم می‌شود.

در واقع، لیدو دائو مانند یک پل ارتباطی عمل می‌کند که دو دنیای پردرآمد استیکینگ و دیفای را به هم متصل کرده و به کاربران عادی اجازه می‌دهد مانند یک سرمایه‌گذار حرفه‌ای از دارایی خود بهینه‌ترین استفاده را ببرند.

مفهوم لیکویید استیکینگ در لیدو چگونه کار می‌کند؟

برای درک بهتر شبکه‌ی لیدو، ابتدا باید با قلب تپنده‌ی آن یعنی لیکویید استیکینگ (Liquid Staking یا استیکینگ شناور که در آن به ازای دارایی قفل شده، یک ارز جایگزین و قابل معامله دریافت می‌کنید) آشنا شویم. در روش‌های قدیمی، سرمایه‌گذاران مجبور بودند بین دریافت سود ثابت و دسترسی به سرمایه‌ی خود یکی را انتخاب کنند. اما لیدو دائو با معرفی این مفهوم، به کاربران اجازه داد تا هر دو مزیت را هم‌زمان در اختیار داشته باشند.

تفاوت استیکینگ سنتی با لیکویید استیکینگ

در استیکینگ سنتی، شما دارایی‌های خود را در یک شبکه‌ی بلاک‌چینی قفل می‌کنید تا به امنیت آن کمک کنید و در ازای آن پاداش بگیرید. مشکل اینجا است که در این مدت، شما هیچ دسترسی به ارزهای خود ندارید و نقدینگی (Liquidity یا توانایی تبدیل سریع یک دارایی به پول نقد بدون افت قیمت) شما به صفر می‌رسد. به عنوان مثال در شبکه‌ی اتریوم، شما باید حداقل ۳۲ واحد اتر را برای مدت طولانی قفل کنید و تا زمان پایان دوره‌ی قرارداد، نمی‌توانید آن‌ها را بفروشید یا جابجا کنید.
اما در لیکویید استیکینگ، پلتفرم لیدو دائو این محدودیت‌ها را از بین برده است. شما می‌توانید هر مقدار اتریومی که دارید (حتی مقادیر بسیار کم) را در لیدو استیک کنید. در این روش، سرمایه‌ی شما قفل می‌شود، اما لیدو بلافاصله معادل دارایی شما، یک توکن جایگزین به شما می‌دهد که کاملا نقدشونده و قابل استفاده است. برای درک بهتر، در جدول زیر تفاوت‌های کلیدی این دو روش را مقایسه کرده‌ایم:

ویژگی	استیکینگ سنتی	لیکویید استیکینگ (پلتفرم لیدو)
حداقل سرمایه‌ی مورد نیاز	بسیار بالا (معمولا ۳۲ اتریوم)	بدون محدودیت (حتی کسری از یک اتریوم)
دسترسی به سرمایه	قفل می‌شود و غیرقابل دسترس است	دریافت توکن جایگزین و دسترسی کامل
نقدشوندگی دارایی	بسیار پایین	بسیار بالا
امکان کسب سود مضاعف	ندارد (فقط سود استیکینگ شبکه‌ی اصلی)	دارد (استفاده از توکن جایگزین در سایر پلتفرم‌ها)

مکانیزم عملکرد لیدو برای آزادسازی نقدینگی کاربران

شاید بپرسید لیدو دقیقا چگونه این کار را انجام می‌دهد؟ فرآیند کار بسیار ساده و هوشمندانه است و توسط قرارداد هوشمند (Smart Contract یا کدهای برنامه‌نویسی که به صورت خودکار و بدون نیاز به واسطه‌ی انسانی یا شرکتی اجرا می‌شوند) مدیریت می‌شود. تصور کنید به یک رستوران لوکس می‌روید و پالتوی گران‌قیمت خود را به بخش امانات می‌سپارید. مسئول امانات به شما یک رسید کاغذی می‌دهد. پالتوی شما آنجا قفل شده است، اما آن رسید نشان می‌دهد که شما مالک پالتو هستید. حالا فرض کنید این رسید آن‌قدر معتبر باشد که بتوانید با آن در مغازه‌های دیگر خرید کنید یا آن را به عنوان ضمانت به شخص دیگری بدهید!

در لیدو دائو نیز دقیقا همین اتفاق می‌افتد:

• شما اتریوم‌های خود را به پلتفرم لیدو می‌سپارید.
• قراردادهای هوشمند لیدو، اتریوم‌های شما را تجمیع کرده و برای کمک به شبکه‌ی اصلی قفل می‌کنند.
• لیدو بلافاصله ارزی به نام stETH را به عنوان رسید دیجیتال به کیف پول شما واریز می‌کند. توکن stETH دقیقا ارزشی برابر با اتریوم شما دارد و نشان‌دهنده‌ی مالکیت شما بر اتریوم‌های قفل شده است.

انعطاف‌پذیری در سرمایه‌گذاری و حذف محدودیت‌های قفل شدن سرمایه

بزرگ‌ترین دستاورد لیدو برای سرمایه‌گذاران، ایجاد انعطاف‌پذیری بی‌نظیر است. وقتی شما توکن جایگزین یا همان رسید دیجیتال خود را دریافت می‌کنید، دیگر نیازی نیست فقط منفعلانه منتظر دریافت سود استیکینگ بمانید. این توکن‌های جایگزین به شما اجازه می‌دهند تا وارد دنیای ییلد فارمینگ (Yield Farming یا کسب سود مضاعف از طریق سپرده‌گذاری و وثیقه‌گذاری مجدد دارایی‌ها در پلتفرم‌های مالی دیگر) شوید. شما می‌توانید رسید دیجیتال خود را در صرافی‌ها بفروشید، آن را به عنوان وثیقه برای دریافت وام در سایر پلتفرم‌های مالی استفاده کنید، یا در استخرهای نقدینگی قرار دهید تا سود بیشتری به دست آورید. در تمام این مدت، اتریوم‌های اصلی شما در شبکه‌ی لیدو در حال تولید سود اولیه‌ی خود هستند. این یعنی حذف کامل محدودیت‌های قفل شدن سرمایه و باز شدن درهای جدیدی از درآمدزایی پویا برای تمام کاربران.

آشنایی با توکن‌های شبکه لیدو دائو

وقتی کاربران تازه‌کار وارد دنیای لیدو می‌شوند، معمولا با دیدن دو ارز مختلف دچار سردرگمی می‌شوند. پلتفرم لیدو دارای دو توکن کاملا متفاوت با نام‌های LDO و stETH است که هر کدام وظیفه‌ی خاصی را بر عهده دارند. برای اینکه مثل یک حرفه‌ای در این شبکه فعالیت کنید، بیایید این دو ارز را به زبان ساده بررسی کنیم.

ارز دیجیتال LDO چیست و چه کاربردی در شبکه دارد؟

ارز دیجیتال LDO در واقع توکن حاکمیتی (Governance Token یا ارزی که به صاحب آن حق رای و مشارکت در تصمیم‌های مهم شبکه را می‌دهد) پلتفرم لیدو دائو است. برای درک بهتر، یک شرکت سهامی بزرگ را تصور کنید. وقتی شما سهام این شرکت را می‌خرید، به یکی از مالکان یا تصمیم‌گیرندگان آن تبدیل می‌شوید. در دنیای رمزارزها نیز، داشتن توکن LDO دقیقا چنین حسی دارد. کسانی که این ارز را در کیف پول خود دارند، می‌توانند در رای‌گیری‌های مهم شبکه‌ی لیدو شرکت کنند. برخی از کاربردهای اصلی این توکن شامل موارد زیر است:

• تعیین میزان کارمزدها: هولدرهای LDO تصمیم می‌گیرند که پلتفرم چقدر کارمزد از کاربران دریافت کند.
• انتخاب اعتبارسنج‌ها: این افراد رای می‌دهند که کدام سرورها یا گره‌ها وظیفه‌ی تامین امنیت شبکه‌ی اتریوم را بر عهده بگیرند.
• به‌روزرسانی‌های شبکه: هرگونه تغییر در کدهای برنامه‌نویسی یا افزودن ویژگی‌های جدید، به تایید دارندگان LDO نیاز دارد.

بنابراین، LDO بیشتر برای کسانی جذاب است که می‌خواهند روی آینده‌ی پلتفرم لیدو سرمایه‌گذاری کنند یا در مدیریت آن نقش داشته باشند.

توکن stETH چیست و چگونه تولید می‌شود؟

برخلاف ارز قبلی که برای مدیریت شبکه بود، توکن stETH مستقیما با سرمایه‌ی شما در ارتباط است. نماد stETH مخفف عبارت Staked Ether یا اتریوم استیک شده است. این توکن همان رسید دیجیتالی است که در بخش قبل درباره‌ی آن صحبت کردیم. زمانی که شما اتریوم‌های خود را به قرارداد هوشمند لیدو واریز می‌کنید تا سود دریافت کنید، شبکه به صورت خودکار فرآیند مینت (Mint یا فرآیند تولید و صدور یک ارز دیجیتال جدید در شبکه‌ی بلاک‌چین) را انجام می‌دهد. به ازای هر یک واحد اتریومی که وارد لیدو می‌کنید، دقیقا یک واحد stETH تولید شده و به کیف پول شما فرستاده می‌شود.
این توکن دارای یک ویژگی بسیار جالب است. موجودی stETH در کیف پول شما ثابت نمی‌ماند؛ بلکه هر روز با توجه به سودی که شبکه‌ی اتریوم تولید می‌کند، مقدار آن کمی افزایش می‌یابد. یعنی شما با نگاه کردن به کیف پولتان، می‌توانید سود روزانه‌ی خود را به صورت زنده مشاهده کنید و نیازی به انجام کار اضافه‌ای برای دریافت پاداش‌ها ندارید.

بررسی تفاوت‌های کلیدی و کاربردهای LDO در برابر stETH

حالا که با هر دو ارز آشنا شدیم، بهتر است آن‌ها را در کنار هم قرار دهیم تا هیچ ابهامی باقی نماند. بزرگ‌ترین تفاوت این است که LDO قیمت مستقل خود را دارد و با توجه به عرضه و تقاضا در بازار نوسان می‌کند، اما توکن stETH دارای همبستگی قیمت (Peg یا گره خوردن و برابر بودن ارزش یک دارایی با دارایی دیگر) با اتریوم است؛ یعنی قیمت آن همیشه باید برابر با قیمت یک اتریوم واقعی باشد. در جدول زیر، تفاوت‌های کلیدی این دو توکن را برای مرور سریع‌تر آورده‌ایم:

ویژگی	ارز دیجیتال LDO	توکن stETH
ماهیت و نوع توکن	توکن مدیریتی و حاکمیتی	توکن رسیدی و نمایانگر دارایی قفل شده
هدف اصلی	مدیریت پلتفرم و رای‌دهی	آزادسازی نقدینگی و کسب سود روزانه
قیمت و ارزش	مستقل است و در بازار تعیین می‌شود	همواره برابر با قیمت یک اتریوم (ETH) است
نحوه‌ی به دست آوردن	خرید از صرافی‌های ارز دیجیتال	استیک کردن اتریوم در لیدو (یا خرید از صرافی)
مناسب برای	سرمایه‌گذارانی که به آینده‌ی لیدو باور دارند	کاربرانی که به دنبال دریافت سود استیکینگ هستند

با این توضیحات، اکنون به خوبی می‌دانید که اگر قصد مشارکت در مدیریت لیدو و سرمایه‌گذاری روی خود این پلتفرم را دارید باید به سراغ LDO بروید، اما اگر می‌خواهید اتریوم‌های خود را سودآور کنید و هم‌زمان به آن‌ها دسترسی داشته باشید، stETH ابزار اصلی کار شما در این مسیر خواهد بود.

اقتصاد توکنی یا توکنومیکس ارز LDO

یکی از مهم‌ترین بخش‌های هر پروژه‌ی ارز دیجیتال، بررسی توکنومیکس (Tokenomics یا اقتصاد توکنی، دانشی است که نحوه‌ی تولید، توزیع و کاربرد یک ارز دیجیتال را بررسی می‌کند) آن است. وقتی می‌خواهید روی یک ارز سرمایه‌گذاری کنید، باید بدانید که چه مقدار از آن ارز وجود دارد و چگونه بین افراد مختلف پخش شده است. اقتصاد توکنی ارز LDO بسیار شفاف و ساختاریافته طراحی شده است تا پایداری شبکه‌ی لیدو را در بلندمدت تضمین کند.

عرضه کل و نحوه توزیع توکن‌های LDO

برای درک بهتر این بخش، یک پیتزای بزرگ را تصور کنید که قرار است بین افراد مختلفی که در پختن آن نقش داشته‌اند، تقسیم شود. در شبکه‌ی لیدو، کل این پیتزا برابر با یک میلیارد واحد توکن LDO است. این یعنی عرضه‌ی کل (Total Supply یا حداکثر تعداد توکن‌هایی که برای یک ارز دیجیتال تولید می‌شود) این ارز روی عدد یک میلیارد ثابت است و قرار نیست توکن جدیدی به صورت بی‌رویه چاپ و به بازار عرضه شود. این یک میلیارد توکن با دقت و بر اساس یک برنامه‌ریزی مشخص به شکل زیر توزیع شده است:

• خزانه‌ی دائو: بخش بسیار بزرگی از توکن‌ها (بیش از ۳۶ درصد) در خزانه‌ی مرکزی پلتفرم نگهداری می‌شود. این دارایی‌ها برای پاداش‌دهی، توسعه‌ی پلتفرم و تامین هزینه‌های آینده‌ی شبکه استفاده می‌شوند.
• سرمایه‌گذاران اولیه: بخشی از توکن‌ها به افراد و شرکت‌هایی اختصاص یافته است که در روزهای اولیه‌ی شکل‌گیری لیدو، روی آن سرمایه‌گذاری کردند و به رشد آن کمک کردند.
• توسعه‌دهندگان و بنیان‌گذاران: تیم اصلی برنامه‌نویسان و سازندگان شبکه‌ی لیدو نیز سهم مشخصی از این توکن‌ها را به عنوان پاداش زحمات خود دریافت کرده‌اند.

نکته‌ی مهم و اطمینان‌بخش این است که توکن‌های تیم سازنده و سرمایه‌گذاران اولیه، دارای دوره‌ی وستینگ (Vesting یا دوره‌ی قفل شدن زمان‌دار دارایی‌ها) هستند. یعنی آن‌ها نمی‌توانند تمام توکن‌های خود را به یکباره در بازار بفروشند؛ بلکه این توکن‌ها به مرور زمان و در طول چند سال آزاد می‌شوند تا از سقوط ناگهانی قیمت جلوگیری شود و سرمایه‌ی کاربران عادی به خطر نیفتد.

مکانیزم حاکمیت غیرمتمرکز (DAO) و نقش هولدرها در تصمیم‌گیری‌ها

همان‌طور که پیش‌تر اشاره کردیم، لیدو یک پلتفرم خودگردان و غیرمتمرکز است. اما این ساختار در عمل چگونه کار می‌کند؟ فرض کنید لیدو یک شرکت تعاونی است و توکن‌های LDO همان برگه‌های سهام این شرکت هستند. هر کسی که این توکن‌ها را خریداری کند و در کیف پول خود نگه دارد، به عنوان یک هولدر (Holder یا نگهدارنده‌ی بلندمدت یک دارایی) شناخته می‌شود و به نسبت دارایی خود، حق رای به دست می‌آورد.
مکانیزم حاکمیت غیرمتمرکز به این معنا است که هیچ مدیرعامل یا شرکت متمرکزی نمی‌تواند به تنهایی برای آینده‌ی شبکه‌ی لیدو تصمیم بگیرد. در عوض، هر تغییری باید به صورت یک پیشنهاد در انجمن مطرح شود و سپس دارندگان ارز LDO به آن رای بدهند. میزان قدرت رای هر شخص، دقیقا با تعداد توکن‌های LDO که در اختیار دارد برابر است. یعنی کسی که صد توکن دارد، قدرت رای او ده برابر بیشتر از کسی است که ده توکن دارد. هولدرهای ارز LDO معمولا درباره‌ی این موضوعات حیاتی تصمیم‌گیری می‌کنند:

• تغییر در میزان کارمزدهایی که از کاربران پلتفرم دریافت می‌شود.
• نحوه‌ی خرج کردن بودجه‌ی موجود در خزانه‌ی دائو برای توسعه یا همکاری با سایر پروژه‌ها.
• انتخاب و تایید سرورهای جدید برای اضافه شدن به شبکه‌ی اعتبارسنجی لیدو.

این سیستم شفاف و دموکراتیک باعث می‌شود تا کنترل پلتفرم همیشه در دست خود کاربران و جامعه‌ی لیدو باقی بماند و تصمیماتی گرفته شود که به نفع رشد و پیشرفت کل شبکه باشد.

پلتفرم‌های همکار اکوسیستم Lido DAO

دنیای دیفای را مانند یک شهر بزرگ و پررونق مالی تصور کنید. در این شهر، هیچ بانک یا موسسه‌ای به تنهایی نمی‌تواند تمام نیازهای مشتریان را برطرف کند. شبکه‌ی لیدو نیز از این قاعده مستثنی نیست و به جای اینکه یک جزیره‌ی دورافتاده باشد، با بزرگ‌ترین پروژه‌های این شهر ارتباط برقرار کرده است. این همکاری‌ها باعث می‌شوند تا توکن stETH کاربردهای بسیار جذابی پیدا کند و سودآوری شما به حداکثر برسد. در ادامه، مهم‌ترین پلتفرم‌های همکار لیدو را بررسی می‌کنیم.

نقش استخر نقدینگی Curve و نحوه استفاده از آن برای کاربران لیدو

یکی از مهم‌ترین همکاران لیدو، پلتفرمی به نام کرو (Curve) است. کرو در واقع یک صرافی غیرمتمرکز است که تمرکز اصلی آن روی استخرهای نقدینگی (Liquidity Pool: یک صندوق یا محفظه‌ی دیجیتال که کاربران سرمایه‌ی خود را در آن جمع می‌کنند تا معامله‌گران بتوانند به راحتی ارزهای خود را خرید و فروش کنند و در ازای این کار، به تامین‌کنندگان سرمایه کارمزد پرداخت می‌شود) قرار دارد.
اما این پلتفرم چه فایده‌ای برای کاربران لیدو دارد؟ همان‌طور که می‌دانید، قیمت توکن stETH همیشه باید با قیمت اتریوم برابر باشد. صرافی کرو دقیقا برای معامله‌ی ارزهایی ساخته شده است که قیمت برابر دارند. شما به عنوان یک کاربر هوشمند، می‌توانید توکن‌های stETH خود را به استخر نقدینگی کرو وارد کنید. با این کار، دو اتفاق عالی برای سرمایه‌ی شما می‌افتد:

• اول اینکه همچنان سود استیکینگ اتریوم را از شبکه‌ی لیدو دریافت می‌کنید.
• دوم اینکه از صرافی کرو نیز، سهمی از کارمزد معاملات کاربران به عنوان پاداش به حساب شما واریز می‌شود.

به زبان ساده، شما با استفاده از این همکاری، پول خود را در دو جای مختلف به کار گرفته‌اید و دو سود مجزا دریافت می‌کنید.

همکاری لیدو با پلتفرم MakerDAO و گسترش کاربردهای دیفای

پروژه‌ی میکر دائو (MakerDAO) یکی دیگر از غول‌های دنیای دیفای است که مانند یک بانک غیرمتمرکز عمل می‌کند. در این پلتفرم، کاربران می‌توانند با قرار دادن وثیقه (Collateral: یک دارایی باارزش که برای تضمین بازپرداخت وام، نزد وام‌دهنده گرو گذاشته می‌شود)، یک ارز دیجیتال با قیمت ثابت به نام DAI وام بگیرند.
همکاری لیدو با میکر دائو، یک فرصت طلایی برای سرمایه‌گذاران ایجاد کرده است. به لطف این همکاری، پلتفرم میکر دائو توکن stETH را به عنوان یک وثیقه‌ی معتبر و رسمی قبول می‌کند. شما می‌توانید مسیر زیر را طی کنید:

• اتریوم خود را در شبکه‌ی لیدو استیک کنید و توکن stETH بگیرید.
• توکن stETH خود را به عنوان وثیقه در پلتفرم میکر دائو قفل کنید.
• در ازای وثیقه‌ی خود، ارز ثابت DAI وام بگیرید.
• با ارز DAI که دریافت کرده‌اید، به خریدهای روزمره بپردازید یا ارزهای دیجیتال دیگری بخرید، در حالی که اتریوم اولیه‌ی شما در حال رشد و سودآوری است.

سایر ادغام‌ها و همکاری‌های استراتژیک در اکوسیستم

همکاری‌های شبکه‌ی لیدو فقط به کرو و میکر دائو محدود نمی‌شود. تیم توسعه‌دهنده‌ی لیدو دائو با سرعت بالایی در حال ادغام (Integration: اتصال و برقراری ارتباط فنی بین دو پلتفرم مختلف تا بتوانند خدمات یکدیگر را پوشش دهند) با دیگر پروژه‌های معتبر است. برخی از مهم‌ترین این پلتفرم‌ها عبارتند از:

• پلتفرم آوه (Aave): یکی از بزرگ‌ترین شبکه‌های وام‌دهی که به شما اجازه می‌دهد توکن stETH خود را قرض بدهید و سود بگیرید.
• صرافی سوشی سواپ (SushiSwap): صرافی معروف سوشی سواپ که امکان معامله‌ی سریع و آسان stETH با سایر ارزهای دیجیتال را فراهم می‌کند.

این شبکه‌ی گسترده از همکاران، باعث شده است تا توکن stETH به استانداردی پذیرفته‌شده در تمام دنیای اتریوم تبدیل شود. وقتی شما سرمایه‌ی خود را وارد لیدو می‌کنید، در واقع کلید ورود به یک شهربازی بزرگ از خدمات مالی را به دست می‌آورید که در آن دست شما برای انتخاب استراتژی‌های مختلف سودآوری کاملا باز است.

بررسی مزایا، معایب و امنیت لیدو دائو

هر پلتفرم مالی و سرمایه‌گذاری در دنیای رمزارزها در کنار ویژگی‌های مثبت و جذاب خود، با چالش‌ها و ریسک‌هایی نیز همراه است. پلتفرم لیدو دائو نیز از این قاعده مستثنی نیست. برای اینکه بتوانید با چشمانی باز و تصمیمی آگاهانه وارد این عرصه شوید، لازم است هم‌زمان به مزیت‌های رقابتی، هزینه‌ها، امنیت و ساختار غیرمتمرکز این پروژه نگاهی دقیق بیندازیم.

مزیت‌های رقابتی لیدو نسبت به سایر پلتفرم‌های استیکینگ

لیدو توانسته است در مدت زمان کوتاهی به یکی از محبوب‌ترین پلتفرم‌های استیکینگ تبدیل شود. این موفقیت اتفاقی نیست و دلایل روشنی دارد. برخی از مهم‌ترین مزیت‌های رقابتی لیدو عبارتند از:

• حذف مانع ۳۲ اتریومی: کاربران می‌توانند حتی با مقدار کمی اتریوم وارد فرآیند استیکینگ شوند و از پاداش‌ها بی‌نصیب نمانند.
• نقدشوندگی بالا با توکن stETH: برخلاف استیکینگ سنتی که سرمایه‌ی شما قفل می‌شود، دریافت توکن جایگزین به شما اجازه می‌دهد در هر لحظه دارایی خود را بفروشید یا در سایر پلتفرم‌های دیفای به کار بگیرید.
• اکوسیستم گسترده و همکاران قدرتمند: پشتیبانی از stETH در پلتفرم‌های بزرگی مانند کرو و آوه، ارزش افزوده‌ی زیادی برای کاربران ایجاد می‌کند.

معایب، هزینه‌های جانبی و چالش‌های کارمزد در شبکه

با وجود تمام مزایا، لیدو خالی از اشکال نیست و کاربران باید به برخی هزینه‌ها و محدودیت‌ها توجه داشته باشند:

• کارمزد خدمات لیدو: پلتفرم لیدو حدود ۱۰ درصد از کل پاداش استیکینگ به دست آمده را به عنوان کارمزد برمی‌دارد. این مبلغ بین اپراتورهای شبکه و خزانه‌ی دائو برای توسعه‌ی پلتفرم تقسیم می‌شود.
• کارمزدهای شبکه‌ی اتریوم: (Gas Fee یا هزینه‌ی تراکنش که برای انجام هر عملیات در شبکه‌ی اتریوم به اعتبارسنج‌ها پرداخت می‌شود) از آنجا که لیدو روی شبکه‌ی اتریوم فعالیت می‌کند، انجام تراکنش‌های واریز یا برداشت ممکن است نیازمند پرداخت کارمزدهای بالایی باشد.
• خطر از دست رفتن برابری قیمت: (Depeg یا حالتی که ارزش توکن رسید از دارایی اصلی خود یعنی اتریوم کمتر یا بیشتر می‌شود) در شرایط بحرانی بازار، ممکن است توکن stETH در صرافی‌ها با قیمتی کمی پایین‌تر از اتریوم معامله شود.

بررسی امنیت پلتفرم لیدو و خطرات مرتبط با قراردادهای هوشمند

امنیت یکی از حیاتی‌ترین موضوعات در دنیای مالی دیجیتال است. لیدو از قراردادهای هوشمند پیشرفته‌ای استفاده می‌کند و کدهای آن توسط معتبرترین شرکت‌های امنیت سایبری بازبینی شده‌اند. با این حال، هیچ پلتفرمی در دنیای کریپتو صددرصد بدون ریسک نیست. اصلی‌ترین خطرات امنیتی شامل موارد زیر است:

• ریسک قراردادهای هوشمند: اگر در کدهای برنامه‌نویسی لیدو باگ یا حفره‌ی امنیتی پنهانی وجود داشته باشد، ممکن است هکرها از آن سوءاستفاده کنند.
• خطر اسلشینگ: (Slashing یا جریمه شدن اعتبارسنج‌ها به دلیل قطعی اینترنت، قطعی سرور یا خطاهای فنی که باعث می‌شود بخشی از سرمایه‌ی استیک شده کسر شود) البته لیدو با پخش کردن اتریوم‌ها بین ده‌ها اپراتور مختلف، این ریسک را تا حد زیادی کاهش داده است.

آیا لیدو دائو واقعا غیرمتمرکز است؟ (بررسی ریسک‌های تمرکزگرایی)

یکی از بحث‌های مهم درباره‌ی لیدو، میزان غیرمتمرکز بودن آن است. در روزهای اولیه‌ی راه‌اندازی، اپراتورهای گره (Node Operator یا اشخاص و شرکت‌هایی که سرورها و سخت‌افزارهای لازم برای تایید تراکنش‌ها را مدیریت می‌کنند) توسط خود تیم لیدو انتخاب می‌شدند و این موضوع انتقادهایی را به همراه داشت.
علاوه بر این، حجم عظیمی از اتریوم‌های استیک‌شده در جهان توسط لیدو مدیریت می‌شود. این موضوع یک ریسک تمرکزگرایی (Concentration Risk یا خطری که در آن تجمع بیش از حد قدرت یا سرمایه در یک نقطه، امنیت کل شبکه را تهدید می‌کند) ایجاد می‌کند؛ چرا که اگر لیدو دچار مشکل شود، ممکن است کل شبکه‌ی اتریوم تحت تاثیر قرار بگیرد. البته توسعه‌دهندگان لیدو با افزودن اپراتورهای مستقل جدید و تلاش برای افزایش غیرمتمرکزسازی، به مرور در حال حل این چالش هستند تا پلتفرم امن‌تر و مردمی‌تری بسازند.

نحوه استیک کردن اتریوم در Lido Finance

شروع کار با لیدو بسیار ساده‌تر از چیزی است که تصور می‌کنید. برای اینکه بتوانید اتریوم‌های خود را در این پلتفرم استیک کنید و سود روزانه بگیرید، نیازی به دانش فنی پیچیده‌ای ندارید. فقط کافی است مراحل زیر را به ترتیب دنبال کنید:

• ابتدا به یک کیف پول وب۳ (Web3 Wallet: کیف پول دیجیتالی که قابلیت اتصال مستقیم به سایت‌ها و برنامه‌های غیرمتمرکز را دارد) نیاز دارید. باید مقداری اتریوم در این کیف پول داشته باشید تا هم مبلغ اصلی برای استیک کردن و هم هزینه‌ی کارمزد تراکنش‌ها تامین شود.
• به وب‌سایت رسمی پلتفرم لیدو فایننس مراجعه کنید. همیشه آدرس سایت را با دقت بررسی کنید تا گرفتار سایت‌های جعلی و کلاه‌برداری نشوید.
• در صفحه‌ی اصلی سایت، روی دکمه‌ی اتصال کیف پول یا Connect Wallet کلیک کنید و کیف پول خود را انتخاب کنید تا ارتباط بین سایت و دارایی شما برقرار شود.
• در کادر مشخص شده، مقدار اتریومی که قصد دارید استیک کنید را وارد کنید. سایت به شما نشان می‌دهد که در ازای این مقدار، دقیقا چقدر توکن stETH دریافت خواهید کرد. روی دکمه‌ی تایید کلیک کنید.
• حالا کیف پول شما باز می‌شود و از شما می‌خواهد تا تراکنش را تایید و کارمزد شبکه‌ی اتریوم را پرداخت کنید. پس از تایید نهایی، اتریوم‌های شما قفل شده و معادل آن، توکن stETH به صورت خودکار به موجودی کیف پولتان اضافه می‌شود.

معرفی بهترین و امن‌ترین کیف پول‌ها برای نگهداری LDO و stETH

پس از اینکه با موفقیت ارزهای LDO و stETH را به دست آوردید، مهم‌ترین قدم بعدی، نگهداری امن از آن‌ها است. از آنجایی که هر دوی این ارزها روی شبکه‌ی اتریوم و با استاندارد ای‌آر‌سی-۲۰ (ERC-20: یک استاندارد برنامه‌نویسی رایج برای ساخت توکن‌ها روی شبکه‌ی اتریوم) ساخته شده‌اند، شما می‌توانید از تمام کیف پول‌هایی که از شبکه‌ی اتریوم پشتیبانی می‌کنند استفاده کنید.
بهترین گزینه‌ها برای نگهداری دارایی‌های شما به شرح زیر هستند:

• کیف پول‌های سخت‌افزاری: (Cold Wallet: کیف پول‌های فیزیکی شبیه به فلش مموری که به اینترنت متصل نیستند و بالاترین سطح امنیت را در برابر هکرها دارند) دستگاه‌هایی مانند لجر (Ledger) و ترزور (Trezor) امن‌ترین ابزارها برای نگهداری طولانی‌مدت سرمایه‌ی شما به شمار می‌روند.
• کیف پول‌های نرم‌افزاری: (Hot Wallet: برنامه‌هایی که روی موبایل یا مرورگر نصب می‌شوند و برای استفاده‌ی روزمره و اتصال سریع به پلتفرم‌ها عالی هستند) کیف پول‌هایی مانند متامسک (MetaMask) و تراست ولت (Trust Wallet) به دلیل رابط کاربری ساده و اتصال راحت به لیدو، انتخاب اول بسیاری از کاربران هستند.
• پلتفرم‌ کیف پول من: برای کاربران ایرانی که به دنبال یک تجربه‌ی امن، بومی و بدون دغدغه‌ی تحریم‌های بین‌المللی هستند، استفاده از اکوسیستم‌های معتبری مانند صرافی ارز دیجیتال کیف پول من یک انتخاب هوشمندانه است. این پلتفرم‌ها به شما اجازه می‌دهند تا علاوه بر خرید ارز LDO ، این ارز را در کیف پول اختصاصی نگهداری کرده و به راحتی آن‌ها را مدیریت کنید. در این صرافی با رابط کاربری کاملا فارسی و پشتیبانی سریع، تجربه‌ی لذت‌بخشی از حضور در بازار داشته باشید.